Chủ động phòng ngừa rủi ro trên không gian số

15:19, 17/11/2026

Mạng xã hội (MXH) mở ra nhiều cơ hội kết nối, học tập nhưng cũng tiềm ẩn những cạm bẫy khó lường. Do vậy, trang bị kỹ năng nhận diện nguy cơ, bảo vệ thông tin cá nhân và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ là cách để mỗi người tự bảo vệ mình.

Công an tuyên truyền chiến dịch “Không một mình” tại Trường THCS Bến Tre. Ảnh: NGUYỄN THỊNH
Công an tuyên truyền chiến dịch “Không một mình” tại Trường THCS Bến Tre. Ảnh: NGUYỄN THỊNH

Không để thông tin sai sự thật dẫn dắt

Thực tế, các đối tượng xấu thường lợi dụng MXH, trò chơi trực tuyến và ứng dụng nhắn tin để tiếp cận người dùng. Chúng có thể tạo dựng lòng tin thông qua những mối quan hệ quen biết, lời mời gọi tham gia hoạt động từ thiện, tuyển dụng việc làm với thu nhập cao hoặc hứa hẹn những cơ hội đổi đời. Khi nạn nhân mất cảnh giác, các đối tượng từng bước dụ dỗ, thao túng tâm lý, đe dọa, thậm chí ép buộc thực hiện những hành vi trái ý muốn.

Cùng với nguy cơ lừa đảo, việc tiếp nhận và chia sẻ thông tin thiếu kiểm chứng là vấn đề cần được quan tâm khi tham gia MXH. Mỗi ngày, người dùng có thể tiếp cận hàng loạt bài viết, hình ảnh, video với nhiều nội dung khác nhau. Không phải thông tin nào xuất hiện trên mạng cũng chính xác, đầy đủ hoặc phản ánh đúng bản chất sự việc.

Theo anh Phan Thanh Trẻ - Phó Bí thư Tỉnh Đoàn, bên cạnh những tiện ích, MXH tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với người sử dụng, nhất là nguy cơ mất an toàn thông tin cá nhân, bị lừa đảo, giả danh, bắt nạt hoặc xâm hại trên môi trường mạng.

Đặc biệt, hiện nay, sinh viên sử dụng nhiều ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong học tập và hoạt động hàng ngày nên cần thận trọng trong việc cung cấp thông tin cá nhân, tránh chia sẻ những dữ liệu riêng tư có thể ảnh hưởng đến an toàn của bản thân.

Nếu thiếu tỉnh táo, người dùng có thể tin vào những nội dung được dàn dựng, cắt ghép, giả mạo hoặc cố tình đưa ra thông tin sai lệch để thu hút sự chú ý, tạo lòng tin hay dẫn dắt dư luận. Việc chia sẻ lại những nội dung chưa được kiểm chứng khiến thông tin sai sự thật tiếp tục lan truyền và có thể ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân và gây ra những hệ lụy không đáng có.

Chủ động lên tiếng khi gặp nguy hiểm

Triển khai chiến dịch “Không một mình”, Phòng An ninh mạng phối hợp với ngành giáo dục và đơn vị liên quan tổ chức hoạt động tuyên truyền, trang bị kỹ năng an toàn trên không gian số tại cơ sở giáo dục.

Câu lạc bộ Niềm tin số kết nối chuyên gia, báo cáo viên, tổ chức bảo vệ trẻ em và KOLs tham gia chia sẻ kiến thức, hướng dẫn thực hành. Chương trình triển khai tại 5 trường tiên phong, sau đó mở rộng đến 50% số điểm trường. Mỗi trường lựa chọn một “Đại sứ an toàn số học đường” và thực hiện phong trào “5 phút cùng em” để tuyên truyền và phổ biến những kiến thức, kỹ năng an toàn.

Theo anh Phan Thanh Trẻ, nếu chỉ tìm cách giải quyết một mình, chúng ta có thể gặp nhiều khó khăn. Ngược lại, khi biết chia sẻ, tìm kiếm sự giúp đỡ, chúng ta sẽ có gia đình, thầy cô, bạn bè và cơ quan chức năng cùng đồng hành. Bên cạnh quyền riêng tư, mỗi người cần thực hiện đúng quy định của pháp luật có liên quan, trong đó có những quy định về an ninh mạng và lĩnh vực liên quan.

Một vấn đề cần đặc biệt quan tâm là sự tôn trọng lẫn nhau khi giao tiếp trên môi trường mạng. Không gian mạng giống như cuộc sống thực tế, mỗi người cần giữ phép lịch sự trong cách bình luận, chia sẻ, trao đổi và trò chuyện.

Những lời lẽ thiếu chuẩn mực, hành vi xúc phạm hoặc khiêu khích người khác có thể dẫn đến mâu thuẫn, thậm chí phát sinh những cuộc hẹn gặp để giải quyết bằng bạo lực. Thực tế đã có những trường hợp học sinh, sinh viên xảy ra xô xát, đánh nhau bắt nguồn từ những bình luận, trao đổi trên MXH. Vì vậy, mỗi người cần cân nhắc lời nói, cách bình luận và nội dung chia sẻ, tránh những hành vi có thể làm tổn thương người khác hoặc khiến mâu thuẫn trên mạng dẫn đến những hậu quả ngoài đời thực.

Thượng tá Võ Thị Hải Yến - Phó Phòng An ninh mạng (Công an tỉnh) khuyến cáo, khi gặp những tình huống bất thường, bạn trẻ không nên âm thầm chịu đựng mà cần tìm đến gia đình, thầy cô, bạn bè hoặc cơ quan chức năng để được hỗ trợ. Nhớ lưu giữ tin nhắn, hình ảnh, tài khoản và những thông tin liên quan để trình báo, xác minh khi cần thiết.

Anh Phan Thanh Trẻ lưu ý thêm, mỗi bạn trẻ cần quan tâm, chia sẻ với bạn bè khi phát hiện những biểu hiện lo lắng, bất an hoặc gặp khó khăn. Khi gặp phải tình huống bị lừa đảo, bị đe dọa, bắt nạt hoặc xâm hại trên không gian số, các bạn cần tìm kiếm sự hỗ trợ, chia sẻ với người mình tin tưởng và thông báo cho những cơ quan có trách nhiệm để được giúp đỡ. Đây là tinh thần xuyên suốt của chiến dịch “Không một mình”: mỗi người không phải tự đối mặt với khó khăn, bởi luôn có gia đình, thầy cô, bạn bè và cơ quan chức năng sẵn sàng đồng hành.

NGUYỄN THỊNH

Đường dây nóng: 0362811298.

Phóng sự ảnh