Thông qua các dự án như “Robot tay gắp xanh”- giải Ba hay “Xe bón phân tự động thông minh”- giải khuyến khích Cuộc thi “HNUE Olympic STEM 2025”, nhóm học sinh (HS) Trường THCS Thanh Đức (phường Thanh Đức) học cách vận dụng kiến thức liên môn, từng bước rèn luyện tư duy kỹ thuật, năng lực giải quyết vấn đề.
 |
| Dự án “Robot tay gắp xanh” của nhóm học sinh Lê Trương Minh Nguyệt, Nguyễn Ngọc Thiện và Nguyễn Thùy Linh (lớp 9/1) do cô Cao Thúy Loan hướng dẫn. |
Từ “Robot tay gắp xanh”
Tại Trường THCS Thanh Đức, giáo dục STEM được triển khai theo hướng gắn chặt với đời sống thực tiễn, xuất phát từ những vấn đề mà HS quan sát, trăn trở và mong muốn tìm lời giải. Dự án “Robot tay gắp xanh” của nhóm HS Lê Trương Minh Nguyệt, Nguyễn Ngọc Thiện và Nguyễn Thùy Linh (lớp 9/1) là một ví dụ điển hình cho cách tiếp cận này.
Ý tưởng của dự án bắt nguồn từ những hình ảnh quen thuộc trong đời sống hàng ngày: người nông dân làm cỏ trên ruộng, công nhân môi trường thu gom rác trong điều kiện nặng nhọc, tiềm ẩn nhiều rủi ro về sức khỏe. Từ những quan sát đó, HS đặt ra câu hỏi làm thế nào để giảm bớt sức lao động thủ công và hạn chế nguy cơ tiếp xúc với các yếu tố độc hại, qua đó bảo vệ con người và môi trường.
Theo cô Cao Thúy Loan, giáo viên trực tiếp hướng dẫn: “Dự án được hình thành từ chính những vấn đề môi trường mà HS thường xuyên quan tâm trong các giờ học STEM và hoạt động trải nghiệm. Các em không chỉ học kiến thức công nghệ, mà còn trăn trở trước thực trạng rác thải, cỏ dại và ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng. Từ đó, các em luôn đặt câu hỏi làm thế nào để bảo vệ môi trường bằng những giải pháp thiết thực, phù hợp với lứa tuổi của mình”.
Từ định hướng đó, giáo viên và HS cùng xây dựng sản phẩm vừa mang tính kỹ thuật, vừa thể hiện trách nhiệm xã hội. Ban đầu, dự án mang tên “Robot cắt cỏ dại trên luống trồng”, nhưng qua nhiều lần thử nghiệm, đánh giá và điều chỉnh, sản phẩm được hoàn thiện với tên gọi “Robot tay gắp xanh”, phản ánh rõ hơn mục tiêu hỗ trợ gắp, cắt, nhặt cỏ và thu gom rác ở những khu vực khó tiếp cận.
Cuộc thi “HNUE Olympic STEM 2025” thu hút gần 1.100 đội với gần 3.000 HS từ 3 cấp học phổ thông trên toàn quốc. Các đội thi tham gia thiết kế mô hình, sản phẩm và giải pháp công nghệ hướng đến bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Em Lê Trương Minh Nguyệt cho biết nhóm lựa chọn “Robot tay gắp xanh” nhằm nhấn mạnh giá trị môi trường mà dự án hướng tới. Robot có khả năng di chuyển linh hoạt, gắp và cắt lá, hỗ trợ người nông dân nhặt cỏ dại trên ruộng trồng, đồng thời có thể ứng dụng trong việc thu gom rác, góp phần giảm sức lao động thủ công.
Theo giáo viên hướng dẫn, giá trị lớn nhất của dự án không chỉ nằm ở sản phẩm cuối cùng, mà còn ở quá trình HS được rèn luyện tư duy sáng tạo, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng giải quyết vấn đề.
Đến “Xe bón phân tự động”
Cùng với “Robot tay gắp xanh”, Dự án “Xe bón phân tự động thông minh sử dụng năng lượng mặt trời” của hai HS Trần Thị Yến Ngọc và Võ Thành Đạt, lớp 9/1, kết nối việc học với thực tiễn sản xuất nông nghiệp tại địa phương.
Ý tưởng dự án được hình thành từ những quan sát rất gần gũi trong đời sống gia đình. Trần Thị Yến Ngọc cho biết gia đình có người làm ruộng nên em hiểu rõ những vất vả của nông dân khi phải bón phân, phun thuốc thủ công, vừa tốn nhiều công sức, vừa tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Từ đó, Ngọc mong muốn tạo ra một thiết bị nhỏ gọn, tiết kiệm chi phí, có thể giúp người nông dân bón phân đúng thời điểm và an toàn hơn. Trong quá trình thực hiện, nhóm vận dụng kiến thức công nghệ, vật lý, sinh học và tin học để thiết kế mô hình xe có khả năng tự di chuyển, tự động bón phân đúng vị trí và đúng liều lượng. Tuy nhiên, theo Ngọc, khó khăn lớn nhất nằm ở hệ thống cảm biến và máy dò chưa ổn định, buộc nhóm phải nhiều lần chỉnh sửa chương trình điều khiển để xe vận hành chính xác hơn.
 |
| “Xe bón phân tự động thông minh sử dụng năng lượng Mặt trời” của hai học sinh Trần Thị Yến Ngọc và Võ Thành Đạt cô Trần Thị Kim Anh hướng dẫn. |
Dự án được triển khai trong khoảng 1 tháng, mỗi ngày các em dành nhiều giờ sau giờ học để lắp ráp, thử nghiệm và điều chỉnh sản phẩm. Trong quá trình vận chuyển sản phẩm ra Hà Nội tham dự cuộc thi, thiết bị gặp một số trục trặc kỹ thuật, ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý của nhóm. Dù vậy, Ngọc cho rằng chính những trải nghiệm này đã giúp em rèn luyện bản lĩnh, tự tin hơn trong giao tiếp và trình bày ý tưởng trước hội đồng đánh giá.
Với Võ Thành Đạt, lần đầu tiên tham gia một cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp toàn quốc là trải nghiệm đáng nhớ. Đạt cho rằng quá trình tham gia cuộc thi giúp em nhận ra tầm quan trọng của việc có ý tưởng tốt, nền tảng kiến thức vững chắc và sự tự tin khi trình bày, bảo vệ sản phẩm của mình trước các câu hỏi phản biện.
Ông Nguyễn Minh Trí- Hiệu trưởng Trường THCS Thanh Đức: “Những thành tích đạt được tại Cuộc thi “HNUE Olympic STEM 2025” là kết quả từ sự tâm huyết của giáo viên, sự đam mê, kiên trì của HS và sự chung tay hỗ trợ từ nhiều phía. Điều này khẳng định định hướng giáo dục STEM của nhà trường là đúng đắn, giúp HS phát triển năng lực theo thế mạnh cá nhân, tự tin, dám nghĩ, dám làm khi tham gia những sân chơi lớn”.
Theo cô Trần Thị Kim Anh, giáo viên hướng dẫn, dự án xe bón phân tự động không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm của HS đối với môi trường và cộng đồng. Việc định hướng HS tiếp cận theo tinh thần STEM, kết hợp kiến thức liên môn và sử dụng năng lượng mặt trời như một giải pháp bền vững đã giúp các em từng bước hoàn thiện sản phẩm, đồng thời hiểu rõ hơn vai trò của khoa học- công nghệ trong đời sống.
Từ “Robot tay gắp xanh” đến “Xe bón phân tự động”, các dự án STEM của HS Trường THCS Thanh Đức cho thấy khi giáo dục được tổ chức đúng hướng, HS có thể học cách giải quyết những vấn đề lớn của đời sống bằng tư duy khoa học và tinh thần trách nhiệm.
Bài, ảnh: CAO HUYỀN
Thông tin bạn đọc
Đóng Lưu thông tin