Từ việc xây dựng và ra mắt Cẩm nang điện tử về công tác giám sát và phản biện xã hội (PBXH) cho đến khảo sát, tọa đàm, tổ chức hội thảo PBXH mẫu kết nối trực tuyến đến 124 xã, phường, hội thảo khoa học nâng cao chất lượng PBXH đối với dự thảo văn bản quy phạm pháp luật… đã góp phần khẳng định quyết tâm của hệ thống MTTQ tỉnh trong việc đưa công tác PBXH ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả.
 |
| Cán bộ MTTQ cấp xã trao đổi về thực trạng triển khai nhiệm vụ ở cơ sở tại buổi tọa đàm nâng cao chất lượng công tác giám sát và phản biện xã hội. |
Hiệu quả công tác phản biện xã hội
Đồng chí Nguyễn Hải Hà- Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cho biết, PBXH là phương thức quan trọng để MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị- xã hội tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, góp phần phát huy dân chủ và tạo đồng thuận xã hội.
Thời gian qua, MTTQ và các tổ chức chính trị- xã hội các cấp trong tỉnh đã tổ chức phản biện đối với nhiều dự thảo văn bản, chương trình, đề án liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân, doanh nghiệp.
Các hình thức phản biện gồm hội nghị, góp ý bằng văn bản, đối thoại, tham vấn thông qua Hội đồng tư vấn, chuyên gia và người có uy tín. Nhiều ý kiến đã được cơ quan soạn thảo tiếp thu, góp phần hoàn thiện văn bản trước khi ban hành.
Chị Nguyễn Thị Cẩm Hương- Phó Bí thư Tỉnh Đoàn cho biết, các cấp bộ Đoàn đã tham gia PBXH với nhiều hình thức phong phú, đa dạng khác nhau nhằm bảo đảm chất lượng cho hoạt động PBXH nhưng cũng thể hiện được đặc trưng của tổ chức đoàn.
Đơn cử, tổ chức hội nghị góp ý cho Dự thảo Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh; góp ý các dự thảo Luật, Chiến lược phát triển thanh niên… trên phạm vi toàn tỉnh với nhiều hình thức; thu hút nhà khoa học, chuyên gia và đông đảo đoàn viên, thanh niên; thể hiện rõ trách nhiệm của thanh niên đối với Đảng, với quê hương.
Trong giai đoạn 2022 đến nay, các cấp bộ đoàn đã tổ chức được 72 hội nghị góp ý, PBXH. Nhiều ý kiến của thanh niên đã được các cấp ủy, chính quyền ghi nhận và đánh giá cao vai trò, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế- xã hội của địa phương.
Theo Hội Nông dân tỉnh, thông qua PBXH, đặc biệt là phản biện đối với các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, hội nông dân các cấp trên địa bàn tỉnh đã phát huy vai trò chủ thể, tích cực tham gia PBXH đối với nhiều dự thảo văn bản vi phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến “nông nghiệp, nông dân, nông thôn”; quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên nông dân.
Cụ thể, đã tổ chức, phối hợp tổ chức 600 cuộc tọa đàm, đối thoại, hội nghị với 38,3 ngàn lượt hội viên tham dự, thu nhận hơn 6,6 ngàn ý kiến đóng góp vào các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật.
Trong năm 2026, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã kịp thời triển khai và hướng dẫn MTTQ Việt Nam các xã, phường trong thực hiện công tác giám sát và PBXH.
Cụ thể, đã tổ chức tọa đàm nâng cao chất lượng công tác giám sát và PBXH của Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã được 3 cuộc tại 3 khu vực; phát hành và triển khai cẩm nang điện tử về giám sát và PBXH; tổ chức hội thảo PBXH mẫu kết nối trực tuyến đến 124 xã, phường, hội thảo khoa học nâng cao chất lượng PBXH đối với dự thảo văn bản quy phạm pháp luật…
Bảo đảm ý kiến phản biện đúng trọng tâm
Cùng với giám sát, PBXH là chức năng, nhiệm vụ của MTTQ Việt Nam và là thước đo quan trọng về mức độ phát huy dân chủ, chất lượng hoạt động của cả hệ thống chính trị. Nâng cao hiệu quả công tác này chính là góp phần xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.
Theo đồng chí Nguyễn Thị Ngọc Linh- Phó Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị- xã hội có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tập hợp, vận động người dân, phát huy dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Để phát huy vai trò đó, việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ phải được xác định là khâu then chốt.
Đồng chí Nguyễn Thị Ngọc Linh đề nghị, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác giám sát, PBXH, coi đây là năng lực chuyên môn đặc thù của cán bộ mặt trận. Cán bộ cần có khả năng lựa chọn đúng vấn đề người dân quan tâm, xác định nội dung cần phản biện, thu thập và kiểm chứng thông tin, phân tích chính sách, đối thoại với cơ quan chịu giám sát và đưa ra kiến nghị có căn cứ, khả thi.
Theo Ban Dân chủ, Giám sát và PBXH Cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, 8 tháng năm 2026, MTTQ các cấp trong tỉnh đã tổ chức PBXH đối với 96 dự thảo, với 491 ý kiến, kiến nghị. Trong đó, khoảng 54,8% ý kiến được tiếp thu và 45,2% ý kiến được giải trình, làm rõ.
Để tiếp tục nâng cao chất lượng phản biện, đồng chí Nguyễn Thanh Bằng- Trưởng Ban đề xuất phát huy vai trò của các ủy viên Ủy ban MTTQ Việt Nam, hội đồng tư vấn, tổ tư vấn; đồng thời, xây dựng mạng lưới chuyên gia theo từng lĩnh vực như pháp luật, kinh tế, đất đai, nông nghiệp, môi trường, tài chính- ngân sách, xây dựng- đô thị, lao động- xã hội, giáo dục- y tế. Việc lựa chọn chuyên gia cần căn cứ vào nội dung, tính chất của từng dự thảo để bảo đảm ý kiến phản biện đúng trọng tâm.
TS Nguyễn Văn Pha- Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Dân chủ và Pháp luật Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng, hình thức PBXH hiện chủ yếu là tổ chức hội nghị phản biện và gửi dự thảo văn bản lấy ý kiến; hình thức đối thoại trực tiếp còn ít, chủ yếu được lồng ghép trong hội nghị phản biện. Chất lượng PBXH ở một số nơi chưa cao do đội ngũ cán bộ còn mỏng, chưa thu hút được nhiều chuyên gia có năng lực, tâm huyết tham gia; còn thiếu cơ chế cụ thể, nhất là cơ chế ràng buộc trách nhiệm của cơ quan chủ trì soạn thảo trong tiếp thu, giải trình kiến nghị sau phản biện; đồng thời chưa có cơ chế để mặt trận và các tổ chức chính trị- xã hội theo dõi, đôn đốc việc tiếp thu, giải trình.
Để nâng cao chất lượng PBXH, TS Nguyễn Văn Pha đề nghị, MTTQ dành nhiều thời gian và nguồn lực trí tuệ cho hoạt động này. Căn cứ nội dung, chủ đề phản biện, cơ quan mặt trận cần phân công cán bộ có năng lực, kinh nghiệm nghiên cứu trước; đồng thời, khi có điều kiện, tổ chức khảo sát thực tiễn, tham vấn chuyên gia để nâng cao chất lượng phản biện.
Bài, ảnh: TUYẾT NGA
