Đồng chí Huỳnh Văn Ngò (Năm Ngò, Năm Râu) - nguyên Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Dân tộc giải phóng tỉnh Trà Vinh, có nhiều đóng góp trong tập hợp các lực lượng cách mạng, củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa, góp phần vào thắng lợi của phong trào cách mạng địa phương. Cuộc đời hoạt động cách mạng kiên trung, đức độ và những cống hiến của đồng chí là tấm gương sáng, niềm tự hào trong Đảng bộ và Nhân dân xã Càng Long, đồng thời góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
![]() |
| Đồng chí Huỳnh Văn Ngò (ảnh chụp lại) - nguyên Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Dân tộc giải phóng tỉnh Trà Vinh. |
Từ người nông dân nghèo đến người chiến sĩ Cộng sản kiên trung
Đồng chí Huỳnh Văn Ngò, SN 1899, tại làng An Trường, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh (nay là xã An Trường, tỉnh Vĩnh Long) trong một gia đình nông dân tá điền nghèo. Chứng kiến cảnh người lao động bị áp bức, bóc lột, đồng chí sớm giác ngộ cách mạng, hun đúc ý chí đấu tranh vì độc lập, tự do của dân tộc và cuộc sống ấm no, hạnh phúc của người dân.
Tháng 3/1927, tổ chức Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội được thành lập tại xã An Trường. Đến năm 1929, đồng chí Huỳnh Văn Ngò được kết nạp vào tổ chức này tại xã An Trường, huyện Càng Long. Ngày 1/8/1930, dưới sự lãnh đạo của các đảng viên Chi bộ xã An Trường, đồng chí Huỳnh Văn Ngò là người cầm băng biểu ngữ trong cuộc mít tinh, biểu tình tuần hành quy mô lớn đến Dinh Quận Càng Long, thu hút gần 4.000 đồng bào các xã An Trường, Mỹ Cẩm, Tân An, Huyền Hội, Bình Phú và vùng phụ cận tham gia.
Trước khí thế đấu tranh mạnh mẽ của quần chúng, địch huy động lính tỉnh đàn áp đẫm máu đoàn biểu tình. Tuy nhiên, trước tinh thần đoàn kết và đấu tranh kiên quyết của người dân, Tỉnh trưởng Trà Vinh và Quận trưởng Càng Long buộc phải chấp nhận một số yêu sách.
Tháng 11/1930, đồng chí Huỳnh Văn Ngò được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Tháng 9/1931, trong quá trình hoạt động cách mạng, đồng chí cùng một số đảng viên khác bị địch bắt tại xã Mỹ Cẩm, huyện Càng Long và bị lưu đày đến nhà tù Bà Rá. Dù phải chịu cảnh tù đày, tra tấn khắc nghiệt của kẻ thù, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cộng sản kiên trung.
Năm 1935, sau khi được trả tự do, đồng chí tiếp tục hoạt động cách mạng tại xã Trung Hiếu, huyện Vũng Liêm. Đầu năm 1941, đồng chí được bổ sung vào Quận ủy Càng Long; năm 1942 được bổ sung vào Tỉnh ủy Trà Vinh.
Tháng 8/1945, trên cương vị Phó Bí thư Quận ủy Càng Long, đồng chí cùng Đảng bộ và Nhân dân địa phương đứng lên tiến hành tổng khởi nghĩa, góp phần giành chính quyền thắng lợi trong cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Ngày 1/9/1945, tại chợ Càng Long diễn ra cuộc mít tinh lớn với sự tham dự của hơn 4.000 người dân. Thay mặt UBND cách mạng quận Càng Long, đồng chí Huỳnh Văn Ngò công bố trước quần chúng nhân dân việc thực hiện 10 chính sách của Việt Minh.
Góp sức xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Trong những năm tháng kháng chiến đầy gian khổ, đồng chí Huỳnh Văn Ngò luôn được Đảng tin tưởng giao nhiều trọng trách. Giai đoạn 1947-1951, đồng chí giữ chức Bí thư Huyện ủy Càng Long, trực tiếp tham gia lãnh đạo phong trào cách mạng tại địa phương. Năm 1954, đồng chí được đề bạt giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Trà Vinh, tham gia lãnh đạo phong trào đấu tranh chính trị trong giai đoạn 1954-1960.
Tháng 5/1959, thực hiện sự phân công của Khu ủy Khu 9, đồng chí được điều động về hoạt động tại xóm lao động nghèo ở Bình Thủy, tỉnh Cần Thơ. Tại đây, đồng chí Huỳnh Văn Ngò cùng đồng chí Lê Văn Huy (bí danh Năm Chài), đảng viên quê ở ấp Gò Cà, xã Nhị Long, tiến hành xây dựng cơ sở cách mạng. Với tinh thần chủ động, kiên trì và sự mưu trí trong hoạt động, năm 1967, đồng chí Huỳnh Văn Ngò cùng đồng chí Lê Văn Huy và một đảng viên khác tổ chức đốt kho xăng dầu Bình Thủy, giành thắng lợi lớn. Sau hoạt động đánh phá kho xăng dầu, đồng chí Huỳnh Văn Ngò được Khu ủy điều động trở về công tác tại Tỉnh ủy Trà Vinh.
Năm 1967, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Trà Vinh phân công đồng chí Huỳnh Văn Ngò giữ chức Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Dân tộc giải phóng tỉnh Trà Vinh. Trên cương vị công tác mới, đồng chí cùng các thành viên Ủy ban Mặt trận Dân tộc giải phóng tỉnh tích cực tổ chức, tập hợp lực lượng chính trị, quân sự và binh vận; chú trọng xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết giữa đồng bào các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa trên địa bàn tỉnh. Bằng uy tín, kinh nghiệm hoạt động cách mạng và phương pháp vận động quần chúng sâu sát, đồng chí đã góp phần xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ngày càng vững mạnh, tạo nên sức mạnh tổng hợp cho phong trào cách mạng địa phương.
Chính sức mạnh đoàn kết ấy đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968. Với những thành tích xuất sắc trong cuộc kháng chiến, Trà Vinh vinh dự được Trung ương tặng Huân chương Thành đồng hạng Nhất và lá cờ tám chữ vàng: “Toàn dân nổi dậy, đoàn kết lập công” cho quân dân Vĩnh Trà.
Tấm gương sáng cho thế hệ hôm nay
Sau ngày miền Nam giải phóng 30/4/1975, đất nước thống nhất, đồng chí Huỳnh Văn Ngò tiếp tục được tín nhiệm cử giữ chức Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Trà Vinh, tiếp tục đóng góp kinh nghiệm và tâm huyết vào công tác xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong thời kỳ mới. Năm 1977, đồng chí nghỉ hưu, trở về sinh sống cùng gia đình tại Khóm 4, TT Càng Long. Ngày 25/11/1980, do tuổi cao, sức yếu, đồng chí từ trần, hưởng thọ 91 tuổi; an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Càng Long.
Trải qua 2 cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc xâm lược và thời kỳ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, đồng chí Huỳnh Văn Ngò luôn thể hiện bản lĩnh chính trị kiên định, tinh thần chiến đấu kiên cường và lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng cách mạng.
Đồng chí là một nhà cách mạng lão thành, một nhân cách lớn, tấm gương sáng về đạo đức, phẩm chất và tinh thần tận tụy với Đảng, với Nhân dân. Đặc biệt, với hơn 10 năm tham gia lãnh đạo, đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Dân tộc giải phóng và Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Trà Vinh, đồng chí đã để lại nhiều kinh nghiệm quý báu trong công tác vận động quần chúng, xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Điều đáng trân trọng ở đồng chí chính là quan điểm gần dân, trọng dân, luôn quan tâm chăm lo đời sống của người lao động nghèo ở cả thành thị và nông thôn. Từ thực tiễn hoạt động cách mạng, đồng chí đã thể hiện sâu sắc tư tưởng lấy Nhân dân làm gốc, biết dựa vào dân, phát huy sức mạnh của Nhân dân để xây dựng phong trào cách mạng. Đây cũng là những giá trị có ý nghĩa lâu dài đối với công tác mặt trận trong giai đoạn hiện nay.
Với những công lao và thành tích đóng góp cho sự nghiệp cách mạng, đồng chí Huỳnh Văn Ngò được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, gồm: Huân chương Hồ Chí Minh; Huân chương Giải phóng hạng Nhất; Huân chương Kháng chiến hạng Nhất và Huân chương Chống Mỹ hạng Nhất.
![]() |
| Tuyến đường Huỳnh Văn Ngò, xã Càng Long dài hơn 02km, đi qua 03 ấp Mỹ Huê, Mỹ Trường và Bờ Lộ Mới. Ảnh: KIM LOAN |
Nhằm ghi nhớ công lao và những đóng góp của đồng chí Huỳnh Văn Ngò đối với sự nghiệp cách mạng của huyện Càng Long và tỉnh Trà Vinh, Đảng bộ và quân dân TT Càng Long trước đây, nay là xã Càng Long, đã đặt tên đồng chí cho tuyến đường đẹp nhất tại địa phương.
Nguồn tư liệu tham khảo: Nhân vật Lịch sử cách mạng huyện Càng Long (giai đoạn 1930-2010)
Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam là dịp ôn lại truyền thống vẻ vang của mặt trận, tri ân các thế hệ cán bộ cách mạng đã cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Huỳnh Văn Ngò là tấm gương sáng về tinh thần kiên trung, ý chí đấu tranh bất khuất và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Những cống hiến của đồng chí mãi là niềm tự hào, nguồn động viên để Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Càng Long tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, củng cố khối đại đoàn kết, chung sức xây dựng quê hương ngày càng văn minh, giàu đẹp.
NGUYỄN THANH PHONG
(Nguyên Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Trà Vinh)



