Không gian phát triển mới mở rộng dư địa lớn để tỉnh phát huy lợi thế biển, từng bước trở thành trung tâm năng lượng tái tạo (NLTT) của khu vực. Cùng với dự án điện gió ven biển, nhiều dự án hydrogen xanh, điện sinh khối và hệ thống hạ tầng truyền tải đang được đầu tư, hình thành chuỗi giá trị năng lượng xanh, tạo động lực phát triển kinh tế biển, công nghiệp, logistics và du lịch.
 |
| Những trụ tua bin điện gió trên vùng biển Ba Động tạo điểm nhấn cảnh quan, góp phần phát triển nguồn năng lượng tái tạo. |
Khai thác tiềm năng
Trong bối cảnh Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, chuyển dịch năng lượng đang trở thành xu thế tất yếu. Với lợi thế về biển, nguồn gió dồi dào, bức xạ mặt trời lớn cùng nguồn sinh khối phong phú, tỉnh có nhiều điều kiện phát triển điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối và các loại hình năng lượng mới, tạo nền tảng chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh.
Ông Trần Quốc Tuấn- Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Công Thương cho biết, ĐBSCL có hơn 740km bờ biển cùng nhiều tiềm năng phát triển NLTT. Với không gian phát triển mở rộng, giao thông thuận lợi và đường bờ biển hơn 130km hội tụ nhiều lợi thế để trở thành địa phương trọng điểm phát triển NLTT của vùng.
Hiện tỉnh có tổng công suất nguồn điện đang vận hành thương mại trên 5,4 ngàn MW, gồm nhiệt điện, điện gió, điện mặt trời và hệ thống điện mặt trời mái nhà.
Lĩnh vực NLTT có 15 nhà máy điện gió với tổng công suất 650,5MW, 2 dự án điện mặt trời công suất 189MW cùng hơn 4,5 ngàn hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất 171MW.
Các dự án đóng góp khoảng 30 tỷ kWh điện cho hệ thống điện quốc gia; riêng nguồn NLTT đóng góp khoảng 5 ngàn tỷ đồng, tạo việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển ngành công nghiệp, dịch vụ.
Theo Quy hoạch điện VIII và Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tỉnh phát triển gần 6,5 ngàn MW nguồn NLTT, trong đó điện gió trên bờ và gần bờ giữ vai trò chủ lực. Cùng với đầu tư đồng bộ hệ thống truyền tải từ 0,4-500kV, tỉnh tập trung hoàn thiện hạ tầng để đón dự án quy mô lớn thời gian tới.
Định hướng phát triển năng lượng xanh đang hiện thực hóa bằng dự án cụ thể, tạo sức bật mới cho vùng ven biển. Phường Trường Long Hòa là điểm sáng trong quá trình chuyển hóa tiềm năng tự nhiên thành động lực phát triển kinh tế xanh.
Bên cạnh lợi thế biển Ba Động, hệ sinh thái rừng ngập mặn, di tích lịch sử, văn hóa và tâm linh đặc sắc, địa phương là nơi tập trung nhiều dự án điện gió quy mô lớn.
Ông Nguyễn Trọng Nhân- Bí thư Đảng ủy phường Trường Long Hòa cho biết, dự án điện gió V1-1, V1-2 và V1-3 đã đi vào vận hành thương mại, bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống điện quốc gia; mở ra hướng phát triển mới cho vùng ven biển. Những tua bin điện gió giữa biển đã tạo giá trị về kinh tế và môi trường, trở thành điểm nhấn cảnh quan, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương.
 |
| Điện gió trên vùng biển tỉnh trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển năng lượng tái tạo và tăng trưởng xanh. |
Điện gió mở ra khả năng kết nối và phát triển những sản phẩm du lịch mới như tham quan công trình NLTT, trải nghiệm thiên nhiên ven biển và tìm hiểu công nghệ sản xuất năng lượng sạch.
Khi kết hợp với biển Ba Động, rừng ngập mặn, Bến tiếp nhận vũ khí Cồn Tàu, Thiền viện Trúc Lâm Trà Vinh cùng điểm đến văn hóa, lịch sử khác, địa phương có thể hình thành chuỗi sản phẩm du lịch xanh, tạo thêm sinh kế cho người dân.
Bên cạnh du lịch, lợi thế về NLTT cùng Khu kinh tế Định An mở ra cơ hội thu hút dự án công nghiệp, dịch vụ logistics và công nghiệp hỗ trợ, từng bước hình thành không gian kinh tế biển hiện đại.
Hệ sinh thái rừng ngập mặn ven biển cùng hàng ngàn hecta nuôi tôm, cua, hàu và các vùng sản xuất nông nghiệp đặc trưng cũng tạo điều kiện phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.
Động lực phát triển
Cùng với định hướng của tỉnh, nhiều doanh nghiệp lớn đã lựa chọn tỉnh làm điểm đến đầu tư các dự án NLTT. Đại diện Công ty CP Cơ điện lạnh (REE Corporation), bà Nguyễn Ngọc Nhất Hạnh- Giám đốc Phát triển dự án công ty đánh giá khu vực ven biển tỉnh có điều kiện gió ổn định, hiệu quả khai thác cao và nhiều dư địa phát triển điện gió.
Năm 2021, Nhà máy Điện gió V1-3 vận hành thương mại đúng tiến độ, đạt sản lượng mỗi năm khoảng 150-160 triệu kWh, độ tin cậy vận hành từ 98-99%. Tiếp nối thành công này, doanh nghiệp tiếp tục triển khai dự án điện gió mới với tổng công suất 176MW.
Tuy nhiên, đại diện doanh nghiệp cho rằng cần tiếp tục tháo gỡ những khó khăn về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, chuyển đổi mục đích sử dụng đất và đầu tư hạ tầng truyền tải nhằm bảo đảm tiến độ dự án.
 |
| Nhân viên giám sát vận hành hoạt động của nhà máy nhiệt điện và các dự án điện gió thông qua hệ thống điều khiển Trung tâm Điều hành nhà máy nhiệt điện. |
Theo Nghị quyết số 70-NQ/TW, ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh phát triển theo mô hình tam giác tăng trưởng, kết nối 3 đô thị trung tâm, 2 vùng động lực gồm vùng trung tâm và vùng ven biển; thực hiện 3 đột phá chiến lược về hạ tầng, nguồn nhân lực và chuyển đổi số; phát triển dựa trên 4 trụ cột gồm kinh tế biển, kinh tế nông thôn hiện đại có giá trị gia tăng cao, logistics và công nghiệp, tạo nền tảng để tỉnh khai thác hiệu quả lợi thế không gian phát triển mới và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn tới.
Đồng chí Nguyễn Quỳnh Thiện- Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: NLTT là nguồn cung cấp điện và là động lực của kinh tế xanh, tạo liên kết giữa các ngành trong mô hình kinh tế tuần hoàn. Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm NLTT của vùng ĐBSCL, tỉnh tiếp tục thực hiện phương châm “chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp”, chủ động tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện quy hoạch không gian biển, chuẩn bị quỹ đất và cải thiện môi trường đầu tư.
Tỉnh đang triển khai 18 dự án điện gió với tổng công suất 1,2 ngàn MW, dự án điện sinh khối công suất 25MW và dự án sản xuất hydrogen xanh công suất 24 ngàn tấn/năm; 27 dự án đang mời gọi đầu tư với tổng công suất trên 3 ngàn MW. Khi hoàn thành, các dự án bổ sung nguồn năng lượng sạch, tạo động lực phát triển công nghiệp hỗ trợ, logistics, kinh tế biển và thu hút thêm những dòng vốn đầu tư chất lượng cao.
Không gian phát triển mới sau hợp nhất đã mở rộng địa giới hành chính và tầm nhìn phát triển. Khi lợi thế biển kết nối với NLTT, logistics, công nghiệp và du lịch, tỉnh từng bước định hình vị thế trung tâm năng lượng xanh của vùng ĐBSCL, đóng góp vào mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
(Còn tiếp)
Bài, ảnh: MỸ NHÂN
