Ngày 6/1/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước (Nghị quyết số 79). Đây là nghị quyết chuyên đề đầu tiên của Đảng về kinh tế nhà nước (KTNN) kể từ năm 1986; là bước đổi mới quan trọng trong tư duy lý luận và nhận thức của Đảng về KTNN. Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, Nghị quyết số 79 đang được triển khai, tổ chức thực hiện để nhanh chóng đi vào cuộc sống.
 |
| Nhà máy Nhiệt điện Duyên Hải. Ảnh: TRUNG HIẾU |
Bước đổi mới quan trọng
Theo đồng chí Nguyễn Thanh Nghị- Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Nghị quyết số 79 của Bộ Chính trị là bước đổi mới quan trọng trong tư duy lý luận và nhận thức của Đảng về KTNN. Theo đó, lần đầu tiên nội hàm KTNN được xác định một cách đầy đủ, có hệ thống trong một nghị quyết chuyên đề, qua đó làm rõ vị trí và mở rộng phạm vi của khu vực này trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Cụ thể, KTNN được nhìn nhận như một chỉnh thể thống nhất, bao gồm toàn bộ nguồn lực kinh tế do Nhà nước nắm giữ, quản lý và chi phối, như đất đai, tài nguyên, vùng trời, vùng biển, không gian ngầm, hệ thống kết cấu hạ tầng, ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, doanh nghiệp (DN) nhà nước, tổ chức tín dụng nhà nước, phần vốn nhà nước tại DN và các đơn vị sự nghiệp công lập. Đồng thời, khẳng định KTNN vừa trực tiếp sản xuất, kinh doanh, vừa là nền tảng nguồn lực vật chất quan trọng, đồng thời là công cụ chiến lược, thiết yếu để Nhà nước thực hiện vai trò định hướng, điều tiết và dẫn dắt nền kinh tế, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao năng lực tự chủ, tự cường và thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội nhanh, bền vững theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Về đóng góp KTNN sau 80 năm xây dựng và phát triển, đặc biệt sau gần 40 năm đổi mới, Nghị quyết số 79 nhận định, KTNN luôn giữ vai trò chủ đạo, thực hiện tốt chức năng định hướng, dẫn dắt, điều tiết hoạt động kinh tế, góp phần thúc đây tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô, giữ vững các cân đối lớn của nền kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh, thúc đẩy tiến bộ, công bằng xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân và vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.
 |
| Lãnh đạo Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam và Petrolimex Vĩnh Long trao biểu trưng tài trợ Quỹ Vì người nghèo của tỉnh cho Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh. Ảnh: THẢO TIÊN |
Trong đó, tiềm lực tài chính quốc gia được tăng cường mạnh mẽ. Quy mô thu ngân sách nhà nước giai đoạn 2021-2025 ước đạt 9,4 triệu tỷ đồng, gấp 1,36 lần giai đoạn trước. Tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước bình quân đạt khoảng 18,3% GDP. Cơ cấu thu bền vững hơn với tỷ trọng thu nội địa đạt 83,3%. Chi đầu tư phát triển chiếm khoảng trên 32% tổng chi, góp phần quan trọng vào xây dựng hạ tầng chiến lược. Cân đối ngân sách nhà nước được duy trì theo mục tiêu đề ra.
Tính đến năm 2025, cả nước có 671 DN nhà nước, mặc dù chỉ chiếm 0,23% tổng số DN nhưng nắm giữ khối tài sản lên tới trên 4 triệu tỷ đồng (chưa tính DN nhà nước là các ngân hàng thương mại nhà nước). Hiệu quả hoạt động của DN nhà nước ngày càng cải thiện, tỷ lệ sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) năm 2023 đạt 13,1% (so với 2,4% của khu vực tư nhân), năng suất lao động đạt 4,5 tỷ đồng/người, cao hơn khu vực khác. DN nhà nước đóng góp tới 27,2% tổng thu ngân sách nhà nước toàn quốc (năm 2024).
Đưa nghị quyết nhanh chóng đi vào cuộc sống
Là DN có lịch sử hình thành và phát triển 50 năm, từ bước đầu sơ khai đầy gian nan, thử thách ngay sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, đến nay Công ty TNHH MTV Petrolimex Vĩnh Long (Petrolimex Vĩnh Long) đã phát triển lớn mạnh- 1 trong 34 công ty thành viên của tập đoàn, đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh.
 |
| Toàn cảnh Trung tâm Điện lực Duyên Hải. Ảnh: BÁ THI |
Ghi nhận những đóng góp của Petrolimex Vĩnh Long cho sự phát triển của tỉnh thời gian qua, đồng chí Đặng Văn Chính- Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, thời gian tới, công ty cần đẩy mạnh chuyển đổi số, đầu tư hiện đại hóa công nghệ; tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ là đơn vị chủ đạo trong việc đảm bảo nguồn, bình ổn thị trường đảm bảo an ninh năng lượng trên địa bàn.
Bộ Chính trị nhận định, bối cảnh quốc tế và trong nước đang đặt ra những yêu cầu đổi mới tư duy về phát triển KTNN. Các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt đối với DN nhà nước phải hoạt động theo nguyên tắc thị trường, không phân biệt đối xử và minh bạch hóa thông tin. Nhiều quốc gia đã định vị lại KTNN như một công cụ chiến lược để đảm bảo an ninh kinh tế, tính tự chủ quốc gia và bảo vệ hạ tầng trọng yếu thay vì chỉ kinh doanh thuần túy. Ở trong nước, khu vực KTNN (chiếm khoảng 20% GDP) cần tăng trưởng đột phá từ trên 7 %/năm để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số và 2 mục tiêu 100 năm phát triển đất nước.
Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị cho biết, Nghị quyết số 79 đề ra 5 nhóm quan điểm chỉ đạo mang tính hệ thống, bao trùm và toàn diện về phát triển KTNN trong kỷ nguyên mới. Để thực hiện thành công mục tiêu và tầm nhìn về phát triển KTNN, Bộ Chính trị yêu cầu tiếp tục tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả chủ trương, định hướng, nhiệm vụ, giải pháp đã xác định tại các nghị quyết, kết luận của BCH Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về nguồn lực đất đai, tài nguyên khoáng sản, tài sản kết cấu hạ tầng, ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, DN nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập... Đồng thời, tập trung triển khai mạnh mẽ, thực chất nhiệm vụ, giải pháp chung và nhiệm vụ, giải pháp cụ thể.
Dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển KTNN và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, Tổng Bí thư- Tô Lâm nhấn mạnh, khu vực KTNN phải được cơ cấu lại mạnh mẽ, tập trung vào những ngành, lĩnh vực then chốt, địa bàn trọng yếu, có tính chiến lược và sức lan tỏa cao. Vai trò chủ đạo phải được chứng minh bằng năng lực dẫn dắt, bằng hiệu quả, bằng đóng góp thực chất cho ổn định vĩ mô, cho an ninh kinh tế và cho phát triển trung và dài hạn.
KTNN phải có những đóng góp mang tính đột phá vào năng lực tự chủ quốc gia, bảo đảm duy trì ổn định và can thiệp kịp thời khi xuất hiện rủi ro mang tính hệ thống. Vì vậy, trong giai đoạn mới, KTNN phải thực sự được cụ thể hóa thành 5 “điểm tựa” lớn: điểm tựa về an ninh và chủ quyền kinh tế; điểm tựa về điều tiết, ổn định và sức chống chịu; điểm tựa dẫn dắt cho khu vực tư nhân; điểm tựa về dẫn dắt đổi mới sáng tạo và công nghệ lõi; điểm tựa về chuẩn mực quản trị và liêm chính công vụ trong kinh tế. 5 “điểm tựa” này phải được chuyển hóa thành chương trình hành động cụ thể, có mục tiêu, có thước đo, có thời hạn, có cơ chế kiểm tra và có chế tài rõ ràng.
Tổng Bí thư nhấn mạnh, Nghị quyết số 79-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW không chỉ là 2 nhóm nhiệm vụ song song, mà là một cấu trúc phát triển thống nhất, bổ trợ và nâng đỡ lẫn nhau, trong đó: Nghị quyết số 79 tạo dựng nội lực vật chất để đất nước giữ vững ổn định, làm chủ các cân đối lớn và nâng cao năng lực tự chủ quốc gia. Nghị quyết số 80 tạo dựng nội lực tinh thần để bồi đắp bản lĩnh, kỷ cương, niềm tin và sức mạnh nội sinh của dân tộc.
Trong đó, nghị quyết đề ra 7 nhóm giải pháp chung: Đổi mới tư duy lãnh đạo, quản lý KTNN với trọng tâm là chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại; nâng cao trách nhiệm, hành động quyết liệt, hiệu quả với tinh thần “nói ít, làm nhiều, làm đến cùng” nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo phát triển KTNN. Cùng với đó, chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý theo tinh thần Nghị quyết số 71, thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, đồng thời, xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm và quy trình đánh giá minh bạch. Đồng thời, xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất về KTNN, liên thông, an toàn; phát huy vai trò dữ liệu trong hoạch định chính sách, kiểm tra, thanh tra, giám sát, đánh giá hiệu quả sử dụng vốn, tài sản công.
TUYẾT HIỀN
