Nhiệm kỳ 2021-2026 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của Hội Đông y tỉnh sau hợp nhất tổ chức, địa giới hành chính. Phát huy tinh hoa y học dân tộc gắn với kết hợp Đông - Tây y, chăm sóc sức khỏe người dân và thực hiện an sinh xã hội, hội tiếp tục khẳng định vai trò trong hệ thống y tế cơ sở, hướng đến phát triển y học cổ truyền (YHCT) bền vững.
 |
| Lương y Nguyễn Phương Trình - Chủ tịch Hội Đông y tỉnh thăm hỏi bệnh nhân điều trị bằng phương pháp châm cứu tại Hội Đông y tỉnh. |
Lan tỏa giá trị nhân văn từ y học cổ truyền
Thực hiện Quyết định 2790/QĐ-UBND ngày 27/11/2025 của UBND tỉnh, Hội Đông y tỉnh được thành lập trên cơ sở hợp nhất Hội Đông y tỉnh Vĩnh Long (cũ), Hội Đông y - Châm cứu tỉnh Trà Vinh (cũ) và Hội Đông y tỉnh Bến Tre (cũ). Đây là dấu mốc quan trọng, tạo điều kiện phát huy thế mạnh YHCT trên địa bàn rộng hơn.
Theo lương y Nguyễn Phương Trình - Chủ tịch Hội Đông y tỉnh, sau sắp xếp đơn vị hành chính, hội khẩn trương kiện toàn tổ chức, tạo điều kiện để cán bộ, hội viên nâng cao tay nghề, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe người dân.
Trong nhiệm kỳ 2021-2026, các cấp hội chú trọng kết hợp bài thuốc cổ truyền với những phương pháp không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp, day ấn huyệt,... Hoạt động của phòng chẩn trị miễn phí tiếp tục là điểm sáng, hướng đến người cao tuổi neo đơn, gia đình thương binh, liệt sĩ, mẹ Việt Nam anh hùng và người nghèo ở vùng sâu.
Tổng giá trị phúc lợi xã hội từ hoạt động khám, chữa bệnh miễn phí hơn 260,4 tỷ đồng. Bên cạnh đó, Thường trực Hội Đông y 3 tỉnh trước hợp nhất đã vận động nhà hảo tâm và hội viên trao gần 1.900 phần quà, khám bệnh, cấp thuốc miễn phí hỗ trợ gần 2.500 người có công với cách mạng, gia đình chính sách, với tổng kinh phí hơn 45,1 tỷ đồng. Những hoạt động này góp phần giảm bớt khó khăn cho người bệnh, lan tỏa tinh thần tương thân, tương ái và phát huy truyền thống nhân ái của nền Đông y Việt Nam.
Tại Hội Đông y phường Bình Minh, phương pháp hốt thuốc Nam, thuốc Bắc, châm cứu xung điện được duy trì, kết hợp với thủy châm do bác sĩ Nguyễn Ngọc Thơ - Chủ tịch Hội Đông y phường, phụ trách. Đáng chú ý, người bệnh hoàn cảnh khó khăn được miễn phí hoàn toàn.
Hội duy trì 3 xe chuyển viện từ thiện hoạt động 24/24 giờ. Trong 5 năm, đã thực hiện trên 21.100 lượt chuyển bệnh, với giá trị an sinh tương đương 7,4 tỷ đồng. Những chuyến xe kịp thời đưa người bệnh đến cơ sở y tế, nhất là trong tình huống cấp bách, đã trở thành một trong những hoạt động giàu ý nghĩa nhân văn của hội.
Tinh thần sẻ chia lan tỏa qua các phòng chẩn trị lồng ghép tại cơ sở tôn giáo, thờ tự, với phương châm “Tốt đời đẹp đạo”. Tiêu biểu là Tuệ Tĩnh Đường - Thiền viện Ngọc Hạnh và Phòng chẩn trị Hội Đông y Trường An do Thượng tọa Thích Giác Hiển làm Chủ nhiệm.
Bị đột quỵ, yếu nửa người bên trái, bà Nguyễn Thị Bé Sáu, ở xã Nhơn Phú, tìm đến cơ sở để được thăm khám, điều trị. Còn bà Bùi Thị Hân, ở xã Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp, mắc thoái hóa hai khớp gối, gan nhiễm mỡ và mất ngủ. Sau hơn 2 tháng điều trị, bà cho biết cơ thể nhẹ nhàng hơn, có thể tự đứng dậy.
Nhiều mô hình khám, chữa bệnh miễn phí khác được duy trì tại Tịnh độ cư sĩ phường Bình Minh, chùa Phước Hưng; phòng chẩn trị trong Khu di tích cụ Nguyễn Đình Chiểu (xã Ba Tri), Phòng Chẩn trị YHCT Lý Thanh Long (xã Phú Túc), Hưng Quới Tự (xã Châu Hòa) ở địa bàn Bến Tre trước đây; Hưng Vinh Tự (phường Trà Vinh) và Hưng Thuận Tự ( xã Cầu Ngang) ở địa bàn Trà Vinh trước đây. Các cơ sở góp phần đưa YHCT đến gần hơn với người dân, nhất là những người còn khó khăn trong tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe.
Bảo tồn tinh hoa, phát triển nguồn dược liệu
Cùng với công tác khám, chữa bệnh, Hội Đông y tỉnh chú trọng bảo tồn, phát huy giá trị YHCT thông qua phát triển nguồn dược liệu tại chỗ. Hội hướng dẫn hội viên và người dân trồng, sử dụng cây thuốc Nam tại gia đình theo phương châm “Thầy tại chỗ, thuốc tại chỗ, chăm sóc tại nhà”, góp phần đưa YHCT đến gần hơn với cộng đồng.
Toàn tỉnh hiện duy trì 347 vườn thuốc Nam mẫu theo mô hình “vườn thuốc 97”, với tổng diện tích 10,34ha. Các vườn được trồng theo danh mục của Bộ Y tế, gồm 9 nhóm bệnh và 60 loại cây thuốc có bảng tên, hướng dẫn bộ phận sử dụng và công dụng. Qua đó, người dân có điều kiện nhận biết cây thuốc, sử dụng phù hợp để phòng, chữa một số bệnh thông thường. Trong 5 năm, tổng lượng dược liệu khai thác, thu hái trong và ngoài tỉnh đạt trên 3.000 tấn.
 |
| Công tác chăm sóc sức khỏe thuộc lĩnh vực y học cổ truyền ngày càng hoàn thiện, phát triển nâng cao và tạo niềm tin trong người dân. |
Tại phường Bình Minh, Hội Đông y phường thành lập 5 tổ sưu tầm thuốc Nam, trong đó có 1 tổ lưu động, thu hái hơn 120 tấn thuốc mỗi năm. Đáng quý, nhiều thành viên của các tổ từng là bệnh nhân được điều trị, sau đó tự nguyện tham gia thu hái, đóng góp nguồn dược liệu phục vụ cộng đồng. Mô hình tạo nguồn thuốc và lan tỏa tinh thần sẻ chia, trách nhiệm với cộng đồng.
Tại Trà Cú, địa bàn có đông đồng bào Khmer sinh sống, hội phối hợp với Viện Sinh học nhiệt đới khảo sát, thực hiện đề tài khoa học và xây dựng 186 vườn thuốc Nam mẫu theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế. Kết quả này góp phần phát huy tiềm năng cây thuốc bản địa, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn dược liệu cho hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Bên cạnh đó, việc phát triển dược liệu vẫn còn khó khăn do thị trường tiêu thụ chưa ổn định, một số cơ sở lúng túng trong lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng. Thời gian tới, hội định hướng liên kết với hợp tác xã, công ty dược để bao tiêu sản phẩm; gắn phát triển dược liệu với dự án dược liệu quý thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2030 và đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý.
Công tác kế thừa tri thức YHCT đạt nhiều kết quả. Trong nhiệm kỳ, các cấp hội đã sưu tầm, kế thừa 162 bài thuốc tâm đắc, dịch bộ sách thuốc Thọ Thế Bảo Nguyên. Bản tin Đông y duy trì xuất bản 2 số/năm, đến nay phát hành số thứ 28, với tổng số 33.600 quyển. Câu lạc bộ Y học dân tộc tổ chức sinh hoạt hàng tháng, báo cáo 50 chuyên đề, thu hút hơn 1.700 lượt hội viên tham dự. Hội tổ chức 5 hội thảo khoa học, 26 lớp tập huấn với hơn 2.400 lượt hội viên tham gia, góp phần nâng cao trình độ chuyên môn, trao đổi kinh nghiệm và cải thiện chất lượng khám, chữa bệnh.
Theo lương y Nguyễn Phương Trình - Chủ tịch Hội Đông y tỉnh, nhiệm kỳ 2026-2031, hội tiếp tục triển khai chủ trương, chính sách về phát triển YHCT, trong đó có Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe người dân. Hội chú trọng củng cố tổ chức, phát triển chi hội tại khóm, ấp; đào tạo đội ngũ thầy thuốc vững chuyên môn, giỏi tay nghề; phối hợp đưa lương y vào trạm y tế, xây dựng xã tiên tiến về YHCT theo tiêu chí của Bộ Y tế.
Cùng với đó, hội tiếp tục bảo tồn bài thuốc hay, cây thuốc quý; mở rộng diện tích trồng, thu hái, chế biến dược liệu, chủ động nguồn nguyên liệu tại chỗ và phát triển thuốc Đông dược chất lượng, an toàn, hiệu quả.
Với phương châm “Đoàn kết - hợp tác - khoa học - sáng tạo - phát triển”, Hội Đông y tỉnh tiếp tục phát huy tinh hoa y học dân tộc, kết hợp hài hòa Đông - Tây y, nâng cao y thuật, rèn luyện y đức theo gương Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông. Từ những phòng chẩn trị miễn phí, chuyến xe chuyển viện nghĩa tình đến các vườn thuốc Nam, giá trị nhân văn của YHCT tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa, góp phần chăm sóc sức khỏe người dân trong giai đoạn phát triển mới.
Bài, ảnh: THÚY QUYÊN
