Hiện nay, thí sinh đang bước vào giai đoạn quan trọng của tuyển sinh ĐH, CĐ năm 2026: đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển (XT) trên hệ thống chung của Bộ GD-ĐT. Đây là thao tác kỹ thuật, đòi hỏi học sinh phải cân nhắc kỹ năng lực bản thân, điều kiện gia đình, quy định XT của từng ngành và nhu cầu nhân lực trong tương lai.
 |
| Thí sinh cần cân nhắc kỹ năng lực, sở thích và điều kiện gia đình trước khi đăng ký nguyện vọng xét tuyển ĐH. Ảnh: CAO HUYỀN |
Không đăng ký theo “tâm lý đám đông”
Trong bối cảnh quy chế tuyển sinh có nhiều điểm mới, việc chọn ngành không thể chỉ dựa vào cảm tính, xu hướng nhất thời hoặc lựa chọn của bạn bè. Phát biểu tại chương trình tư vấn tuyển sinh dành cho học sinh trên địa bàn tỉnh, bà La Thị Thúy- Giám đốc Sở GD-ĐT nhấn mạnh: Khi giáo dục đang đứng trước nhiều đổi mới, thị trường lao động có nhiều biến động, việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh phổ thông càng trở nên quan trọng. Lựa chọn đúng ngành nghề giúp học sinh phát huy được năng lực, sở trường của bản thân, góp phần cho công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Bà Đặng Thị Ngọc Lan- Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Cửu Long cho rằng, điều quan trọng nhất là học sinh không nên chọn ngành theo xu hướng hoặc theo “tâm lý đám đông”. Trước khi đăng ký nguyện vọng, thí sinh cần “hiểu mình”: học tốt môn nào, sở trường thuộc lĩnh vực nào, điểm mạnh là gì, mong muốn học ở cơ sở giáo dục nào và trong tương lai muốn trở thành người như thế nào.
Từ việc hiểu mình, học sinh mới có thể xác định nhóm ngành phù hợp. “Nếu có thế mạnh ở môn tự nhiên, công nghệ, có thể tìm hiểu ngành kỹ thuật, công nghệ, nông nghiệp công nghệ cao. Nếu có năng lực ở nhóm xã hội, ngôn ngữ, kinh tế, pháp luật, cần cân nhắc ngành tương ứng để tránh chọn những ngành quá khác biệt, gây khó khăn trong học tập và định hướng nghề nghiệp”- bà Đặng Thị Ngọc Lan nói.
Một lưu ý rất quan trọng là thí sinh phải kiểm tra kỹ điều kiện XT của ngành học. ThS Phùng Tố Dương- Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh Trường ĐH Cửu Long cho biết, từ năm 2026, nếu thí sinh sử dụng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT để đăng ký XT ĐH thì tổng điểm 3 môn theo tổ hợp phải đạt từ 15 điểm trở lên.
Đây là thay đổi quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đầu vào hệ ĐH. Bên cạnh ngưỡng chung, một số ngành có yêu cầu riêng cao hơn. Thí sinh muốn vào ngành sức khỏe; ngành luật, sư phạm sẽ có điểm sàn riêng do Bộ GD-ĐT xác định dự kiến công bố ngày 8/7.
Xây dựng chiến lược nguyện vọng khoa học
Theo TS Trần Kim Khánh- Trưởng Ban Tuyển sinh và Truyền thông, ĐH Trà Vinh, một điểm mới đáng chú ý là năm 2026, mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng XT. Riêng cơ sở đào tạo giáo viên, thí sinh cần lưu ý quy định xét từ nguyện vọng 1-5. Vì vậy, nếu thật sự yêu thích ngành sư phạm, thí sinh phải đặt nhóm ngành này ở vị trí ưu tiên phù hợp, tránh để nguyện vọng quá xa làm mất cơ hội XT.
 |
| Học sinh đặt câu hỏi tại chương trình tư vấn tuyển sinh để hiểu rõ hơn về ngành học, phương thức xét tuyển và cơ hội nghề nghiệp. Ảnh: CAO HUYỀN |
Việc giới hạn số nguyện vọng buộc thí sinh phải có chiến lược rõ ràng. Không nên đăng ký dàn trải cho đủ số lượng, không nên đặt toàn bộ nguyện vọng vào những ngành, trường có mức cạnh tranh quá cao.
Thí sinh nên chia nguyện vọng thành nhóm: yêu thích nhưng có tính cạnh tranh cao; phù hợp với năng lực và điểm số; an toàn hơn nhưng vẫn đúng định hướng nghề nghiệp. Điều quan trọng là tất cả nguyện vọng đều phải là những lựa chọn mà thí sinh thật sự có thể theo học nếu trúng tuyển.
Theo quy chế tuyển sinh năm nay, các trường ĐH chỉ sử dụng tối đa 5 phương thức XT, giúp hệ thống tuyển sinh minh bạch, dễ hiểu hơn. Quy chế cho phép kết hợp nhiều nguồn điểm như điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm học bạ, điểm đánh giá năng lực hoặc một số tiêu chí khác. Tuy nhiên, dù xét bằng phương thức nào, thí sinh vẫn cần theo dõi kỹ thông báo của từng trường, kiểm tra mã trường, mã ngành, tổ hợp XT, phương thức XT và điều kiện kèm theo trước khi xác nhận trên hệ thống.
Mỗi thí sinh cần bình tĩnh rà soát lại toàn bộ nguyện vọng trước khi hoàn tất. Cần kiểm tra thông tin cá nhân, điểm thi, khu vực, đối tượng ưu tiên, mã ngành, mã trường, tổ hợp XT, phương thức XT và thứ tự nguyện vọng. Sau khi đăng ký xong, thí sinh cần theo dõi thời gian nộp lệ phí XT, kết quả xử lý nguyện vọng và thời hạn xác nhận nhập học.
Theo kế hoạch tuyển sinh năm 2026, từ ngày 2/7 đến 17 giờ ngày 14/7, thí sinh thực hiện đăng ký, điều chỉnh, bổ sung nguyện vọng XT đợt 1 trên hệ thống chung của Bộ GD-ĐT; từ ngày 15/7 đến 17 giờ ngày 21/7, thí sinh nộp lệ phí XT trực tuyến theo số lượng nguyện vọng đã đăng ký. Đây là giai đoạn thí sinh cần đặc biệt cẩn trọng, bởi mỗi lựa chọn, mỗi thứ tự nguyện vọng đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội trúng tuyển.
CAO HUYỀN
