Tỉnh có hơn 757 ngàn người cao tuổi (NCT), chiếm 18,96% dân số; gần 70% sống ở nông thôn. Chăm sóc NCT là nhiệm vụ lâu dài của y tế, an sinh xã hội và cộng đồng. Mục tiêu giúp các cụ sống lâu, sống khỏe, an toàn và dựa vào kinh nghiệm, uy tín, NCT tiếp tục có những đóng góp vào công tác hòa giải, giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng đời sống văn hóa, giáo dục con cháu và góp ý việc địa phương.
 |
| Người cao tuổi cần được tạo điều kiện tham gia CLB thể thao để nâng cao sức khỏe, kết nối xã hội. Ảnh: CAO HUYỀN |
Tuổi cao thường đi cùng bệnh mạn tính và khả năng vận động giảm. Không phải gia đình nào cũng có người thân thường xuyên kề cận chăm sóc; NCT ở nông thôn còn khó tiếp cận dịch vụ chuyên sâu. Vì vậy, chăm sóc tại gia đình và cộng đồng là hướng phù hợp, các cụ sống trong không gian quen thuộc, vừa giảm áp lực cho bệnh viện và người thân.
Theo ngành y tế tỉnh, gần 80% NCT đã được lập hồ sơ quản lý sức khỏe, khoảng 70% được khám định kỳ. Từ năm 2025 đến nay, hơn 28 ngàn NCT được khám, sàng lọc tại 22 bệnh viện đa khoa khu vực và 200 trạm, điểm trạm y tế. Trung bình mỗi cụ mắc trên 4 bệnh; phổ biến nhất là tăng huyết áp, tiếp đến là thoái hóa khớp, đái tháo đường. Hơn 1,8 ngàn trường hợp nặng được tư vấn chuyển tuyến kịp thời.
Trong năm 2025, hoạt động tổ chức chăm sóc, khám sức khỏe cho NCT của tỉnh được đẩy mạnh. Đã tư vấn thăm khám và tư vấn cho gần 39,5 ngàn lượt NCT, thăm hỏi sức khỏe tại hộ cho gần 30,8 ngàn lượt NCT. Có gần 457 ngàn NCT được khám sức khỏe định kỳ ít nhất 1 lần/năm.
Quyết định số 1116/QĐ-TTg ngày 22/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ, sửa đổi, bổ sung Quyết định số 1579/QĐ-TTg ngày 13/10/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình Chăm sóc sức khỏe NCT đến năm 2030, quy định từ năm 2026, NCT được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần và được lập hồ sơ quản lý. Đến năm 2030, 90% xã, phường, đặc khu có ít nhất một CLB chăm sóc NCT và một đội tình nguyện viên; ít nhất 20% địa bàn cấp xã phát triển mô hình chăm sóc ban ngày.
Nghị định số 168/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ, quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số, mở đường cho mô hình chăm sóc NCT tại cộng đồng theo hình thức “sáng đi, tối về”. Ban ngày, các cụ được theo dõi sức khỏe, vận động, giao lưu; cuối ngày trở về sinh hoạt cùng gia đình. Mô hình này phù hợp với những gia đình không thể thường xuyên có người ở nhà nhưng vẫn muốn ông bà được sống trong môi trường thân thuộc.
Chăm sóc lâu dài chỉ bền vững khi NCT có điểm tựa tài chính. Báo cáo phục vụ giám sát của HĐND tỉnh cho thấy tỉnh có 126 ngàn NCT hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng; hơn 645 ngàn người được cấp thẻ BHYT, đạt 85,2%. Thẻ BHYT giúp giảm gánh nặng điều trị, chính quyền và đoàn thể cần rà soát người chưa có thẻ, hướng dẫn tham gia và bảo đảm chế độ đến đúng đối tượng.
Tuy nhiên, gia đình vẫn là nơi chăm sóc gần gũi nhất. Con cháu cần quan tâm bữa ăn, giấc ngủ, việc dùng thuốc; đưa ông bà đi khám đúng hẹn và khuyến khích vận động phù hợp. Cộng tác viên, tình nguyện viên và CLB tại ấp, khóm có thể hướng dẫn kỹ năng chăm sóc, nhận biết dấu hiệu bất thường; thường xuyên thăm hỏi người sống một mình hoặc hạn chế vận động.
Các CLB liên thế hệ tự giúp nhau ở tỉnh đã kết hợp chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ sinh kế, dưỡng sinh, văn nghệ và thăm hỏi. Hoạt động chung giúp NCT bớt cô đơn, duy trì vận động và kết nối xã hội. Các cụ không chỉ là người nhận hỗ trợ mà với kinh nghiệm và uy tín, NCT có thể tham gia hòa giải, giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng đời sống văn hóa, giáo dục con cháu và góp ý việc địa phương.
Trước nhu cầu chăm sóc dài hạn ngày càng tăng, cần kết nối trạm y tế, bệnh viện, BHXH, hội NCT, chính quyền và gia đình; đồng thời huy động nguồn lực xã hội phát triển dịch vụ phù hợp, có kiểm soát chất lượng. Chăm sóc tốt NCT vừa thể hiện đạo lý “kính lão trọng thọ”, vừa củng cố niềm tin vào chính sách an sinh. Khi mỗi NCT được bảo vệ sức khỏe, được lắng nghe và có cơ hội cống hiến, cộng đồng sẽ thêm gắn bó, nhân văn và bền vững.
CAO HUYỀN
