Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân” đặt ra yêu cầu phát triển y học cổ truyền (YHCT) theo hướng hiện đại, khoa học, đồng thời kết hợp chặt chẽ với y học hiện đại (YHHĐ) trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe người dân.
Theo đó, các cơ sở y tế của tỉnh đang từng bước cụ thể hóa tinh thần này, vừa phát huy giá trị YHCT, vừa đáp ứng tốt hơn nhu cầu điều trị, phục hồi và chăm sóc sức khỏe của người dân.
Kỳ 1: Từ châm cứu đến robot phục hồi chức năng
![]() |
| Cán bộ y tế Bệnh viện Y học cổ truyền Trần Văn An hỗ trợ bệnh nhân chạy hệ thống oxy cao áp. Ảnh: PHAN HÂN |
Trong khi YHHĐ ngày càng phát triển, YHCT đang đứng trước yêu cầu đổi mới để vừa giữ gìn những giá trị truyền thống, vừa đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân. Từ chuẩn hóa thuốc, dược liệu, đào tạo nhân lực đến đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ, các cơ sở YHCT từng bước tạo nền tảng để phát triển theo hướng hiện đại, khoa học và bền vững.
Từ robot phục hồi đến những phương pháp truyền thống
Tại Khoa Vật lý trị liệu- Phục hồi chức năng (PHCN), BVĐK Trà Vinh, em T.V.T. (ngụ xã Trà Cú) đang tập vận động với hệ thống robot sau tai nạn giao thông gây chấn thương tủy sống. Sau phẫu thuật, việc vận động của T. gặp nhiều khó khăn. Dưới sự hướng dẫn của bác sĩ, em tập luyện với hệ thống robot kết hợp kích thích điện chức năng. Thiết bị hỗ trợ kiểm soát động tác, giúp người bệnh thực hiện các bài tập lặp lại trong giới hạn an toàn, qua đó từng bước cải thiện sức mạnh cơ và khả năng vận động.
BS.CK2 Thạch Ngọc Thúy An- Trưởng Khoa Vật lý trị liệu- PHCN, cho biết PHCN có thể được triển khai sớm theo chỉ định của bác sĩ nhằm hạn chế biến chứng như teo cơ, cứng khớp và hạn chế vận động. Hệ thống robot tại khoa được sử dụng cho người bệnh liệt do tổn thương não, tủy sống và các bệnh lý thần kinh trung ương. Thiết bị tích hợp AI nhận diện hình ảnh, màn hình tương tác, kính thực tế ảo (VR), hệ thống nâng đỡ tự động và dây đai chống ngã, hỗ trợ người bệnh tập đứng, giữ thăng bằng và luyện đi theo chương trình phục hồi phù hợp.
Cùng với những thiết bị hiện đại, phương pháp YHCT vẫn được ứng dụng trong PHCN. Tại Bệnh viện Y dược cổ truyền Trà Vinh, các kỹ thuật từ trường, sóng ngắn, sóng xung kích, laser... được kết hợp với châm cứu, thuốc cổ truyền, xoa bóp- bấm huyệt và vật lý trị liệu. Trong 6 tháng đầu năm, bệnh viện thực hiện hơn 13 ngàn lượt khám, chữa bệnh, 31,5 ngàn lượt châm cứu, gần 49,5 ngàn thang thuốc và hơn 26,7 ngàn lượt tập vật lý trị liệu.
Ông Trương Thanh Tuấn (ngụ phường Nguyệt Hóa) từng bị xuất huyết não, tai biến. Sau thời gian điều trị tại Cần Thơ, ông tiếp tục phục hồi chức năng tại Bệnh viện Y dược cổ truyền Trà Vinh. Mỗi tuần, ông tập luyện 5 ngày, kết hợp châm cứu và các bài tập vận động. Bà Trần Thị Thúy Hồng, vợ ông Tuấn, cho biết sau 1 tháng điều trị, ông đã bắt đầu đi lại, tay có thể cầm nắm và thực hiện được một số việc nhẹ tại nhà.
Theo BS.CK2 Trần Minh Trung- Phó Giám đốc Bệnh viện Y dược cổ truyền Trà Vinh, nhu cầu PHCN ngày càng tăng. Bệnh viện đã đầu tư các thiết bị như từ trường siêu dẫn, sóng xung kích kết hợp laser cường độ cao, oxy cao áp, laser châm... Các kỹ thuật từ cơ bản đến nâng cao được áp dụng cho người bệnh tai biến mạch máu não, trẻ bại não, tổn thương dây chằng, gãy xương, bỏng, cứng khớp...
Tại Bệnh viện Y dược cổ truyền Vĩnh Long, sự kết hợp Đông- Tây y cũng được triển khai trong điều trị di chứng tai biến mạch máu não. Ông Trần Bá Long (63 tuổi, ngụ phường Phước Hậu) điều trị trong tình trạng đau, liệt nửa người trái. Sau thời gian dùng thuốc YHCT kết hợp châm cứu, xông hơi và vật lý trị liệu, ông cho biết: “Giảm đau, tay trái có thể cầm nắm vật nhẹ và đi đứng mà không cần người dìu. Về nhà tôi vẫn tiếp tục tập vật lý trị liệu và uống thuốc Đông y để khỏe hơn.
Phát huy thế mạnh, kết hợp để chăm sóc toàn diện
Theo BS.CK2 Quan Kim Vinh- Giám đốc Bệnh viện Y dược cổ truyền Vĩnh Long, kết hợp Đông- Tây y nhằm phát huy thế mạnh của mỗi phương pháp trong từng giai đoạn điều trị. YHHĐ hỗ trợ thăm khám, chẩn đoán bằng các kỹ thuật như siêu âm, X-quang, CT, MRI... trong khi YHCT có thể hỗ trợ điều trị, phục hồi bằng châm cứu, xoa bóp- bấm huyệt và các phương pháp không dùng thuốc. “Để kết hợp Đông- Tây y hiệu quả, cần sự phối hợp nhịp nhàng giữa bác sĩ YHCT và YHHĐ trong thăm khám, chẩn đoán, điều trị; đồng thời tăng cường hội thảo, hội chẩn để bác sĩ hiểu rõ phương pháp điều trị của nhau”, BS Kim Vinh cho biết.
Bệnh viện chú trọng phát triển phương pháp điều trị đặc thù, đồng thời ứng dụng nhiều thiết bị hiện đại như máy siêu âm màu 4D, hệ thống xét nghiệm tự động, Doppler mạch máu, máy điện phân, điện từ trường, máy kéo giãn đốt sống, oxy cao áp, thủy trị liệu… Qua đó, hiệu quả điều trị các bệnh lý như liệt nửa người do tai biến, di chứng chấn thương sọ não, bại não, thoát vị đĩa đệm… được nâng cao rõ rệt.
Theo BS.CK1 Lê Thị Hồng Liên- Giám đốc Bệnh viện YHCT Trần Văn An, YHCT có nhiều phương pháp gần gũi với người bệnh như thuốc cổ truyền, châm cứu, xoa bóp- bấm huyệt, dưỡng sinh và các phương pháp không dùng thuốc. Những phương pháp này được ứng dụng trong hỗ trợ điều trị bệnh mạn tính, cơ xương khớp, bệnh lý thần kinh và phục hồi chức năng.
Điều quan trọng, theo BS Liên, là YHCT và YHHĐ cần được kết hợp để bổ trợ cho nhau, thay vì xem phương pháp này thay thế phương pháp kia. YHHĐ có thế mạnh trong chẩn đoán, đánh giá tình trạng bệnh và xử trí bệnh lý cấp tính; trong khi YHCT có nhiều phương pháp hỗ trợ điều trị, giảm triệu chứng, PHCN và chăm sóc người bệnh lâu dài.
Từ đầu năm đến nay, Bệnh viện YHCT Trần Văn An tiếp nhận hơn 15 ngàn lượt khám, chủ yếu ở các nhóm bệnh cơ xương khớp, thần kinh, di chứng sau đột quỵ và PHCN. Người bệnh được áp dụng các phương pháp như châm cứu, điện châm, thủy châm, cấy chỉ, xoa bóp- bấm huyệt, thuốc cổ truyền kết hợp kỹ thuật PHCN hiện đại.
Từ châm cứu, thuốc cổ truyền đến robot phục hồi vận động… sự kết hợp giữa YHCT và YHHĐ đang mở rộng cách tiếp cận trong điều trị và PHCN. Khi mỗi phương pháp được phát huy đúng thế mạnh, người bệnh có thêm lựa chọn phù hợp trong hành trình phục hồi và chăm sóc sức khỏe lâu dài.
Theo BS Lê Thị Hồng Liên: YHCT cần tiếp tục phát triển theo hướng khoa học, hiện đại, chuẩn hóa và dựa trên bằng chứng, đồng thời giữ những giá trị vốn có của y học truyền thống. Đây cũng là hướng Bệnh viện YHCT Trần Văn An đang tập trung thực hiện thông qua tăng cường kết hợp YHCT với YHHĐ, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực, ứng dụng khoa học- công nghệ và nâng cao chất lượng thuốc, dược liệu. Chúng tôi kỳ vọng Nghị quyết số 72-NQ/TW sẽ tạo thêm động lực để đầu tư về cơ sở vật chất, nhân lực, khoa học- công nghệ và trang thiết bị, qua đó nâng cao hơn nữa vai trò của YHCT trong hệ thống chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
(Còn tiếp)
NHÓM PHÓNG VIÊN


