Sáng 9/11, tiếp tục Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội.
 |
| Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên thảo luận tại hội trường sáng 9/11 - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc |
Tăng cường giám sát hoạt động của Quỹ Bảo hiểm xã hội
Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là hiệu quả và mức độ an toàn trong đầu tư Quỹ bảo hiểm xã hội. Theo hồ sơ thẩm tra, đến ngày 30/4/2026, số dư quỹ đầu tư bảo hiểm xã hội vượt 1,5 triệu tỷ đồng; lãi suất đầu tư bình quân năm 2025 đạt 3,72%, trong khi chỉ số giá tiêu dùng tăng 3,31%.
Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) đề nghị bổ sung nguyên tắc đánh giá hiệu quả từng hình thức đầu tư hằng năm, công khai minh bạch để Hội đồng quản lý quỹ xem xét, quyết định.
Đại biểu cũng lưu ý việc tập trung nguồn vốn quá lớn vào một hình thức đầu tư hoặc một ngân hàng có thể phát sinh rủi ro, ảnh hưởng đến khả năng thu hồi vốn và chi trả của quỹ.
Góp ý về nội dung này, đại biểu Vũ Văn Tiến (TP. Hải Phòng) nhấn mạnh, Quỹ bảo hiểm xã hội không đơn thuần là một quỹ tài chính, mà là nơi gửi gắm niềm tin, là "bình ôxy" an sinh của hàng chục triệu người lao động khi tuổi già, mất sức lao động. Vì vậy, mỗi thay đổi trong cơ chế quản lý, đầu tư Quỹ đều tác động trực tiếp đến khả năng chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội và quyền lợi lâu dài của người lao động.
Về nguyên tắc đầu tư Quỹ, Đại biểu cho biết, khoản 24 Điều 1 dự thảo sửa đổi khoản 1 Điều 121 Luật hiện hành theo hướng quy định hoạt động đầu tư phải bảo đảm an toàn, bảo toàn, bền vững, hiệu quả và minh bạch. Đại biểu nhấn mạnh, an toàn là điều kiện tiên quyết, nhưng hiệu quả cũng phải là yêu cầu bắt buộc. Bảo toàn vốn không chỉ được nhìn nhận ở số tiền trên sổ sách mà còn ở khả năng giữ giá trị thực của đồng vốn và đáp ứng nghĩa vụ chi trả trong dài hạn.
Đối với việc mở rộng phạm vi ngân hàng nhận tiền gửi theo khoản 25 Điều 1 dự thảo sửa đổi Điều 122, đại biểu cho rằng đây là hướng điều chỉnh có cơ sở thực tiễn, bởi Quỹ có quy mô trên một triệu tỷ đồng cần thêm lựa chọn, thay vì phụ thuộc quá lớn vào một số kênh và đối tác đầu tư. Tuy nhiên, cần lựa chọn nơi đầu tư phù hợp, phân bổ nguồn vốn hợp lý và kiểm soát rủi ro chặt chẽ.
Về trách nhiệm quản lý và quyết định đầu tư, đại biểu ghi nhận dự thảo đã xác định rõ hơn trách nhiệm của Hội đồng quản lý bảo hiểm xã hội, cơ quan bảo hiểm xã hội, đồng thời bổ sung vai trò của Bộ Tài chính trong thẩm định phương án đầu tư hằng năm.
Theo Đại biểu, nguồn vốn càng lớn thì trách nhiệm càng cao. Mỗi quyết định đầu tư không chỉ phải đúng quy định mà còn phải tính toán kỹ lợi ích và lường trước những rủi ro có thể xảy ra.
Đại biểu cho rằng, dự thảo Luật đã tạo cơ sở để chuyển từ tư duy chú trọng bảo toàn vốn sang quản lý theo hướng nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững của Quỹ.
 |
| Đại biểu Vũ Văn Tiến (TP. Hải Phòng) nêu ý kiến tại hội trường - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc |
Đề xuất bổ sung mức nghỉ dưỡng sức tối thiểu sau thai sản
Góp ý về thành phần Hội đồng quản lý Bảo hiểm xã hội, đại biểu Nguyễn Thị Thúy Lam (tỉnh Đồng Tháp) cho rằng, việc dự thảo Luật liệt kê cụ thể đại diện các bộ, ngành, cơ quan có liên quan, đồng thời giữ cụm từ "tổ chức, cá nhân khác có liên quan" là cần thiết để nâng cao trách nhiệm trong quản lý, sử dụng và đầu tư các quỹ bảo hiểm xã hội.
Tuy nhiên, Đại biểu đề nghị cân nhắc bổ sung đại diện Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam vào khoản 2 Điều 19 nhằm tăng cường góc nhìn giám sát xã hội, tiếng nói của người tham gia và thụ hưởng chính sách, bên cạnh đại diện Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.
Đồng thời, cần làm rõ cụm từ "tổ chức, cá nhân khác có liên quan" theo hướng giao Chính phủ quy định tiêu chí lựa chọn, bảo đảm thành viên được bổ sung có chuyên môn phù hợp, trách nhiệm rõ ràng và tham gia đúng chức năng, nhiệm vụ.
Về khoản 15 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi khoản 2 Điều 60 của Luật Bảo hiểm xã hội về dưỡng sức và phục hồi sức khỏe sau thai sản. Dự thảo tiếp tục quy định số ngày nghỉ tối đa theo từng trường hợp, nhưng chưa xác định mức tối thiểu. Đặc biệt, khi không có công đoàn cơ sở thì người sử dụng lao động sẽ quyết định số ngày nghỉ. Tuy nhiên, các quy định này chưa đảm bảo một mức nghỉ tối thiểu thống nhất cho người lao động.
Vì vậy, Đại biểu đề nghị tiếp tục cân nhắc nghiên cứu bổ sung quy định số ngày được nghỉ tối thiểu nếu lao động nữ đủ điều kiện và có nhu cầu nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản. Số ngày cụ thể căn cứ vào tình trạng sức khỏe nhưng không vượt mức tối đa theo luật định.
Việc quy định mức ngày nghỉ tối thiểu này trong luật cần được đánh giá thêm bằng ý kiến chuyên môn của ngành y tế và tác động đối với quỹ bảo hiểm xã hội. Đồng thời, đề nghị người sử dụng lao động xem xét ý kiến của người lao động và thông báo rõ lý do khi quyết định số ngày nghỉ thấp hơn đề nghị. Với cách tiếp cận này, có thể tăng tính minh bạch mà không nhất thiết phải thêm khâu xác nhận y tế hoặc cơ chế trung gian phức tạp.
Đối với Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội hiện nay quy định về đối tượng và điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội: Hiện người từ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi chỉ được hưởng trợ cấp khi thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo và đáp ứng các điều kiện khác. Tuy nhiên, tiêu chí hộ nghèo, hộ cận nghèo chưa phản ánh đầy đủ hoàn cảnh của từng người cao tuổi. Có người không có lương hưu, không có thu nhập ổn định nhưng vẫn chưa thuộc diện được hưởng.
Đồng thời, qua gặp gỡ, tiếp xúc cử tri, nhiều cử tri cũng bày tỏ mong muốn giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ đủ 75 tuổi xuống đủ 70 tuổi. Từ nguyện vọng chính đáng của cử tri, Đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm, đánh giá đầy đủ tác động và khả năng cân đối ngân sách, bao gồm cả chi phí trợ cấp và các quyền lợi đi kèm, để sớm trình cấp có thẩm quyền xem xét giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng từ đủ 75 tuổi xuống đủ 70 tuổi.
Đồng thời, Đại biểu đề nghị mở rộng diện hưởng cho người đủ 70 tuổi không phụ thuộc vào diện thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo nhưng vẫn đáp ứng các điều kiện còn lại.
Trường hợp cần thêm thời gian để chuẩn bị nguồn lực, Đại biểu đề nghị Chính phủ cân nhắc đề xuất lộ trình phù hợp để chính sách có thể từng bước đáp ứng nguyện vọng của người dân và tiếp tục góp phần nâng cao hiệu quả công tác an sinh xã hội trong thời gian tới.
Theo Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
