Tác hại của thuốc lá đến tim mạch

Theo các chuyên gia y tế, hút thuốc lá (TL) liên quan đến hàng loạt bệnh lý về tim mạch (TM). Khói TL nguy hiểm vì có thể gây tổn thương tim, mạch máu, làm thay đổi thành phần máu, gây ra mảng bám tích tụ trong động mạch.

Người hút TL dưới bất cứ hình thức nào cũng có nguy cơ mắc bệnh TM gấp đôi người không hút. Nguy cơ này cao gấp 5 lần ở người dưới 50 tuổi.

Các bác sĩ Bệnh viện S.I.S Cần Thơ can thiệp ca nhồi máu cơ tim có tiền sử hút thuốc lá.

Cảnh báo nhồi máu cơ tim do thuốc lá

Khi khói TL đi vào cơ thể, nó sẽ ngay lập tức ảnh hưởng đến tim. Chỉ sau 10 phút, nhịp tim sẽ tăng lên 30%. Những người hút TL tăng nguy cơ bị nhồi máu cơ tim (NMCT) từ 2-6 lần.

Thời gian qua, các bệnh viện trong cả nước đã cấp cứu nhiều bệnh nhân trẻ bị NMCT, có tiền sử hút TL nhiều năm. Nhóm người bệnh NMCT trẻ tuổi thường ít liên quan đến các bệnh lý mạn tính, có thể liên quan đến tình trạng thừa cân, ít vận động, stress, lạm dụng TL...

Theo các bác sĩ tại BVĐK Quốc tế S.I.S Cần Thơ, nhiều bệnh nhân trẻ tuổi bị NMCT có tiền sử hút TL nhiều năm. Đơn cử mới đây trường hợp bệnh nhân B. (40 tuổi, Vĩnh Long) và V.P.H. (25 tuổi, Đồng Tháp), cả hai đều nhập viện trong tình trạng nguy kịch và có tiền sử hút TL kéo dài.

Hút TL gây ra xơ vữa mạch máu mãn tính, khiến các mảng xơ vữa hình thành và làm hẹp dần động mạch vành, dẫn đến tắc nghẽn đột ngột. Đây chính là nguyên nhân trực tiếp gây ra NMCT. Bên cạnh TL, việc uống rượu bia, căng thẳng, thức khuya và ít vận động cũng là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

BS.CK1 Nguyễn Đức Chỉnh- Trưởng Khoa Nội tổng hợp- Bệnh viện S.I.S Cần Thơ cho biết: NMCT xảy ra khi mạch vành bị tắc đột ngột, khiến dòng máu không thể nuôi tim. Nếu không được tái thông mạch vành kịp thời, phần cơ tim bị thiếu máu sẽ bị hoại tử sau 30 phút đến 1 giờ.

Ngay cả khi được can thiệp muộn, bệnh nhân vẫn có thể phải đối mặt với nguy cơ suy tim mạn tính do vùng cơ tim đã chết không thể hồi phục. Ở những trường hợp nặng hơn, khi mạch vành tắc hoàn toàn, người bệnh có thể tử vong rất nhanh do sốc tim hoặc ngưng tim đột ngột.

Bỏ thuốc lá, để bảo vệ tim

Bác sĩ khuyến cáo, người có bệnh nền như tiểu đường, rối loạn mỡ máu, hút TL nhiều năm nên tầm soát TM định kỳ, để phát hiện sớm và ngăn ngừa biến cố NMCT có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Đặc biệt, khi có triệu chứng nghi ngờ NMCT như đau tức ngực dữ dội, lan lên cổ, vai, hàm hoặc ra tay trái; vã mồ hôi, khó thở, choáng váng; cảm giác nghẹt ngực;… cần đưa bệnh nhân đến ngay cơ sở y tế có khả năng can thiệp mạch vành cấp cứu, tránh trường hợp đáng tiếc có thể xảy ra.

Theo BS.CK2 Phạm Thị Mai Hậu- Phó Trưởng Khoa Nội TM- Lão khoa BVĐK Vĩnh Long, thành phần nicotine trong khói TL gây ra bệnh tim bằng cách: tăng nguy cơ bị co thắt mạch vành, giảm oxy đến tim; tăng huyết áp và nhịp tim, tăng đông máu; gây tổn hại cho các tế bào dòng động mạch vành và mạch máu khác.

Hút TL nguyên nhân trực tiếp gây ra bệnh TM và tử vong, còn với những người hít phải khói TL (hút TL thụ động) có nguy cơ mắc bệnh TM cao hơn khoảng 30% so với những người không hít phải khói TL. Vì khói TL làm suy yếu tế bào ở tim, giảm lượng cholesterol có lợi và tăng mức huyết áp khỏi ngưỡng an toàn. Phụ nữ, trẻ vị thành niên và trẻ em là những người dễ bị tổn thương nhất khi hút TL thụ động.

Vì vậy, ngừng hút TL chính là cách tốt nhất bảo vệ trái tim và duy trì cuộc sống khỏe mạnh. “Bỏ TL có vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa diễn tiến các bệnh lý TM. Nghiên cứu cho thấy, đối với người mắc bệnh động mạch vành, cai TL giảm đi 36% nguy cơ biến chứng TM và 50% nguy cơ tử vong sớm. Ở người NMCT, cai TL giảm 40% nguy cơ tử vong, 30% nguy cơ mắc bệnh TM. Sau 1 năm cai TL, nguy cơ mắc bệnh TM giảm đi một nửa. Sau 15 năm, nguy cơ mắc bệnh sẽ như người bình thường, chưa từng hút TL”- BS Mai Hậu chia sẻ.

Bài, ảnh: MAI ANH