Việc lựa chọn tổ hợp môn ở bậc THPT đang ngày càng linh hoạt hơn, nhưng cũng nhiều băn khoăn cho học sinh trước ngưỡng cửa ĐH. Một trong những câu hỏi được đặt ra là: học khối khoa học xã hội có thể theo đuổi ngành kỹ thuật, xây dựng, kiến trúc hay logistics hay không?
Từ ý kiến của đại diện trường ĐH, có thể thấy cánh cửa không hề khép lại, nhưng để đi được đường dài, người học cần hiểu rõ yêu cầu ngành nghề, nhận diện đúng lợi thế của mình và chuẩn bị nền tảng cần thiết.
 |
| Sở GD-ĐT tổ chức chương trình tư vấn hướng nghiệp và tuyển sinh với 20 đơn vị tham gia tư vấn. |
Không còn “ranh giới cứng” giữa các khối học
Nói đến kỹ thuật, xây dựng hay kiến trúc, phần đông học sinh mặc nhiên xem đó là “sân chơi” của khối tự nhiên. Tuy nhiên, theo cơ sở đào tạo, bức tranh tuyển sinh hiện nay đã khác. Quy chế tuyển sinh năm 2026 cho phép việc lựa chọn tổ hợp môn linh hoạt hơn trước, mở ra thêm cơ hội cho thí sinh có định hướng học các môn xã hội nhưng vẫn muốn bước vào những ngành nghề vốn được xem là thiên về kỹ thuật.
Ông Ban Phùng Tố Dương- Phó Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh- Truyền thông, Trường ĐH Cửu Long, cho biết học sinh chọn môn theo hướng xã hội “vẫn có cơ hội đăng ký xét tuyển” vào nhóm ngành kỹ thuật, công nghệ, xây dựng nếu đáp ứng tổ hợp xét tuyển mà nhà trường quy định. Tuy vậy, đây không phải là sự “mở cửa” theo nghĩa ai cũng có thể vào học mà không cần nền tảng phù hợp, bởi trong ngành này, môn Toán vẫn giữ vai trò rất quan trọng.
Dù khẳng định học sinh khối xã hội vẫn có thể bước vào ngành kỹ thuật, đại diện các trường đều thống nhất là nền tảng kiến thức, nhất là Toán và tư duy logic, vẫn là điều kiện không thể xem nhẹ. Ông Dương cho biết, Trường ĐH Cửu Long không xét tuyển thuần túy tổ hợp xã hội đối với ngành kỹ thuật- công nghệ- xây dựng, mà chủ yếu sử dụng tổ hợp có môn Toán kết hợp linh hoạt với môn khác. Nếu học sinh chỉ tập trung hoàn toàn vào Văn- Sử- Địa mà thiếu nền tảng Toán hoặc môn khoa học liên quan, các em sẽ gặp bất lợi ở khâu xét tuyển và trong quá trình học sau này.
Nhìn thẳng vào thực tế ấy là điều cần thiết để học sinh không ảo tưởng. Chương trình kỹ thuật, xây dựng, công nghệ chắc chắn có những học phần đòi hỏi tính toán, tư duy logic, từ môn cơ sở đến nội dung chuyên ngành. Sinh viên “trái khối” vì thế có thể gặp khó khăn lúc đầu, nhất là ở những học phần nền tảng. Nhưng theo ông Dương, khó khăn đó không phải rào cản quá lớn nếu người học có quyết tâm và phương pháp học phù hợp. Nhà trường đã thiết kế chương trình theo hướng từ cơ bản đến nâng cao, đồng thời có học phần bổ trợ, tăng cường dạy theo hướng thực hành- ứng dụng và hỗ trợ để sinh viên theo kịp chương trình.
Cùng cách nhìn đó, TS Trương Công Bằng- Chủ tịch Hội đồng Trường ĐH Xây dựng Miền Tây, nhấn mạnh con đường vào ĐH ngày nay linh hoạt hơn nhiều. Lựa chọn khối xã hội không có nghĩa phải từ bỏ ước mơ trở thành kỹ sư hay kiến trúc sư. Nhà trường hiện áp dụng đa dạng phương thức xét tuyển, kể cả những tổ hợp có môn thuộc khối xã hội, tạo điều kiện để học sinh tiếp cận ngành nghề yêu thích.
Lợi thế của học sinh khối xã hội
Nếu chỉ nhìn vào hạn chế về nền tảng Toán, sẽ dễ bỏ quên một thực tế: học sinh khối xã hội cũng sở hữu nhiều điểm mạnh phù hợp với không ít ngành nghề hiện đại. Theo Trường ĐH Xây dựng Miền Tây, những bạn có nền tảng tư duy xã hội thường có khả năng phân tích vấn đề từ nhiều góc nhìn, kỹ năng trình bày, thuyết minh ý tưởng và tư duy sáng tạo gắn với con người, môi trường sống. Đây đều là những tố chất có giá trị trong xây dựng, quy hoạch, thiết kế và kiến trúc.
 |
| Học sinh đặt câu hỏi về chọn ngành, xét tuyển năm 2026. |
Với ngành logistics và quản lý chuỗi cung ứng, TS Nguyễn Văn Minh- Trưởng Phòng Đào tạo- Đảm bảo chất lượng, Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long, khẳng định học sinh khối khoa học xã hội hoàn toàn có thể theo học. Điều quan trọng hơn là sự chăm chỉ, tư duy logic, tinh thần cầu thị và ham học hỏi. Những lợi thế như khả năng giao tiếp, khả năng ngôn ngữ, hiểu hành vi khách hàng, tư duy xã hội và kinh doanh lại chính là yếu tố phù hợp với ngành này.
Đáng chú ý, cách lý giải của TS Nguyễn Văn Minh cho thấy xu hướng đào tạo hiện đại đang ngày càng coi trọng năng lực tổng hợp hơn là xuất phát điểm cứng nhắc. Ông phân tích, logistics không chỉ là giao hàng mà là quản lý toàn bộ dòng chảy của hàng hóa, thông tin và chi phí từ nơi sản xuất đến tay người tiêu dùng. Vì vậy, ngoài kiến thức chuyên môn, người học còn cần kỹ năng tổ chức công việc, giải quyết vấn đề, giao tiếp, làm việc nhóm, sử dụng công nghệ và ngoại ngữ. Những năng lực này đều có thể được hình thành, bồi đắp dần trong quá trình học, chứ không “phải giỏi sẵn” mới theo được ngành. Không chỉ dừng ở lý thuyết, sinh viên ngành logistics còn được tiếp cận thực tế qua tham quan doanh nghiệp, cảng, kho bãi, trung tâm logistics, tham gia workshop, case study và thực tập tại doanh nghiệp. Chính môi trường học tập gắn thực tiễn này giúp người học hiểu nghề sớm, tự tin hơn khi ra trường.
Từ những ý kiến trên, có thể thấy câu trả lời cho nỗi băn khoăn của nhiều học sinh là học khối xã hội vẫn có thể học kỹ thuật, kiến trúc hay logistics. Nói như TS Trương Công Bằng, tương lai không phụ thuộc hoàn toàn vào việc học khối nào, mà phụ thuộc vào cách mỗi người nắm bắt cơ hội. Còn theo TS Nguyễn Văn Minh, điều quan trọng không phải em học khối nào, mà là sự quyết tâm, tinh thần học hỏi và mong muốn phát triển bản thân trong tương lai.
Trong bối cảnh giáo dục ngày càng mở và thị trường lao động cần những người có năng lực liên ngành, việc chọn khối xã hội không còn là một lối rẽ hẹp. Đó có thể là một con đường khác để đi tới cùng một ước mơ, miễn là người học đủ tỉnh táo để chọn đúng và đủ bền bỉ để đi đến cùng.
Bài, ảnh: CAO HUYỀN
