Chiều 21/4, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội biểu quyết thông qua việc bổ sung chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Quốc hội thảo luận tại hội trường về: Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026 - 2030; Phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024.
 |
| Đại biểu Nguyễn Trúc Sơn- Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu tại hội trường (ngày 21/4/2026). |
Tham gia phát biểu ở hội trường, đại biểu Nguyễn Trúc Sơn- Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, đại biểu Quốc hội đơn vị tỉnh Vĩnh Long đã thảo luận 2 nội dung: (1) Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; (2) Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026 - 2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026 - 2030.
Qua nghiên cứu Dự thảo Nghị quyết về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 của Quốc hội và Báo cáo số 24/BC-UBKTTC16 ngày 8/4/2026 của Ủy ban Kinh tế và Tài chính thẩm tra về đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 và dự kiến kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 cùng các tài liệu trình Quốc hội, đại biểu cơ bản thống nhất. Đồng thời đại biểu còn quan tâm một số vấn đề như sau:
Thứ nhất, về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, đại biểu ý kiến như sau:
Một là, về quy hoạch và danh mục dự án: Đại biểu đề xuất Chính phủ nghiên cứu trong bối cách các tỉnh, thành đã hợp nhất, sáp nhập việc điều chỉnh các quy hoạch kỹ thuật quốc gia cần phải khẩn trương, trong đó sắp xếp lại thứ tự ưu tiên thực hiện các dự án đáp ứng nhu cầu phát triển ngành/địa phương trong giai đoạn 2026 - 2030 (như trong lĩnh vực giao thông, năng lượng…, có những tuyến đường cao tốc liên vùng cần đẩy sớm hơn trong giai đoạn này, như khu vực đồng bằng sông Cửu Long).
Hai là, về danh mục đầu tư công đầu kỳ: theo Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, hiện chỉ có khoảng 27% nguồn vốn xác định được dự án (chuyển tiếp, hoàn ứng, trả nợ đọng…), còn lại 73% vẫn chưa xác định rõ theo nhu cầu đề xuất của các tỉnh, thành và bộ ngành Trung ương, đại biểu kiến nghị Quốc hội, Chính phủ sớm hướng dẫn địa phương, bộ ngành hoàn thiện danh mục, trình thông qua để làm cơ sở triển khai, nhất là khi HĐND cấp tỉnh cũng phải thông qua Kế hoạch đầu tư công trung hạn địa phương giai đoạn 2026 - 2030, nếu không sẽ khó đảm bảo giải ngân dự án hằng nằm từ 95% trở lên, cả kỳ phải đạt 100%, hỗ trợ tăng trưởng 2 con số.
Ba là, về tỷ lệ đầu tư phát triển: chiếm đến 40% ngân sách nhà nước trong giai đoạn 2026 - 2030, quy mô đầu tư công chiếm 8,22 triệu tỷ, tăng 5,35 triệu tỷ, tăng 3,5 lần giai đoạn 2021 - 2025 (khoảng 2,8 triệu tỷ), bằng 20 - 22% vốn đầu tư xã hội, đòi hỏi công tác chuẩn bị đầu tư, triển khai xây dựng, giải ngân phải tăng 2 - 3 lần giai đoạn 2021 - 2026, tất cả dự án lớn, trọng điểm triển khai đồng loạt, đồng bộ sẽ đòi hỏi nguồn nhân lực trong lĩnh vực công nghiệp - xây dựng cực lớn, nguồn nguyên liệu xây dựng (cát, đá, vật liệu xây dựng khác), kiến nghị Chính phủ cùng bộ ngành, UBND địa phương phải có dự báo, kế hoạch đảm bảo đủ nguồn vật liệu xây dựng để triển khai thực hiện, kiểm soát giá để không tăng cao bất hợp lý; đại biểu đề xuất mô hình “quỹ vật liệu xây dựng như cát, đá” để khai thác, điều tiết và kiểm soát giá, các vật liệu xây dựng thay thế khác (cát biển, sỉ than…) cho cả khu vực công và tư; giải pháp thi công hạ tầng vùng đất thấp (như cầu cạn…); trong giải ngân, đề xuất có giải pháp điều chỉnh giá hợp đồng kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các đơn vị thi công.
Bốn là, về nguồn đầu tư công, nguồn vốn đầu tư bằng ODA (vốn nhà nước): hiện chiếm tỷ trọng lớn và dự kiến tăng 2,7 lần so giai đoạn 2021 - 2026, vay vốn nước ngoài tăng 7,9 lần trong khi giải ngân cả giai đoạn 2021 -2025 chỉ khoảng 52,7%, thấp hơn rất nhiều so với trung bình các nguồn vốn đầu tư công trong nước; đại biểu đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành tiếp tục cắt giảm thủ tục, hài hòa thủ tục với các nhà tài trợ (hiện đang thực hiện thủ tục kép: thủ tục đầu tư trong nước và thủ tục của nhà tài trợ nước ngoài), thời gian giải ngân bằng 2 lần so với nguồn vốn đầu tư trong nước; đại biểu kiến nghị phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho bộ, ngành địa phương khi giao kế hoạch vốn, điều chỉnh vốn và hồ sơ theo hiệp định vay vốn; khuyến nghị giải ngân theo thời gian hiệp định vay vốn hơn là phân bổ vốn theo kế hoạch năm cố định, khó điều chỉnh theo nhu cầu và hiện trạng từng dự án.
Nhân đây đại biểu kiến nghị Chính phủ hoàn thiện các hồ sơ, dự án, sắp xếp vốn ODA cho Chương trình DPO của 13 tỉnh, thành trước đây của đồng bằng sông Cửu Long (hiện là 5 tỉnh, thành), khởi động thực hiện tuyến ven biển trong giai đoạn 2026 - 2030.
Thứ hai, về Kế hoạch tài chính 05 năm quốc gia giai đoạn 2026-2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026 - 2030:
Đại biểu cơ bản tán thành Kế hoạch thu chi ngân sách do Chính phủ trình và được Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội thẩm tra vì có thu ngân sách đủ mới chi cho đầu tư phát triển và chi thường xuyên (tăng 1,7 lần giai đoạn 21-25). Đại biểu chỉ kiến nghị Quốc hội và Chính phủ quan tâm khi thực hiện chính sách tài khóa, tiền tệ đảm bảo nguồn thu của địa phương không tác động lớn, hoặc có nguồn cấp bù khi các tỉnh, thành có nguồn chi lớn hơn thu (nhất là chi con người, an sinh xã hội, quốc phòng - an ninh…); các khoản giảm VAT, thuế phí môi trường, đất đai, hay cách nộp thuế của doanh nghiệp lớn/tập đoàn có cơ sở, nhà máy, dự án hoạt động ở tỉnh thành. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp hoạt động ở địa phương này nhưng nộp ngân sách cho địa phương khác (hoặc Trung ương do trụ sở chính…), dẫn đến ngân sách địa phương không thể tăng như kỳ vọng...
HỒNG YẾN
