Sở Y tế vừa ban hành kế hoạch phòng, chống bệnh dại trên người giai đoạn 2026 - 2030, đặt mục tiêu giảm thiểu số ca tử vong, phấn đấu đến năm 2030 Vĩnh Long không còn người tử vong vì bệnh dại.
 |
| Bất chấp quy định phạt tiền từ 1 - 2 triệu đồng vừa có hiệu lực từ ngày 1/8, tình trạng chở chó không rọ mõm lưu thông trên đường vẫn diễn ra phổ biến, tiềm ẩn nguy cơ lây truyền bệnh dại. |
Cảnh báo nguy cơ bệnh dại vẫn tiềm ẩn
Theo nhận định của Sở Y tế, bệnh dại tại tỉnh vẫn đang diễn biến phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát cao trong cộng đồng. Số liệu thống kê dịch tễ trong giai đoạn 2022 - 2025 cho thấy toàn tỉnh đã ghi nhận 27 trường hợp tử vong do bệnh dại.
Đáng chú ý, áp lực dịch tễ tiếp tục gia tăng khi từ đầu năm đến nay, địa phương ghi nhận thêm 5 ca tử vong do bệnh dại ở người và 4 ổ dịch dại trên động vật. Các ca tử vong được ghi nhận tại các xã Tân Xuân, Châu Hưng, Hiệp Mỹ, Ba Tri và phường Bến Tre.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, điều tra dịch tễ từ các ca tử vong cho thấy một thực tế đáng lo ngại là hầu hết người bệnh tử vong đều xuất phát từ tâm lý chủ quan trước những vết cắn, cào của vật nuôi. Nhiều người cho rằng vết trầy xước nhẹ, không chảy máu nhiều hoặc do chó, mèo nhà nuôi hiền lành nên bỏ qua, không đi tiêm phòng.
Đến khi virus dại âm thầm ủ bệnh rồi tấn công vào hệ thần kinh trung ương, phát bệnh và lên cơn dại thì đã quá muộn. Khi bệnh dại đã phát bệnh, tỷ lệ tử vong gần như 100%.
Dự báo của ngành y tế cho thấy tình hình bệnh dại thời gian tới vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, với nguy cơ xuất hiện thêm các ổ dịch trên động vật và ghi nhận thêm các trường hợp tử vong ở người. Hiện virus dại vẫn lưu hành trong cộng đồng, đặc biệt tại các khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa.
Mặc dù công tác phòng, chống bệnh dại đã được địa phương quan tâm triển khai, việc kiểm soát nguồn lây từ động vật nuôi, đặc biệt là chó, mèo, vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Thói quen nuôi chó, mèo thả rông, không đeo rọ mõm vẫn còn phổ biến, cùng với tỷ lệ tiêm vaccine cho tổng đàn vật nuôi chưa đạt ngưỡng bảo hộ tối ưu, đang làm gia tăng nguy cơ lây truyền bệnh.
Đáng lo ngại hơn, tỷ lệ người bị chó, mèo cắn đến cơ sở y tế để được điều trị dự phòng sau phơi nhiễm chưa đạt mức tối ưu, trực tiếp làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh và tử vong do bệnh dại. Ngành y tế cảnh báo nguy cơ phát sinh ca bệnh và tử vong do bệnh dại trong thời gian tới vẫn còn hiện hữu.
Hướng tới mục tiêu “không còn người tử vong”
Trước diễn biến phức tạp của bệnh dại, ngày 13/8, Giám đốc Sở Y tế Hồ Thị Thu Hằng đã ban hành Kế hoạch phòng, chống bệnh dại trên người giai đoạn 2026 - 2030 (theo Quyết định số 3597/QĐ-UBND của UBND tỉnh), với tổng kinh phí thực hiện dự kiến 1,22 tỷ đồng. Nguồn vốn được trích từ ngân sách địa phương và kinh phí tự bảo đảm của người dân.
Mục tiêu lớn nhất của ngành y tế là bảo đảm 100% khu vực trên địa bàn có đầy đủ vaccine phòng dại. Khi xuất hiện ổ dịch, các đội phản ứng nhanh phải khoanh vùng, xử lý triệt để trong vòng 24 giờ, không để dịch lan rộng trong cộng đồng.
Đặc biệt, tỉnh đặt lộ trình từ nay đến năm 2030, 100% phòng tiêm vaccine của CDC tỉnh và các bệnh viện đa khoa khu vực bắt buộc phải triển khai kỹ thuật tiêm huyết thanh kháng dại. Đây là giải pháp then chốt để cứu sống những người bị phơi nhiễm nặng, như có vết thương sâu, vết cắn ở vùng đầu, mặt, cổ, nhờ khả năng trung hòa virus dại tại chỗ ngay lập tức.
Song song đó, để tháo gỡ rào cản chi phí cho người dân, tỉnh sẽ thực hiện chính sách hỗ trợ toàn bộ chi phí tiêm vaccine và huyết thanh dại cho người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người có công với cách mạng và lực lượng trực tiếp tham gia chống dịch. Mạng lưới giám sát dịch bệnh dựa vào sự kiện (IBCM) thông qua ứng dụng công nghệ số giữa hai ngành Y tế - Thú y sẽ được siết chặt nhằm chia sẻ thông tin dịch tễ kịp thời.
Giám đốc Sở Y tế Hồ Thị Thu Hằng cho biết: “Ngành y tế khuyến cáo mạnh mẽ người dân tuyệt đối không chủ quan với bất kỳ vết cào, cắn nào. Cần rửa ngay vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy ít nhất 15 phút, sát trùng bằng cồn và đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, tiêm phòng kịp thời”.
Bài, ảnh: SÔNG TRĂNG
