Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, ngày 9/8/2026, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản (XB).
Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi- Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh bày tỏ sự nhất trí cao với sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật XB.
 |
| Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi- Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh phát biểu tại hội trường. |
Qua nghiên cứu hồ sơ dự án luật, báo cáo tiếp thu, giải trình của Bộ Văn hóa-TT-DL, cùng dự thảo luật mới nhất ngày 8/8 được cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu, hoàn thiện sau phiên thảo luận tại tổ, đại biểu đánh giá dự thảo cơ bản đáp ứng yêu cầu thực tiễn, nhất là về chuyển đổi số, quản lý nội dung trên không gian mạng, phát triển công nghiệp văn hóa và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi tập trung góp ý một số nội dung cụ thể.
Về vị trí, mục đích và nguyên tắc của hoạt động XB (Điều 3), đại biểu tán thành việc khẳng định hoạt động XB vừa thuộc lĩnh vực văn hóa, tư tưởng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân, vừa là ngành kinh tế- công nghệ, bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa và hạ tầng tri thức quốc gia; trong đó Đảng và Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong định hướng và kiến tạo phát triển.
Theo đại biểu, cách tiếp cận này vừa góp phần giữ vững định hướng chính trị, tư tưởng, vừa tạo cơ sở mở đường cho hoạt động XB phát triển. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị thể hiện rõ hơn trong nội dung của dự thảo luật cơ chế bảo đảm hài hòa giữa nhiệm vụ chính trị và yêu cầu phát triển thị trường, qua đó đưa định hướng tại Điều 3 thực sự được cụ thể hóa thành chính sách khả thi.
Về quản lý sản phẩm thông tin có tính chất XB trên không gian mạng (khoản 15, Điều 4), đại biểu đánh giá cao việc dự thảo luật lần đầu định nghĩa “sản phẩm thông tin có tính chất XB trên không gian mạng” và bổ sung hành vi bị nghiêm cấm tương ứng. Đây là bước tiến quan trọng nhằm tăng cường quản lý đối với loại nội dung phát triển nhanh, có tác động lớn nhưng lâu nay còn khoảng trống pháp lý.
Tuy nhiên, đại biểu cho rằng ranh giới giữa “sản phẩm thông tin có tính chất XB” với sản phẩm báo chí trên mạng xã hội và trang thông tin điện tử cá nhân rất khó xác định. Do đó, đại biểu đề nghị quy định thật rõ tiêu chí phân định, đồng thời giao Chính phủ hướng dẫn cụ thể, bảo đảm yêu cầu quản lý chặt chẽ nhưng không cản trở quyền tự do sáng tạo và tiếp cận thông tin hợp pháp của công dân.
Về chính sách của Nhà nước phát triển hoạt động XB (Điều 7), đại biểu tán thành nhóm chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai; chính sách đặt hàng, giao nhiệm vụ, đấu thầu XB phẩm phục vụ nhiệm vụ chính trị; đồng thời đặc biệt đồng tình với chính sách hỗ trợ XB phẩm phục vụ dân tộc thiểu số bằng tiếng Việt và tiếng dân tộc thiểu số, khu vực miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đặc biệt khó khăn, trẻ em, người khiếm thị và đối tượng yếu thế.
Từ thực tiễn địa phương có đông dân tộc thiểu số, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi đề nghị dự thảo luật cần cụ thể hóa nguồn lực, định mức và cơ chế đặt hàng để chính sách hỗ trợ văn hóa đọc, XB phẩm dành cho các đối tượng này thực sự đi vào cuộc sống, không dừng lại ở những quy định mang tính khung.
Về liên kết trong hoạt động XB (Điều 23), đại biểu đánh giá cao việc dự thảo luật mở rộng hình thức liên kết thành 3 nhóm, gồm: liên kết XB XB phẩm; liên kết in, phát hành, cung cấp dịch vụ trung gian phát hành XB phẩm; và liên kết hình thành hệ sinh thái XB.
Theo đại biểu, đây là cơ sở pháp lý quan trọng để huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy hợp tác công- tư trong hoạt động XB. Tuy nhiên, để giữ vững định hướng và trách nhiệm quản lý nội dung, đại biểu đề nghị tiếp tục khẳng định nguyên tắc nhà XB chịu trách nhiệm cuối cùng về nội dung, không được chuyển giao quyền quyết định nội dung dưới bất kỳ hình thức nào. Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm của đối tác liên kết khi xảy ra vi phạm, tránh tình trạng “bán giấy phép”, buông lỏng công tác biên tập.
Kết thúc phần phát biểu, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu ý kiến góp ý, hoàn thiện dự thảo luật theo hướng bảo đảm tính đồng bộ, khả thi, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và tạo điều kiện cho hoạt động XB phát triển chuyên nghiệp, hiện đại.
Bài, ảnh: KIM NGÂN
