Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ (KH-CN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) quốc gia (Nghị quyết 57) đã xác định rõ vai trò quyết định của KH-CN, ĐMST, CĐS đối với sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Trong tiến trình đó, dữ liệu (DL) số giữ vị trí đặc biệt quan trọng. DL là nền tảng để chính quyền ra quyết định dựa trên bằng chứng, điều hành kịp thời, minh bạch và phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn. Tuy nhiên, DL số chỉ thật sự có giá trị khi được chuẩn hóa, cập nhật, chia sẻ, bảo vệ và khai thác đúng mục tiêu.
 |
| Trung tâm Giám sát, Điều hành đô thị thông minh tỉnh đã tích hợp 19 phân hệ trọng tâm, bao phủ nhiều lĩnh vực. Ảnh chụp ngày 12/7/2026. |
Chuyển mạnh điều hành dựa trên dữ liệu
Sau 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết 57, điểm mới nổi bật so với đầu năm 2025 và đầu năm 2026 là tỉnh đã chuyển mạnh từ chỉ đạo hành chính truyền thống sang chỉ đạo, điều hành dựa trên DL, thông qua việc duy trì Trang thông tin điện tử Nghị quyết 57 và phần mềm thống kê, báo cáo chỉ tiêu thực hiện Nghị quyết 57 (tại https://www.nq57.vinhlong.gov.vn); tích hợp, theo dõi trên Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh của tỉnh (tại https://ioc.vinhlong.gov.vn/Home/Trangchu).
Hiệu quả triển khai Nghị quyết 57 được thể hiện rõ ở việc nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, tạo chuyển biến thực chất trong quản lý, điều hành, cung cấp dịch vụ công, phát triển hạ tầng số, DL số, nền tảng số và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Trong đó, việc đưa vào vận hành Trung tâm Giám sát, Điều hành đô thị thông minh từ ngày 1/6/2026 là bước đi quan trọng, thể hiện quyết tâm của tỉnh trong xây dựng nền tảng tích hợp, kết nối, giám sát và phân tích DL phục vụ chỉ đạo, điều hành.
Trung tâm đã tích hợp 19 phân hệ trọng tâm, bao phủ nhiều lĩnh vực như điều hành hành chính, đầu tư công, giám sát chỉ tiêu kinh tế- xã hội, CĐS, tương tác với người dân, bản đồ số GIS, DL đơn vị hành chính và các IOC chuyên ngành. Đây là nền tảng ban đầu rất quan trọng để tỉnh từng bước chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang quản trị dựa trên DL.
Theo Sở KH-CN, thực tiễn đặt ra yêu cầu phải chuyển mạnh từ “có DL” sang “quản trị DL”, từ “kết nối hệ thống” sang “liên thông DL”, từ “báo cáo thủ công” sang “điều hành theo thời gian thực”. Đây là nhiệm vụ kỹ thuật, yêu cầu đổi mới phương thức quản trị của chính quyền trong giai đoạn mới.
Nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng sử dụng DL an toàn, hiệu quả, thời gian qua, Sở KH-CN đã tổ chức nhiều hội thảo, tập huấn về quản trị DL, kỹ năng điều hành dựa trên DL… Hội nghị, tập huấn với sự tham gia của cơ quan chuyên môn, Công an tỉnh, viện, trường (ĐH, CĐ) và đại diện xã, phường; sự tham gia của doanh nghiệp công nghệ như VNPT, Viettel, MobiFone, EVN, NetApp, MISA… Quản trị DL số không phải là nhiệm vụ riêng của ngành nào, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp, cơ sở đào tạo, đội ngũ chuyên gia và từng địa phương.
Dữ liệu số là tài sản chiến lược
Ông Bùi Thống Nhứt- Phó Giám đốc Sở KH-CN nhấn mạnh, cần thống nhất nhận thức DL là tài sản chiến lược của tỉnh. DL phục vụ thống kê, báo cáo và trở thành cơ sở để hoạch định chính sách, phân bổ nguồn lực, giám sát thực thi, dự báo xu hướng và đánh giá chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Bên cạnh, xác định giải pháp để chuẩn hóa, làm sạch, cập nhật, kết nối và chia sẻ DL. Từng bước hình thành hệ sinh thái DL dùng chung, kết nối giữa kho DL dùng chung, cơ sở DL (CSDL) chuyên ngành, Trung tâm Giám sát, Điều hành thông minh và nền tảng số của tỉnh; bảo đảm DL đúng, đủ, sạch, sống, an toàn, liên thông và có khả năng khai thác theo thời gian thực. Lựa chọn mô hình triển khai phù hợp với điều kiện thực tiễn của tỉnh, hướng đến giá trị sử dụng thực chất.
Mục tiêu cuối cùng của chính quyền số không phải là có thêm nhiều hệ thống công nghệ, mà là giúp chính quyền điều hành chính xác hơn, cán bộ xử lý công việc hiệu quả hơn, người dân và doanh nghiệp được phục vụ nhanh hơn, thuận tiện hơn, minh bạch hơn. Muốn vậy, cần phát huy sự phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện trường, chuyên gia và địa phương, ưu tiên những giải pháp khả thi, có thể triển khai ngay và mang lại hiệu quả cụ thể.
 |
| Lớp tập huấn kỹ năng điều hành dựa trên dữ liệu cho UBND cấp xã do Sở KH-CN phối hợp tổ chức ngày 26/8/2026, tại Trường Chính trị Phạm Hùng (phường Tân Hạnh). |
Các tháng cuối năm, tỉnh phấn đấu 80% CSDL chuyên ngành được đồng bộ, cập nhật thường xuyên vào kho DL của tỉnh và bảo đảm DL “đúng, đủ, sạch, sống”.
Tiếp tục duy trì, cập nhật thực hiện kết nối, chia sẻ dịch vụ DL giữa nền tảng tích hợp, chia sẻ DL của tỉnh với nền tảng tích hợp chia sẻ DL quốc gia (CSDL quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, CSDL dân cư, CSDL về BHXH, CSDL đất đai, CSDL cán bộ công chức viên chức, CSDL về văn bản quy phạm pháp luật, CSDL về giá, CSDL giấy phép lái xe, CSDL hộ tịch, hệ thống cấp mã số đơn vị có quan hệ với ngân sách, liên thông thuế- tài nguyên môi trường, hệ thống mã bưu chính Vpostcode, hệ thống thông tin nguồn).
Tiếp tục triển khai, sử dụng đồng bộ, hiệu quả nền tảng, cơ sở DL dùng chung của các cơ quan Đảng do Trung ương chuyển giao (Hệ thống điều hành và tác nghiệp, Sổ tay đảng viên điện tử, các phần mềm chuyên ngành tổ chức Đảng, kiểm tra Đảng, hệ thống thông tin tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, sáng kiến, giải pháp phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hệ thống theo dõi tình hình thực hiện nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương,…)
Theo BCĐ 57 tỉnh, cần tập trung đẩy mạnh phát triển DL và nền tảng dùng chung. Cơ quan, địa phương cần xác định việc xây dựng, cập nhật, làm sạch và quản trị DL là trách nhiệm chính trị quan trọng. Từ nay đến hết năm 2026, tập trung rà soát, làm sạch, chuẩn hóa, kết nối và tổ chức khai thác DL trong toàn hệ thống chính trị trên địa bàn tỉnh.
Bài, ảnh: NAM ANH
