Một cuộc đời cách mạng kiên trung, trọn đời vì Đảng, vì dân, cố Bí thư Tỉnh ủy- Võ Văn Khánh đã để lại không chỉ dấu ấn lịch sử mà còn là một di sản nhân văn sâu sắc cho quê hương. Tiếp nối tâm nguyện ấy, Quỹ Học bổng mang tên ông suốt hơn một thập kỷ qua đã âm thầm chắp cánh ước mơ cho hàng ngàn học sinh, sinh viên nghèo vượt khó, viết tiếp hành trình “trồng người” đầy ý nghĩa.
 |
| Học bổng Võ Văn Khánh đã tiếp sức cho nhiều thế hệ học sinh hiếu học trong suốt 13 năm qua. |
Một đời cách mạng kiên trung
Ông Võ Văn Khánh, SN 1915, trong một gia đình nhà nho, tại xã Tân Xuân, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre (nay là tỉnh Vĩnh Long). Thời học sinh tiểu học ở trường tỉnh lỵ, năm 1929, ông tham gia phong trào “học sinh phản đế”.
Ngày 21/4/1930, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương thuộc Chi bộ An Hội (TP Bến Tre cũ) được phân công phụ trách Hội Học sinh. Đêm 31/1/1931, trong một cuộc diễn thuyết, có treo cờ búa liềm ở sân trường tỉnh, ông bị mật thám Pháp bắt, kết án 3 năm tù, đày đi Sở Ông Yệm (tỉnh Thủ Dầu Một). Năm 1936, ông mãn tù, về lại Bến Tre, tiếp tục hoạt động.
Những năm 1936-1939, ông hoạt động công khai trong Phong trào Đông Dương đại hội, tại tỉnh Bến Tre trong “nhóm công khai”. Đồng thời, ông làm phóng viên cho Báo Dân Chúng (cơ quan Trung ương của Đảng Cộng sản xuất bản công khai tại Sài Gòn), thường trú tại Bến Tre.
Tháng 9/1939, ông bị địch bắt đày đi Côn Đảo. Sau ngày cách mạng thành công (8/1945) cùng với nhiều tù nhân khác, được chính quyền cách mạng đưa tàu rước về đất liền, đồng chí Võ Văn Khánh được phân công về Bến Tre làm Trưởng Ban Chính trị quốc gia tự vệ cuộc của tỉnh (tức Ty Công an tỉnh).
Tháng 4/1947, ông được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre. Đến tháng 5/1949, ông được Xứ ủy Nam Bộ điều sang làm Bí thư Tỉnh ủy Mỹ Tho (nay thuộc tỉnh Đồng Tháp).
Đầu năm 1950, ông được cử làm Ủy viên Thường vụ Khu ủy khu 7 (miền Đông Nam Bộ), về sau đổi thành phân liên khu miền Đông.
Năm 1951, ông được cử về làm Bí thư Tỉnh ủy kiêm Trưởng Ty Công an tỉnh Bà Rịa- Chợ Lớn (gọi tắt là tỉnh Bà- Chợ) cho đến ngày đình chiến theo Hiệp định Genève (7/1954).
Từ năm 1954, ông là Xứ ủy viên Xứ ủy Nam Bộ, Bí thư Liên Tỉnh ủy miền Đông. Về sau, Liên Tỉnh ủy miền Đông đổi thành Khu ủy miền Đông, thì ông Võ Văn Khánh làm Phó Bí thư.
Năm 1959-1960, ông là Trưởng Ban Mặt trận của Xứ ủy Nam Bộ cho đến khi thành lập Trung ương Cục miền Nam.
Từ năm 1960-1963, ông làm Phó Bí thư Ban Cán sự Đảng bộ Việt kiều tại Phnom Penh (Campuchia), phụ trách tuần báo Trung lập, cơ quan tuyên truyền, vận động của Hội Việt kiều yêu nước ở Campuchia.
Từ năm 1963-1967, ông làm Bí thư Đảng ủy Trường Nguyễn Ái Quốc trực thuộc Trung ương Cục miền Nam.
Đến tháng 8/1967, trên đường công tác ở Bến Cát (tỉnh Bình Dương), ông bị thương vì bom napalm, được đưa ra Bắc điều trị. Sau thời gian chữa bệnh, ông làm Phó Ban Kinh tế miền Nam, trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản (về sau ban này giải thể).
Ngày 6/4/1973, ông Võ Văn Khánh về lại miền Nam làm Phó Ban Mặt trận thuộc Trung ương Cục miền Nam cho đến ngày 30/4/1975.
Sau ngày giải phóng, ông làm Bí thư Đảng ủy Khối Chính quyền ở miền Nam thời kỳ quân quản. Đến tháng 10/1978, ông nghỉ hưu.
Ông Võ Văn Khánh được tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh, Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng và nhiều huân chương cao quý khác.
Quỹ học bổng nâng bước học sinh
Qua 13 năm, Quỹ Học bổng Võ Văn Khánh đã trao hỗ trợ cho 1.522 lượt học sinh, sinh viên khu vực Bến Tre (cũ), đang theo học các trường trong và ngoài tỉnh, với tổng số tiền 5,1 tỷ đồng. Cụ thể, ĐH 756 lượt, CĐ 190 lượt, trung cấp 2, THPT 548 lượt, THCS 23 lượt, tiểu học 3 lượt.
Mới đây, tại Trường THPT Chuyên Bến Tre, gia đình cố Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre Võ Văn Khánh tài trợ 436 triệu đồng trao 119 suất học bổng cho học sinh, sinh viên hoàn cảnh khó khăn năm học 2025-2026. Đối với sinh viên ĐH 5 triệu/suất; CĐ 4 triệu/suất; THPT 2,5 triệu/suất. Em Mai Trần Thế Quân, học sinh lớp 12 chuyên Sinh Trường THPT Chuyên Bến Tre bày tỏ: “Khi nhận học bổng Võ Văn Khánh em rất vui. Số tiền này giúp vơi bớt phần nào gánh nặng của mẹ cha đang lo cho em. Đây là sự động viên rất lớn về tinh thần và vật chất cho em”.
Anh Nguyễn Nhựt Nam, cựu học sinh Trường THPT Chuyên Bến Tre niên khóa 2014-2017, 5 lần được nhận học bổng Võ Văn Khánh cho biết, hoàn cảnh gia đình khó khăn, nên khi nhận được học bổng đã giúp em giảm bớt gánh nặng tài chính cho gia đình trong những giai đoạn quan trọng của việc học. Ở năm lớp 12, em dùng tiền học bổng để đóng chi phí ôn thi ĐH. Từ đó, em yên tâm tập trung học tập và thi đỗ vào Trường ĐH Bách khoa TP Hồ Chí Minh. Trong suốt thời gian ĐH, những suất học bổng đã hỗ trợ em rất nhiều, em sử dụng học bổng để mua thiết bị, dụng cụ phục vụ làm luận văn tốt nghiệp.
Nhựt Nam chia sẻ: Nguồn hỗ trợ này không chỉ giúp em hoàn thành việc học mà còn góp phần định hướng tương lai, tạo nền tảng để em có công việc ổn định hiện nay. Hiện tại, công việc của Nguyễn Nhựt Nam là kỹ sư thiết kế vi mạch, làm việc tại TP Hồ Chí Minh.
Bà Võ Thị Nghĩa- con gái cố Bí thư Tỉnh ủy- Võ Văn Khánh chia sẻ: “Gia đình tôi tin rằng, đầu tư cho giáo dục chính là đầu tư cho tương lai đất nước. Với tâm nguyện góp một phần vào sự nghiệp giáo dục, tôi hy vọng học bổng Võ Văn Khánh sẽ là nguồn động viên tinh thần, giúp các em có thêm nghị lực để tiếp tục phấn đấu và trưởng thành”.
Đồng chí Nguyễn Thị Hồng Nhung- Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Trưởng Ban Điều hành học bổng Võ Văn Khánh cho biết: “Thực hiện lời dạy của Bác Hồ “Vì lợi ích 10 năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” và với mong muốn cùng Đảng bộ, chính quyền tỉnh Bến Tre chăm lo tốt hơn cho thế hệ trẻ, bồi dưỡng nhân tài, năm 2012, cụ bà Lê Thị Trừ là phu nhân của cố Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre Võ Văn Khánh đã thực hiện di nguyện của chồng. Bà đã phối hợp với lãnh đạo tỉnh Bến Tre (cũ) thành lập Quỹ Học bổng Võ Văn Khánh và giao Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Bến Tre (cũ) quản lý, với mục đích giúp học sinh, sinh viên khó khăn, vượt khó, học giỏi của tỉnh Bến Tre để các em có thêm động lực, điều kiện thực hiện ước mơ của mình và sau khi hoàn thành chương trình học các em sẽ phục vụ cho quê hương, đất nước”.
Việc chọn tên người có công với quê hương, đất nước để đặt tên đường vừa là truyền thống đẹp, nhân văn, vừa thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn và là cách để giữ gìn lịch sử. Tên cố Bí thư Tỉnh ủy Võ Văn Khánh đã đặt cho một tuyến đường thuộc địa bàn phường Bến Tre. Qua đó, để vinh danh vị cố Bí thư Tỉnh ủy đã có nhiều đóng góp cho dân tộc đất nước và đã được lịch sử ghi nhận.
Bài, ảnh: THẠCH THẢO
