Thúc đẩy sinh kế bền vững gắn với bảo tồn rừng ngập mặn

Xác định thích ứng với biến đổi khí hậu (BĐKH) là nhiệm vụ trọng tâm, tỉnh đang tích cực triển khai dự án hỗ trợ sinh kế cho cư dân vùng ven biển. Trong đó, Dự án IFIA với nguồn vốn hơn 65 tỷ đồng được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá trong việc kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn.

Các mô hình sinh kế tôm rừng tại xã Long Thành có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai hoạt động của Dự án IFIA Trà Vinh. Ảnh: MỸ NHÂN

Dự án “Khuyến khích tài chính đổi mới để tạo sinh kế thích ứng ở vùng đất ngập nước tại tỉnh (IFIA Trà Vinh)” do Quỹ Thích ứng BĐKH (AF) tài trợ, thông qua Quỹ Quốc tế về Phát triển nông nghiệp (IFAD) quản lý nguồn vốn. Tổng kinh phí thực hiện dự án hơn 2,7 triệu USD (tương đương trên 65 tỷ đồng), trong đó vốn ODA không hoàn lại chiếm hơn 54 tỷ đồng. Dự án được triển khai tại 18 xã, phường ven biển của tỉnh, thời gian thực hiện từ năm 2025-2029.

Ông Hồng Ngọc Hưng- Phó Giám đốc Sở Tài chính, Giám đốc Dự án cho biết, IFIA hướng tới mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng xanh thông qua đổi mới công nghệ, phát triển nuôi trồng thủy sản sinh thái và du lịch sinh thái bền vững. Dự án tập trung hoàn thiện cơ chế tài chính để nhân rộng mô hình sinh kế thích ứng ven biển gắn với bảo tồn rừng ngập mặn, khuyến khích hợp tác công- tư. Dự kiến có ít nhất 3,6 ngàn hộ dân (khoảng 12,6 ngàn người) được hưởng lợi trực tiếp, trong đó ưu tiên hộ nghèo, hộ cận nghèo, phụ nữ, thanh niên và đồng bào Khmer.

Dự án tập trung vào 2 hợp phần chính: phát huy cơ chế tài chính đổi mới cho sinh kế thích ứng và nhân rộng mô hình thông qua chính sách, chương trình hỗ trợ. Hoạt động trọng tâm gồm nghiên cứu đổi mới, xây dựng Quỹ Nghiên cứu đổi mới thích ứng (ARI), phát triển sản phẩm tín dụng và hỗ trợ giải ngân vốn. Mục tiêu cụ thể là phục hồi khoảng 5 ngàn hecta rừng ngập mặn, nâng cao khả năng thích ứng cho ít nhất 3 ngàn hộ dân vùng đất ngập nước.

Điểm mới của dự án IFIA là tập trung đổi mới cơ chế tài chính nhằm tháo gỡ khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn của người dân. Bà Hồ Bích Hạnh- Giám đốc Quỹ Hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế (Hội LHPN tỉnh) đề xuất cần lồng ghép hỗ trợ tài chính với đào tạo kỹ năng quản lý vốn để phụ nữ sử dụng hiệu quả nguồn lực, phát triển sinh kế bền vững.

Theo ông Lưu Bảo Anh- cán bộ phát triển chuỗi giá trị, dự án tập trung vào 2 nhóm giải pháp: hội tụ nguồn lực tài chính hiện có và đổi mới thiết kế sản phẩm tài chính. Đơn vị sẽ phối hợp với Quỹ Hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, Quỹ Hỗ trợ nông dân và Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX để mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng, nghiên cứu triển khai gói tài chính vi mô không yêu cầu thế chấp gắn với mô hình sinh kế thích ứng.

Ông Quảng Thanh Tú- Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh nhấn mạnh, nhiều hộ dân vùng ven biển hiện gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng do thiếu tài sản thế chấp, trong khi chu kỳ sản xuất dài và rủi ro thiên tai cao. Việc xây dựng sản phẩm tài chính thích ứng sáng tạo sẽ góp phần tháo gỡ rào cản này, giúp cư dân và doanh nghiệp nhỏ đầu tư ổn định. Dự án phấn đấu xây dựng ít nhất 2 sản phẩm tài chính thích ứng và hỗ trợ trên 4 ngàn hộ sản xuất quy mô nhỏ tiếp cận nguồn vốn.

Cùng với giải pháp tài chính, dự án triển khai Quỹ ARI nhằm hỗ trợ nghiên cứu, thử nghiệm và trình diễn mô hình thích ứng. Bà Nguyễn Thu Hằng- cán bộ dự án cho biết, ARI tập trung tài trợ cho hoạt động nghiên cứu ứng dụng thực địa, góp phần bảo tồn hệ sinh thái và nâng cao thu nhập. Tổng nguồn vốn dành cho ARI khoảng 1,1 triệu USD, với mức hỗ trợ tối đa 50 ngàn USD cho mỗi đề xuất.

Lĩnh vực ưu tiên gồm: phát triển giống cây trồng, vật nuôi chịu mặn, quản lý dịch bệnh thủy sản, phục hồi rừng ngập mặn, tiết kiệm nguồn nước và phát triển du lịch sinh thái. Đối tượng thụ hưởng đa dạng từ cộng đồng, tổ hợp tác, HTX đến viện nghiên cứu, trường ĐH. Đây được xem là động lực để chuyển đổi từ tư duy sản xuất truyền thống sang kinh tế xanh bền vững, bảo vệ môi trường sinh thái vùng ven biển của tỉnh trong tương lai.

MỸ NHÂN