Tại tọa đàm chuyên đề: “Người nông dân (ND) chuyên nghiệp” với thông điệp “Làm nghề nông bằng tri thức- Đi xa bằng hợp tác” vừa được tổ chức tại tỉnh Đồng Tháp, ông Lê Minh Hoan- Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: Chuyển đổi nông nghiệp (NN) trước hết là chuyển đổi tư duy.
Người ND hiện đại cần chủ động cập nhật thông tin thị trường toàn cầu, học hỏi công nghệ mới và kể được câu chuyện sản phẩm của mình làm ra. Giá trị nông sản không chỉ nằm ở sản lượng mà còn ở sự tử tế trong sản xuất, trách nhiệm với người tiêu dùng và khả năng gia tăng giá trị thông qua chế biến, truyền thông và sáng tạo.
 |
| Tọa đàm là nơi người nông dân trở thành nhân vật trung tâm, trực tiếp chia sẻ câu chuyện sản xuất, kinh nghiệm thị trường. |
Hãy là “Người nông dân chuyên nghiệp”
Tọa đàm chuyên đề “Người ND chuyên nghiệp”, thu hút sự tham dự của lãnh đạo tỉnh, chuyên gia, doanh nghiệp, nhà khoa học và đông đảo ND. Chương trình được thiết kế như một cuộc trò chuyện mở, nơi người ND trở thành nhân vật trung tâm, trực tiếp chia sẻ câu chuyện sản xuất, kinh nghiệm thị trường và hành trình chuyển đổi tư duy làm nông trong bối cảnh mới.
Theo các chuyên gia, nếu 5 năm trước đây, điều ND cần thay đổi là từ sản xuất NN sang kinh tế NN, thì đến thời điểm này cần phải có sự thay đổi cao hơn đối với những người ND hiện đại, là từ tư duy phát triển NN thành tư duy phát triển ND.
Ông Trần Hữu Toàn- Giám đốc HTX Sầu riêng Hữu Hiệp, chia sẻ rằng cây sầu riêng mang lại giá trị kinh tế cao nhưng cũng đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về tiêu chuẩn xuất khẩu.
Để đáp ứng thị trường quốc tế, ND buộc phải thay đổi phương thức canh tác, ứng dụng truy xuất nguồn gốc, kiểm soát dư lượng thuốc BVTV và cơ giới hóa sản xuất. “Sản xuất chỉ là khâu đầu tiên, nhưng lại quyết định toàn bộ chuỗi giá trị từ thu mua, chế biến đến xuất khẩu. ND muốn tồn tại lâu dài phải xem mình là một mắt xích trong chuỗi liên kết thay vì người bán nguyên liệu đơn thuần”- ông Toàn cho biết.
Ông Nguyễn Văn Dứt- đại diện HTX Thắng Lợi chia sẻ, ngay từ khi địa phương bắt đầu tuyên truyền về ứng dụng chuyển đổi số vào sản xuất, HTX đã dùng cảm biến đo mực nước bơm vào, gắn cảm biến nhận diện mật độ sâu bệnh và giới hạn sử dụng thuốc BVTV trên đồng ruộng. Vì những thay đổi này mà lượng nước thải trong sản xuất lúa giảm 30%, chi phí giảm 10%, giá bán tăng 15%, lợi nhuận tăng 15%, cuối vụ còn được thưởng 200 ngàn đồng/ha ứng dụng công nghệ cao. Để đạt được điều này, ND phải nỗ lực rất nhiều để tiếp nhận tri thức.
Tại tọa đàm, ông Nguyễn Lâm Thanh- Tổng Giám đốc TikTok Việt Nam cho biết: Mỗi ngày có 10 tỷ lượt xem các nội dung và 5 triệu đơn hàng được chốt trên kênh TikTok. Đây là kênh thương mại điện tử gần gũi với người tiêu dùng lẫn giới trẻ hiện nay.
Để đồng hành cùng ND Việt Nam, TikTok Việt Nam sẽ lập kế hoạch cho chương trình đào tạo diện rộng, dễ dùng để ND tạo các clip quảng bá câu chuyện sản xuất NN và đưa lên TikTok. Đồng thời TikTok Việt Nam cũng sẽ phối hợp với chính quyền địa phương phát động phong trào ND kể chuyện làng, xã, sản phẩm, cuộc đời, nâng giá trị sản phẩm. Với tốc độ phát triển của công nghệ hiện nay, chỉ cần 5-10 ngàn ND chuyên nghiệp, các câu chuyện sản phẩm sẽ đạt mức độ lan tỏa lên 1-5 tỷ lượt xem, giúp ND tiếp cận trực tiếp đến thị trường.
Muốn đi xa phải thay đổi tư duy
Theo Trung ương Hội ND Việt Nam, mô hình xây dựng “Người ND chuyên nghiệp” bước đầu mang lại hiệu quả rõ nét và có thể nghiên cứu nhân rộng trên phạm vi cả nước. Hội ND sẽ tập trung nâng chất các chi, tổ hội; tôn vinh ND sáng tạo, đồng thời đẩy mạnh đào tạo, hỗ trợ vốn và phát triển kinh tế tập thể nhằm tạo nền tảng lâu dài cho ND phát triển.
Ông Lê Quốc Thanh- Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia khẳng định: Hệ thống khuyến nông từ Trung ương đến địa phương sẽ đồng hành cùng ND trong tiến trình chuyên nghiệp hóa. Khuyến nông hiện nay không chỉ chuyển giao kỹ thuật mà còn phải tổ chức sản xuất, kết nối chuyên gia thị trường, công nghệ và truyền thông số. Việc hình thành mạng lưới chuyên gia theo ngành hàng sẽ giúp ND tiếp cận tri thức nhanh hơn.
Phát biểu tại tọa đàm, Phó Chủ tịch Quốc hội- Lê Minh Hoan cho rằng, không ai có thể chuyên nghiệp hóa người ND thay cho chính ND. Tuy nhiên, xã hội có trách nhiệm mở đường. Nếu chúng ta tiếp tục nhìn người ND như “người yếu thế cần hỗ trợ” thì người ND mãi yếu thế. Nếu nhìn người ND như “đối tác phát triển”, người ND sẽ trở thành động lực phát triển.
“Trong nhiều năm qua, chúng ta thường nói nhiều đến tăng trưởng NN thông qua các con số về diện tích, năng suất, sản lượng và kim ngạch xuất khẩu, nhưng lại ít khi nói đến sự phát triển của chính người ND- những người trực tiếp tạo ra những thành tựu đó. Muốn chuyển đổi nền NN một cách bền vững thì phải bắt đầu từ việc thay đổi tư duy, vị thế và hình ảnh của người ND.
Làm nông trước hết phải được nhìn nhận là một nghề, mà đã là nghề thì cần tri thức. Người ND không chỉ gieo trồng, thu hoạch mà còn quản lý đất đai, nguồn nước, sinh học, thị trường, rủi ro và cả biến động khí hậu. Trong bối cảnh mới, họ phải hiểu đất đang thiếu gì, thị trường cần gì, tiêu chuẩn quốc tế ra sao, phải tiếp cận chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử.
Sự chuyên nghiệp không nằm ở tấm bằng cấp mà ở tư duy làm nghề, làm nông là quản trị rủi ro, là khoa học đất và cây trồng, là kinh tế NN, là xây dựng văn hóa sản phẩm và thương hiệu. ND thay đổi, nông trại sẽ thay đổi. Nhiều nông trại thay đổi, nền NN sẽ thay đổi”, Phó Chủ tịch Quốc hội- Lê Minh Hoan nhấn mạnh.
Bài, ảnh: TRÀ MY
