Trong bối cảnh bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia gắn với chuyển dịch năng lượng và phát triển kinh tế xanh đang trở thành yêu cầu cấp thiết, tỉnh có nhiều điều kiện để khẳng định vai trò trong bản đồ năng lượng khu vực ĐBSCL.
Cùng với quy mô nguồn điện hiện hữu, tỉnh còn lợi thế ở khả năng phát triển đa dạng các loại hình năng lượng, kết hợp với công nghiệp, cảng biển và logistics.
 |
| Tỉnh có tiềm năng, lợi thế lớn với hơn 130km đường bờ biển để phát triển năng lượng tái tạo. |
Tiềm năng rất lớn phát triển năng lượng
Theo Sở Công Thương, tỉnh có lợi thế nổi bật về điện gió ven biển, điện mặt trời, điện sinh khối từ phụ phẩm nông nghiệp và điện từ chất thải. Tỉnh có Trung tâm Điện lực Duyên Hải, hệ thống lưới truyền tải 220kV, 500kV và điều kiện thuận lợi để phát triển công nghiệp năng lượng, dịch vụ kỹ thuật năng lượng, logistics và phụ tải công nghiệp xanh.
Tổng công suất nguồn điện đang vận hành đạt khoảng 5.517MW, gồm 4 nhà máy nhiệt điện than với công suất 4.498MW; 15 nhà máy điện gió với công suất 650,75MW; 2 nhà máy điện mặt trời với công suất 189,3MW và khoảng 5.000 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất lắp đặt khoảng 180MW.
Tỉnh xác định năng lượng tái tạo là lĩnh vực có tiềm năng, lợi thế và khả năng tạo động lực tăng trưởng mới, phát triển đồng bộ điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối, điện rác, hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), hydrogen xanh, amoniac xanh, trung tâm dữ liệu sử dụng năng lượng xanh và hạ tầng truyền tải điện.
Định hướng này nhằm phát triển nguồn điện, hướng đến việc hình thành hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng xanh, gắn phát triển năng lượng với khu công nghiệp, cảng biển, logistics, công nghiệp chế biến, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn.
Theo Sở Công Thương, nhu cầu phụ tải trên địa bàn ở mức công suất cực đại (Pmax) toàn tỉnh đạt 968,8MW; điện thương phẩm năm 2025 đạt 4.996,71 triệu kWh; tốc độ tăng trưởng điện thương phẩm dự kiến năm 2026 đạt khoảng
8,5 %/năm.
Việc đầu tư, phát triển nguồn và lưới điện thời gian qua cơ bản bảo đảm cung ứng điện an toàn, liên tục phục vụ cho sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt; đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Với tổng công suất nguồn (5.518MW đang vận hành, chưa kể hàng ngàn MW tiềm năng) lớn hơn nhiều lần nhu cầu nội tỉnh; tỉnh là địa phương phát điện ròng lên hệ thống. Năng lực giải tỏa công suất của lưới truyền tải là yếu tố quyết định đối với hiệu quả đầu tư nguồn lực.
Bên cạnh đó, để đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghiệp, trung tâm dữ liệu, logistics và nguồn năng lượng tái tạo trong thời gian tới, cần tiếp tục đầu tư đồng bộ lưới điện 110kV, 220kV và 500kV. Trọng tâm là nâng cao năng lực giải tỏa công suất; chủ động bố trí vốn, giải phóng mặt bằng và phối hợp giữa tỉnh, EVN, EVNNPT, Tổng Công ty Điện lực miền Nam và các chủ đầu tư dự án nguồn điện.
Phấn đấu thành trung tâm xuất khẩu năng lượng tái tạo của vùng
Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, trên địa bàn tỉnh dự kiến phát triển khoảng 60 dự án điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối và điện từ chất thải, với tổng công suất trên 5.255MW đến năm 2030.
Với lợi thế về tài nguyên gió ven biển, vùng nguyên liệu nông nghiệp, phụ phẩm dừa, trấu, rơm rạ; Trung tâm Điện lực Duyên Hải; hạ tầng cảng biển, khu kinh tế, khu công nghiệp và hệ thống truyền tải điện hiện hữu, năng lượng có điều kiện trở thành động lực tăng trưởng mới của tỉnh.
 |
| Tỉnh phấn đấu phát triển thành trung tâm xuất khẩu năng lượng tái tạo của vùng và cả nước đến năm 2030, định hướng đến năm 2050. Trong ảnh: Nhà máy Nhiệt điện Duyên Hải. |
Thực hiện chủ trương của Tỉnh ủy, UBND tỉnh đang triển khai xây dựng Đề án “Phát triển tỉnh Vĩnh Long thành trung tâm xuất khẩu năng lượng tái tạo của vùng và cả nước đến năm 2030, định hướng đến năm 2050”, hướng đến phát triển nguồn điện, định hình hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng xanh, bảo đảm sự liên kết đồng bộ giữa nguồn điện, lưới điện, lưu trữ năng lượng, phụ tải xanh, công nghiệp chế biến, cảng biển, logistics, dịch vụ kỹ thuật và chuyển đổi số.
Theo Sở Công Thương, việc triển khai đề án cần có cơ chế, chính sách đồng bộ và sự hướng dẫn của bộ, ngành Trung ương. Đây là mô hình phát triển mới, có phạm vi liên ngành và liên vùng, liên quan đến quy hoạch điện, quy hoạch không gian biển, đất đai, cảng biển, khu kinh tế, công nghiệp, môi trường, quốc phòng - an ninh và hạ tầng truyền tải.
“Cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý cho mô hình năng lượng mới. Đề nghị Bộ Công Thương sớm ban hành hoặc hướng dẫn cụ thể việc áp dụng mô hình ESCO trong đầu tư điện mặt trời mái nhà, nhất là về hợp đồng dịch vụ năng lượng, quyền sở hữu và chuyển giao tài sản, cơ chế thanh toán; làm rõ phạm vi kết hợp điện mặt trời mái nhà với hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS); cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), trung tâm dữ liệu sử dụng năng lượng xanh, trạm sạc xe điện, hydrogen xanh và các loại hình năng lượng mới. Qua đó, tạo cơ sở thống nhất để địa phương hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp triển khai mô hình sử dụng năng lượng xanh, tiết kiệm và hiệu quả” - đồng chí Trần Quốc Tuấn - Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Công Thương cho biết.
Bài, ảnh: KHÁNH DUY
