Ở phum, sróc, làng xóm khi gia đình có chuyện cần khuyên giải, khi bà con còn băn khoăn trước một chủ trương mới hay khi cần tìm cách làm hay để phát triển kinh tế, tiếng nói của người có uy tín thường được lắng nghe. Bằng sự gương mẫu, gần gũi và am hiểu cộng đồng, họ đang góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với Nhân dân. Trong giai đoạn mới, việc chăm lo, bồi dưỡng và tạo điều kiện để đội ngũ này tiếp tục phát huy vai trò càng có ý nghĩa thiết thực.
 |
| Đồng chí Nguyễn Thị Minh Trang - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy thăm Ông Thạch Dư, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nước CHXHCN Việt Nam tại Vương quốc Campuchia. |
Nói dân nghe, làm dân tin
Ở những địa bàn có đông đồng bào Khmer sinh sống, chùa và dòng họ có vai trò quan trọng trong đời sống cộng đồng. Đó có thể là các vị chức sắc, chức việc Phật giáo Nam tông Khmer, sư sãi, Achar; cũng có thể là cán bộ nghỉ hưu, trưởng dòng họ, người sản xuất, kinh doanh giỏi hay những cá nhân tiêu biểu trong cộng đồng. Điểm chung ở họ không nằm ở chức danh, mà ở sự gương mẫu, gần gũi, am hiểu phong tục, tập quán và được bà con tín nhiệm.
Ông Thạch SaMy, một cán bộ nghỉ hưu, có nhiều năm công tác trong lĩnh vực dân tộc, là một trong những người như vậy. Sau khi nghỉ công tác, ông vẫn dành thời gian tham gia các hoạt động tại địa phương, giữ mối liên hệ với cơ sở, chia sẻ kinh nghiệm và vận động bà con từ những việc cụ thể trong cuộc sống. Nhiều năm gắn bó với công tác dân tộc giúp ông hiểu phong tục, tập quán, đời sống và tâm tư của đồng bào. Vì vậy, khi tham gia các hoạt động tại địa phương, ông không chỉ tuyên truyền, vận động mà còn lắng nghe, trao đổi và phản ánh những vấn đề bà con quan tâm.
Uy tín vì thế không phải là một danh hiệu đơn thuần. Đó là sự tín nhiệm được hình thành qua thời gian, từ cách sống, cách ứng xử và những việc làm cụ thể được cộng đồng ghi nhận. Trong đời sống cơ sở, khi gia đình, dòng họ xảy ra mâu thuẫn, người lớn tuổi, trưởng dòng họ hay người được tín nhiệm thường được tìm đến để khuyên giải. Từ những mối quan hệ gần gũi ấy, người có uy tín còn vận động bà con chấp hành pháp luật, giữ gìn đoàn kết, tham gia bảo đảm an ninh, trật tự và xây dựng đời sống văn hóa.
Đi để thấy, học để làm
Không chỉ phát huy vai trò tại địa phương, người có uy tín còn được tạo điều kiện giao lưu, học hỏi kinh nghiệm để có thêm kiến thức và cách làm mới.
 |
| Đoàn đại biểu người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Vĩnh Long tìm hiểu mô hình trồng rau tại Làng rau Trà Quế (Đà Nẵng). |
Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo, hằng năm, ngành chủ trì tổ chức các đoàn đại biểu người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số đi giao lưu, học hỏi kinh nghiệm tại nhiều tỉnh, thành phố. Năm 2026, đoàn còn đến thăm Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Công an và tham quan Thủ đô Hà Nội. Cùng với trải nghiệm thực tế, việc giao lưu với các địa phương và thăm các cơ quan Trung ương cũng giúp đại biểu cập nhật thêm thông tin về công tác dân tộc, chính sách, pháp luật và những vấn đề liên quan đến đời sống đồng bào.
Theo ông Thạch Muni, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Vĩnh Long, các hoạt động tham quan, học tập kinh nghiệm giúp người có uy tín mở rộng kiến thức, tiếp cận những mô hình phù hợp để có thể vận dụng, chia sẻ với cộng đồng. “Đi để thấy, học để làm không chỉ giúp người có uy tín mở rộng tầm nhìn mà còn tạo thêm chất liệu thực tế để họ vận động, thuyết phục bà con bằng những câu chuyện cụ thể, gần gũi”, ông Thạch Muni khẳng định.
Giữ gìn giá trị, bắt nhịp thời đại
Vai trò của người có uy tín không chỉ thể hiện trong tuyên truyền, vận động, giữ gìn an ninh, trật tự mà còn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa, chăm lo thế hệ trẻ.
 |
| Đoàn đại biểu người có uy tín trong đồng bào DTTS tỉnh Vĩnh Long chụp ảnh lưu niệm trước Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh trong chuyến đi thực tế năm 2026. |
Tại các chùa Khmer, hằng năm tổ chức hơn 150 lớp học vào dịp hè, từ xóa mù chữ đến các lớp Phật học, ngữ văn Pali, Khmer và giáo lý, thu hút hàng nghìn học sinh, tăng sinh. Qua đó, việc dạy chữ gắn với giáo dục đạo đức, lối sống và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.
Trong cộng đồng người Hoa, người có uy tín tích cực vận động đồng bào chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, giữ gìn bản sắc văn hóa, củng cố đoàn kết và phát triển kinh tế.
Dù ở cộng đồng nào, điểm chung của người có uy tín là nói điều mình hiểu, làm điều mình vận động và thuyết phục bằng niềm tin được vun đắp qua thời gian.
Để vai trò ấy tiếp tục phát huy, việc cung cấp thông tin, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng cần được thực hiện thường xuyên, thiết thực. Theo Đề án số 06-ĐA/TU ngày 6/8/2026 của Tỉnh ủy Vĩnh Long, giai đoạn 2018 - 2025, các cấp, các ngành đã tổ chức khoảng 7.000 cuộc tuyên truyền, quán triệt với hơn 300.000 lượt người tham dự, trong đó có khoảng 3.800 lượt người có uy tín; tổ chức 51 hội nghị phổ biến, cung cấp thông tin, tập huấn, bồi dưỡng kiến thức.
Trong giai đoạn mới, yêu cầu này càng đặt ra rõ hơn khi không gian phát triển của tỉnh được mở rộng, đời sống xã hội ngày càng đa dạng và thông tin trên mạng xã hội lan truyền nhanh chóng. Người có uy tín cần được trang bị thêm kiến thức, kỹ năng để tiếp cận thông tin chính thống, nhận diện thông tin sai lệch và đồng hành cùng cộng đồng.
Theo đồng chí Nguyễn Thị Minh Trang, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, người có uy tín cần phát huy tốt hơn vai trò kết nối hai chiều: vừa đưa chủ trương, chính sách đến gần với Nhân dân, vừa phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng của đồng bào từ cơ sở đến cấp ủy, chính quyền.
“Đề án 06 định hướng đổi mới công tác bồi dưỡng theo hướng thiết thực, linh hoạt, kết hợp trực tiếp với trực tuyến; chú trọng kiến thức pháp luật, công tác dân tộc, kỹ năng tuyên truyền, vận động, hòa giải, xử lý tình huống và sử dụng mạng xã hội an toàn, hiệu quả. Công nghệ không thay thế tiếng nói của người có uy tín, mà trở thành công cụ giúp họ tiếp cận thông tin chính thống nhanh hơn, nhận diện thông tin sai lệch và có thêm cơ sở để trao đổi, vận động bà con”, đồng chí Nguyễn Thị Minh Trang nhấn mạnh thêm.
Để niềm tin tiếp tục lan tỏa
Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo, năm 2026, toàn tỉnh có 412 người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, gồm 372 người Khmer, 17 người Hoa và 23 người Kinh. Mỗi người có hoàn cảnh, cách làm và lĩnh vực ảnh hưởng khác nhau, nhưng đều có điểm chung là được cộng đồng tin tưởng.
Niềm tin ấy không tự nhiên có được, càng không thể chỉ hình thành từ một danh sách được công nhận. Đó là kết quả của quá trình sống gần dân, hiểu dân, gương mẫu và tận tâm với cộng đồng.
Vì vậy, chăm lo, bồi dưỡng và tạo điều kiện để người có uy tín phát huy vai trò chính là góp phần giữ gìn một nguồn lực quý từ lòng dân. Khi được cung cấp thông tin kịp thời, mở rộng kiến thức, trải nghiệm thực tế và rèn luyện kỹ năng, họ sẽ có thêm điều kiện để làm tốt hơn vai trò của mình.
Từ một lời khuyên giải trong gia đình, một cuộc hòa giải ở cơ sở, một buổi vận động thanh niên nhập ngũ đến việc giữ gìn tiếng nói, chữ viết, phong tục và bản sắc văn hóa dân tộc..., những việc làm bình dị ấy đang góp phần tạo nên sự đồng thuận từ cơ sở.
Khi niềm tin được trao đúng người, được bồi đắp bằng những việc làm cụ thể và được tiếp sức bằng thông tin, kiến thức, người có uy tín sẽ tiếp tục là điểm tựa gần gũi của cộng đồng, góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống và cùng xây dựng Vĩnh Long ngày càng phát triển, văn minh, nghĩa tình.
SƠN XINH
