Sự hài lòng của người dân là thước đo quan trọng

Hiệu quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở ĐBSCL được xem xét ở mức độ tinh gọn của tổ chức bộ máy, quan trọng hơn phải được thể hiện ở hiệu lực, hiệu quả quản trị; khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn; chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và năng lực kiến tạo phát triển của chính quyền địa phương.

Công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Long Hồ giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền

Sau hơn 1 năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từng bước cho thấy những chuyển biến trong tổ chức và hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương. Việc giảm tầng nấc trung gian tạo điều kiện rút ngắn quy trình xử lý công việc, tăng cường tính chủ động, trách nhiệm của chính quyền địa phương; đồng thời tạo cơ sở thúc đẩy cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng chất lượng cung ứng dịch vụ công. Đặc biệt, cấp xã trở thành cấp trực tiếp thực hiện nhiều nhiệm vụ quản lý nhà nước, giải quyết thủ tục hành chính và xử lý những vấn đề phát sinh từ cơ sở.

PGS.TS Nguyễn Xuân Phong - Phó Giám đốc Học viện Chính trị khu vực IV nhấn mạnh, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp là bước cải cách lớn nhằm tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu lực, hiệu quả; đồng thời đặt ra yêu cầu tái cấu trúc không gian quản trị, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, nguồn lực và đổi mới phương thức hoạt động của chính quyền địa phương.

Theo đồng chí Chu Văn Hưởng - Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị Tôn Đức Thắng (tỉnh An Giang), việc chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp mang lại diện mạo mới cho nền hành chính. Hệ thống chính trị chuyển phương thức lãnh đạo điều hành từ quản lý hành chính sang quản lý hiện đại, từ chính quyền quản lý sang chính quyền phục vụ, điều hành hành chính sang điều hành dữ liệu, từ phối hợp nhiều tầng sang trực tiếp từ cấp tỉnh đến cấp xã; đẩy mạnh phân cấp quyền lực, phân định rõ thẩm quyền quản lý kinh tế - xã hội.

Theo đó, qua 1 năm thực hiện, “Tỷ lệ số hóa hồ sơ thủ tục hành chính cấp tỉnh đạt trên 87% và cấp xã vượt tới trên 95%; rút ngắn quy trình và thời gian giải quyết thủ tục hành chính. Thông tin luân chuyển trực tiếp giữa cấp cơ sở và cấp tỉnh đã giúp thời gian phê duyệt các dự án đầu tư công giảm từ 30-40%. Người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ công nhanh chóng hơn”.

Chia sẻ về việc đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy địa phương đối với chính quyền cùng cấp trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, TS Đoàn Trung Dũng - Phó Trưởng Khoa Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị khu vực IV, thông tin, từ tháng 7/2025, việc tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp đánh dấu sự thay đổi lớn trong cấu trúc tổ chức và phương thức vận hành của hệ thống chính trị ở địa phương, trong đó có sự lãnh đạo của cấp ủy các cấp. Chính quyền cấp xã được giao nhiều nhiệm vụ, quyền hạn hơn, trực tiếp giải quyết phần lớn công việc liên quan đến người dân, doanh nghiệp; trong khi cấp tỉnh phải tăng cường năng lực hoạch định, điều phối, phân cấp, kiểm tra và xử lý những vấn đề có tính liên ngành, liên địa bàn.

Trong bối cảnh đó, đổi mới phương thức lãnh đạo không phải là giảm vai trò của cấp ủy mà nhằm làm cho sự lãnh đạo của tỉnh ủy, thành ủy và đảng ủy xã, phường, đặc khu ngày càng khoa học, dân chủ, đúng chức năng, sát thực tiễn và hiệu quả hơn; vừa bảo đảm sự lãnh đạo của cấp ủy, vừa tôn trọng và phát huy đầy đủ thẩm quyền, tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của HĐND, UBND.

Thước đo từ sự hài lòng của người dân

Từ thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại vùng ĐBSCL, yêu cầu đặt ra làm thế nào để vận hành ổn định, thông suốt và thực sự phát huy được ưu thế của mô hình mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị, phục vụ người dân và tạo động lực cho sự phát triển nhanh, bền vững của vùng ĐBSCL.

Nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn được thảo luận tại hội thảo khoa học “Vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở vùng ĐBSCL hiện nay: Vấn đề đặt ra và giải pháp”.

Sau hơn 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phường Mỹ Quới (TP Cần Thơ) đã cơ bản ổn định tổ chức, duy trì hoạt động thông suốt và đạt nhiều kết quả bước đầu trong bố trí cán bộ, quản lý nguồn lực, cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng - an ninh. Tuy nhiên, giai đoạn tiếp theo đòi hỏi chuyển mạnh từ “ổn định sau sắp xếp” sang “nâng cao chất lượng quản trị”, trong đó chất lượng tham mưu và năng lực điều hành của chính quyền cấp xã là khâu then chốt.

“Giải pháp trọng tâm là chuẩn hóa quy trình tham mưu; thực hiện phân cấp, phân quyền gắn với điều kiện thực thi và kiểm soát quyền lực; phát triển đội ngũ theo vị trí việc làm; chuyển đổi số dựa trên dữ liệu; nâng chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp; quản lý hiệu quả ngân sách, đầu tư và tài sản công; đồng thời tăng cường giám sát và sự tham gia của Nhân dân”- đồng chí Nguyễn Văn Lạc - Trưởng Ban Xây dựng Đảng phường Mỹ Quới cho biết.

Còn theo ThS Hồ Thị Cẩm Linh - Phó Trưởng Khoa Văn hóa và Phát triển, Học viện Chính trị khu vực IV, việc tinh gọn bộ máy và thu hẹp tầng nấc trung gian cải thiện hiệu lực điều hành hành chính, từng bước chuyển dịch phương thức quản trị từ “làm văn hóa” sang “quản trị nguồn lực văn hóa”.

Để bảo tồn và phát huy bền vững giá trị văn hóa vùng ĐBSCL trong giai đoạn tiếp theo, yêu cầu đặt ra là phải triển khai hệ thống giải pháp toàn diện và đột phá. “Trọng tâm là hoàn thiện hành lang pháp lý phân cấp; tháo gỡ điểm nghẽn thể chế cho các đơn vị sự nghiệp công lập cơ sở; chuyển mạnh trọng tâm chính sách từ “bảo vệ di sản” sang “bảo vệ chủ thể văn hóa” gắn với cơ chế chia sẻ lợi ích kinh tế; đẩy mạnh chuyển đổi số và hoàn thiện hạ tầng dữ liệu di sản liên thông; tối ưu hóa việc sử dụng tài sản công; và bảo vệ không gian sinh thái văn hóa đặc thù sông nước, phum sóc”- ThS Hồ Thị Cẩm Linh nhấn mạnh.

Phát biểu bế mạc hội thảo khoa học cấp cơ sở “Vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở vùng ĐBSCL hiện nay: Vấn đề đặt ra và giải pháp”, TS Nguyễn Văn Sỹ - Phó Giám đốc Học viện Chính trị khu vực IV khẳng định, việc đánh giá thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp có ý nghĩa then chốt để tháo gỡ kịp thời các “điểm nghẽn” về thể chế, bộ máy, cán bộ, nguồn lực, dữ liệu và cơ chế phối hợp. Quá trình này đòi hỏi sự chuyển dịch mạnh mẽ từ sắp xếp bộ máy sang nâng chất lượng quản trị; từ giao nhiệm vụ sang phân quyền gắn với nguồn lực và trách nhiệm giải trình; từ chính quyền hành chính sang chính quyền phục vụ, kiến tạo phát triển. Trong đó, hiệu quả thực chất và sự hài lòng của người dân phải là những thước đo quan trọng.

Bài, ảnh: AN CHI