Mặc dù số lượt khám, chữa bệnh (KCB) giảm nhẹ, song tổng chi phí BHYT tại tỉnh trong 6 tháng đầu năm 2026 lại tăng hơn 16,5%. Thực tế này đòi hỏi ngành y tế và cơ quan BHXH địa phương phải nhanh chóng triển khai giải pháp kiểm soát đồng bộ, nhằm bảo toàn nguồn quỹ an sinh xã hội, vừa bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.
 |
| Khẩn trương thi công Dự án BVĐK tỉnh Bến Tre. Ảnh: PHAN HÂN |
Theo BHXH tỉnh, từ đầu năm nay đến hết tháng 6, tổng chi phí KCB BHYT do quỹ BHYT thanh toán trên địa bàn tỉnh trên 1,884 ngàn tỷ đồng, tương đương hơn 56% dự toán được giao cho cả năm. So với cùng kỳ năm 2025, mức chi này tăng hơn 267 tỷ đồng (tăng hơn 16,5%). Đáng chú ý, mức tăng này diễn ra trong bối cảnh tổng số lượt KCB BHYT lại giảm nhẹ 1,24%, đạt hơn 3,55 triệu lượt.
Sự dịch chuyển nghịch chiều này phản ánh rõ xu hướng gia tăng chi phí bình quân trên mỗi lượt khám. Qua phân tích cơ cấu chi phí, cơ quan chức năng ghi nhận áp lực lớn nhất đến từ danh mục tiền thuốc khi chiếm tới gần 40% tổng chi phí điều trị. Cụ thể, chi phí thuốc đạt 744,7 tỷ đồng (tăng 27,54%); chi phí vật tư y tế đạt 174,4 tỷ đồng (tăng 22,68%); chi phí phẫu thuật, thủ thuật cũng ghi nhận mức tăng 8,26%.
Trao đổi về nguyên nhân này, Phó Giám đốc BVĐK Vĩnh Long Nguyễn Ngọc Tuyền cho biết, việc thay đổi địa giới hành chính đã tác động đến sự phân bổ và lưu lượng người bệnh, làm gia tăng số lượng bệnh nhân tập trung về BVĐK Vĩnh Long. Cùng với đó, bệnh viện triển khai thêm nhiều dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị và hạn chế tình trạng người bệnh phải chuyển lên cấp KCB chuyên sâu. Tại BVĐK Xuyên Á Vĩnh Long, số lượt khám ngoại trú và điều trị nội trú đều tăng khoảng 20%, kéo theo chi phí đối với một số kỹ thuật cao như thay khớp, phẫu thuật cột sống, đặt stent.
Thực tế cho thấy, việc quỹ BHYT chi trả cho dịch vụ kỹ thuật cao giảm tải cho tuyến trên và là “phao cứu sinh” kinh tế cho rất nhiều gia đình, đặc biệt là bệnh nhân nghèo, lớn tuổi tại vùng nông thôn trong tỉnh. Vừa đặt stent can thiệp mạch vành thành công tại BVĐK Vĩnh Long, ông L.T.Q. (62 tuổi, ngụ xã Trà Ôn) chia sẻ: “Tôi bị nhồi máu cơ tim cấp, nhờ bác sĩ cấp cứu kịp thời nên tui mới khỏe. Chi phí đặt stent hơn 80 triệu đồng nhưng nhờ có tham gia BHYT nên nhà tui đóng có gần 8 triệu. Giờ mong khỏe để sống được lâu hơn bên con cháu”.
TS.BS Hồ Thị Thu Hằng- Giám đốc Sở Y tế nhấn mạnh: “Mục tiêu cốt lõi của ngành là bảo đảm người bệnh được chẩn đoán, điều trị đúng bệnh, đúng phác đồ và đúng nhu cầu chuyên môn. Tới đây, Sở Y tế sẽ phối hợp chặt chẽ với BHXH tỉnh thiết lập cơ chế giám sát dữ liệu và phát cảnh báo định kỳ hàng tháng đến từng cơ sở y tế, từng chuyên khoa có dấu hiệu tăng chi phí bất thường. Các chỉ định nhập viện, kéo dài ngày điều trị nội trú, hoặc lạm dụng xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh sẽ bị kiểm soát nghiêm ngặt. Cơ sở nào để xảy ra bất thường phải có trách nhiệm giải trình và thực hiện biện pháp khắc phục”.
Dưới góc độ cơ quan quản lý quỹ, ông Phạm Minh Dương- Giám đốc BHXH tỉnh phân tích, bên cạnh yếu tố khách quan như mô hình bệnh tật thay đổi, bệnh mãn tính gia tăng, thì qua dữ liệu giám định điện tử cho thấy hệ thống vẫn còn dư địa lớn để quản lý tối ưu. Việc đấu thầu, lựa chọn thuốc, vật tư y tế hợp lý và quản lý chặt chẽ quy trình điều trị nội trú sẽ giúp cắt giảm khoản chi phí bất hợp lý.
“Mục tiêu của ngành là làm sao chi đúng, chi đủ, đảm bảo tốt nhất quyền lợi của người tham gia BHYT trong khám, điều trị. Đối với ngành bảo hiểm thì chúng tôi tập trung phân tích yếu tố gia tăng, từng loại để thông báo và cùng với cơ sở khám chữa bệnh để tăng cường kiểm tra. Sau khi rà soát lại những cái yếu tố gia tăng không hợp lý, tự cơ sở KCB cũng rà soát lại trong điều trị”- Giám đốc BHXH tỉnh- Phạm Minh Dương cho biết.
SÔNG TRĂNG
