Trong quá trình chuyển đổi số (CĐS), bên cạnh hạ tầng và công nghệ, yếu tố quyết định vẫn là con người, đội ngũ trí thức có kỹ năng, tư duy đổi mới và khả năng biến công nghệ thành những giải pháp cụ thể phục vụ phát triển.
 |
| Giải pháp, sản phẩm khoa học, công nghệ giới thiệu tại hội thảo “Vai trò trí thức Vĩnh Long trong chuyển đổi số” tổ chức ngày 2/10. |
Để đội ngũ trí thức tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển đổi số
Thầy thuốc Nhân dân, TS.BS Ngô Văn Tán - Chủ tịch Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật tỉnh nhấn mạnh, đội ngũ trí thức có vai trò quan trọng trên nhiều phương diện: nghiên cứu, tư vấn chính sách; ứng dụng và chuyển giao khoa học, công nghệ; đào tạo nguồn nhân lực; đồng hành cùng doanh nghiệp (DN) và phổ cập kỹ năng số trong cộng đồng. Việc triển khai CĐS tại tỉnh đạt được kết quả bước đầu, cần chuyển mạnh từ tư duy “có ứng dụng công nghệ” sang “có kết quả từ ứng dụng công nghệ”, đòi hỏi đội ngũ trí thức phải tham gia sâu hơn vào quá trình CĐS, từ xác định vấn đề, nghiên cứu giải pháp, xây dựng chính sách, đào tạo, chuyển giao đến đánh giá và nhân rộng mô hình.
Nhằm phát huy vai trò đội ngũ trí thức trong phát triển thương mại điện tử, hỗ trợ DN địa phương, ông Hồ Văn Tuấn - Phó Trưởng Phòng Quản lý công nghiệp (Sở Công Thương) cho biết, để tạo ra đơn hàng và doanh thu bền vững, chủ thể kinh doanh phải đồng thời đáp ứng yêu cầu về pháp lý, dữ liệu sản phẩm, thương hiệu, nội dung số, thanh toán, logistics và bảo vệ người tiêu dùng.
Cần hình thành mạng lưới chuyên gia đồng hành với DN theo chuyên đề; đặt hàng nhiệm vụ nghiên cứu và tư vấn từ nhu cầu thực tế của DN; xây dựng mô hình hợp tác giữa cơ quan nhà nước, trí thức và DN; gắn đào tạo với cố vấn và đánh giá sau hỗ trợ; tạo điều kiện để trí thức trẻ và sinh viên tham gia giải quyết vấn đề của địa phương.
Ngành công thương tiếp tục phối hợp để huy động trí thức tham gia xây dựng chính sách, đào tạo, tư vấn và triển khai mô hình.
ThS Đặng Văn Toại - Trưởng Phòng Quản lý đào tạo (Trường ĐH Cửu Long) cho rằng, CĐS đang làm thay đổi cấu trúc việc làm và yêu cầu năng lực của người lao động. Cùng với chuyên gia công nghệ, nguồn nhân lực số bao gồm nhân lực chuyên ngành có khả năng khai thác dữ liệu, AI và nền tảng số.
Tỉnh cần nhóm giải pháp và mô hình phối hợp “5 nhà” gồm “Nhà nước - nhà trường - DN - nhà khoa học/chuyên gia - người học/người lao động”. Cần hình thành cơ chế phối hợp thường xuyên giữa cơ quan quản lý, trường ĐH và DN; từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu/dự báo nhân lực số; ưu tiên đặt hàng chương trình bồi dưỡng và tạo điều kiện để trường ĐH tham gia dự án CĐS của tỉnh.
Đối với trường ĐH, cần rà soát chuẩn đầu ra, phát triển giảng viên, mở rộng học theo dự án/DN và đầu tư có trọng điểm cho hạ tầng học tập số. Đối với DN, cần tham gia từ giai đoạn xác định chuẩn năng lực, cung cấp bài toán và dữ liệu thực tế, đồng hướng dẫn, đồng đánh giá và tuyển dụng.
Xây dựng môi trường để trí thức cống hiến
Bà Phan Hồng Hạnh - Phó Giám đốc Sở Nội vụ cho biết, thời gian qua tỉnh đã quan tâm đến công tác xây dựng đội ngũ, đào tạo, bồi dưỡng và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Ban hành chính sách hỗ trợ đào tạo sau ĐH đối với cán bộ, công chức và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2026-2030. Đây là cơ sở quan trọng để tỉnh từng bước tạo nguồn, nâng chất lượng và thu hút nhân lực có trình độ cao phục vụ yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Để chính sách thực sự phát huy hiệu quả, bà Phan Hồng Hạnh cho rằng, vấn đề cốt lõi là thu hút được bao nhiêu người có trình độ cao, xây dựng được một cơ chế quản lý và phát triển nguồn nhân lực đồng bộ.
“Thu hút là cần thiết nhưng phải gắn với sử dụng; đào tạo phải gắn với nhu cầu; bố trí phải gắn với vị trí việc làm; đánh giá phải gắn với sản phẩm, kết quả và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Khi các khâu này được thực hiện đồng bộ, chính sách nguồn nhân lực mới thực sự đi vào thực chất, tạo điều kiện để người có trình độ, năng lực và trí tuệ được phát huy đúng chỗ, đóng góp thiết thực cho hoạt động của cơ quan, đơn vị và quá trình CĐS của tỉnh”- bà Hạnh phân tích.
Nhà giáo Nhân dân, TS Đặng Huỳnh Mai - nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Phó Chủ tịch Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật tỉnh, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Trí thức tỉnh, nhấn mạnh cần tạo điều kiện để trí thức tham gia sâu hơn vào quá trình giải quyết vấn đề từ thực tế. Đó là nông nghiệp, môi trường, đô thị, giáo dục, thương mại, quản trị công hay phát triển nguồn nhân lực... Nghiên cứu chỉ thực sự phát huy giá trị khi được chuyển giao, ứng dụng và tạo ra hiệu quả cụ thể.
Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực số và nâng cao năng lực số cho toàn xã hội, trong đó, trường ĐH, CĐ, tổ chức khoa học, đội ngũ giáo viên, cựu giáo chức và lực lượng xã hội có vai trò rất quan trọng. “Thu hút trí thức là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là biết sử dụng, giao việc phù hợp, tạo điều kiện để họ phát huy chuyên môn và ghi nhận những đóng góp bằng kết quả cụ thể” - Nhà giáo Nhân dân, TS Đặng Huỳnh Mai nói.
Ông Ngô Văn Tán - Chủ tịch Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật tỉnh nhấn mạnh: “CĐS là quá trình lâu dài và liên tục. Công nghệ có thể thay đổi nhanh, nhưng yếu tố quyết định vẫn là con người và tri thức. Đối với tỉnh, đội ngũ trí thức cần tiếp tục phát huy vai trò là lực lượng nghiên cứu, hiến kế, tư vấn, phản biện, đào tạo, chuyển giao và đồng hành cùng địa phương, DN và người dân trong quá trình CĐS”.
Bài, ảnh: TUYẾT HIỀN
