Sáng tạo bằng AI - hãy kiểm tra trước khi chia sẻ; đặc biệt cảnh giác với những hình ảnh bản đồ, biển đảo và nội dung liên quan chủ quyền quốc gia.
 |
| Ảnh minh họa. |
“Xuyên không”, “tổng tài” đến câu chuyện vài phút
Trào lưu sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để sáng tạo truyện tranh, truyện ngắn, video hoạt hình đang ngày càng phổ biến trên mạng xã hội. Từ những câu lệnh đơn giản, người dùng có thể tạo ra cả một câu chuyện với nhân vật, bối cảnh, lời thoại và hình ảnh theo nhiều phong cách khác nhau.
Đáng chú ý, các dòng nội dung như truyện AI xuyên không, tổng tài - tình cảm, cổ trang, cung đấu, huyền huyễn, học đường, gia đình... đang thu hút lượng lớn người xem. Nhiều sản phẩm được chia thành từng tập, đăng tải liên tục trên TikTok, Facebook, YouTube và các nền tảng khác, tạo thành những “series” có lượng tương tác cao.
Khác với cách làm truyện truyền thống, người dùng hiện có thể yêu cầu AI xây dựng một nhân vật “xuyên không” về một thời đại khác, trở thành nhân vật trong gia đình quyền thế, gặp “tổng tài”, bước vào thế giới cổ trang hoặc tham gia những tình huống giả tưởng.
Chính khả năng tạo nội dung nhanh và liên tục khiến trào lưu này phát triển mạnh. Một người không cần biết vẽ vẫn có thể tạo hàng chục khung tranh; không cần tự viết toàn bộ kịch bản vẫn có thể xây dựng một câu chuyện dài nhiều tập.
Tuy nhiên, sự hấp dẫn của hình thức kể chuyện cũng có thể khiến người xem ít chú ý đến những chi tiết được cài trong hình ảnh. Trong một số câu chuyện có bối cảnh du lịch, địa lý, lịch sử hoặc bản đồ, AI có thể tạo ra những chi tiết không chính xác. Đáng lưu ý là hình ảnh bản đồ có thể xuất hiện trong một khung truyện, trên màn hình điện thoại của nhân vật, trong sách, tờ báo, biển quảng cáo hoặc phông nền.
Nếu trong đó xuất hiện hình ảnh thể hiện yêu sách “đường chín đoạn”, hay còn gọi là “đường lưỡi bò”, người dùng nếu không kiểm tra có thể vô tình tiếp tay cho việc lan truyền thông tin sai lệch về chủ quyền.
Đừng để thông tin sai lệch
Điểm nguy hiểm nằm ở chỗ những chi tiết này có thể được đặt trong một sản phẩm tưởng như hoàn toàn mang tính giải trí.
Một câu chuyện “xuyên không” có thể xoay quanh tình yêu và cuộc sống của nhân vật; một truyện “tổng tài” có thể kể về doanh nghiệp, gia đình và các mối quan hệ; truyện cổ trang lại tập trung vào nhân vật và tình tiết.
Người xem thường quan tâm đến diễn biến câu chuyện mà ít khi kiểm tra từng chi tiết ở hậu cảnh. Nhưng khi một sản phẩm được chia sẻ hàng nghìn, thậm chí hàng triệu lượt, một hình ảnh sai lệch xuất hiện trong vài giây vẫn có khả năng được tiếp tục lan truyền.
Đặc biệt, đối tượng tiếp cận các nội dung truyện tranh, video AI khá đa dạng, trong đó có nhiều học sinh, thanh thiếu niên. Nếu những hình ảnh không chính xác về lịch sử, địa lý, lãnh thổ được lặp lại thường xuyên, chúng có thể tạo ra nhận thức sai lệch.
Một trong những đặc điểm cần lưu ý của AI là có thể tạo ra những chi tiết rất thuyết phục về mặt hình ảnh nhưng không bảo đảm chính xác về mặt thông tin. Vì vậy, người sử dụng không nên mặc định “AI tạo ra thì chắc chắn đúng”.
Đối với những nội dung có bản đồ, biển đảo, biên giới, lịch sử hoặc chủ quyền quốc gia, cần chủ động kiểm tra trước khi đăng tải. Nếu phát hiện hình ảnh có chi tiết bất thường, cần chỉnh sửa hoặc loại bỏ thay vì tiếp tục chia sẻ theo tâm lý “chỉ là truyện AI”.
Người sáng tạo truyện AI nên đặc biệt lưu ý khi xây dựng các bối cảnh có liên quan đến Việt Nam, Biển Đông, bản đồ hoặc các địa danh lịch sử.
Trước khi đăng tải, cần kiểm tra hình ảnh bản đồ có thể hiện sai chủ quyền, lãnh thổ; “đường lưỡi bò” hoặc các biểu tượng, nội dung sai lệch về Biển Đông. Ngoài ra, cần kiểm tra tên địa danh, quốc kỳ, quốc huy, bản đồ Việt Nam, nội dung lịch sử, địa lý được AI xây dựng có phù hợp với nguồn chính thống hay không...
Đối với người xem, nguyên tắc đơn giản là “xem để giải trí nhưng không bỏ qua kiểm chứng”. Không nên tải lại, cắt ghép hoặc chia sẻ những hình ảnh chưa rõ nguồn gốc, đặc biệt khi chúng có liên quan đến chủ quyền quốc gia. AI mở ra một phương thức kể chuyện mới, giúp người dùng dễ dàng sáng tạo những câu chuyện xuyên không, tổng tài, cổ trang, huyền huyễn hay đời thường với hình ảnh sinh động và hấp dẫn.
Song, công nghệ chỉ là công cụ; trách nhiệm đối với nội dung cuối cùng vẫn thuộc về người tạo và người đăng tải.
Mỗi người dùng cần nâng cao khả năng nhận diện thông tin, chủ động kiểm chứng những chi tiết liên quan đến lịch sử, địa lý và chủ quyền. Đừng vì một trào lưu đang “viral” mà vô tình biến một sản phẩm giải trí thành phương tiện lan truyền thông tin sai lệch.
TIỂU BẢO
