Mùa hè bổ ích cho học sinh đồng bào Khmer

Mỗi dịp hè, các ngôi chùa Phật giáo Nam tông Khmer lại rộn ràng tiếng học bài, tập múa của học sinh Khmer. Những lớp Ngữ văn Khmer và hoạt động văn hóa truyền thống giúp các em có mùa hè bổ ích, góp phần gìn giữ tiếng nói, chữ viết và bản sắc văn hóa dân tộc.

Em Kim Bảo Yến (giữa) tham gia tiết mục múa dịp lễ tổng kết năm học 2025-2026 tại Trường Tiểu học Phước Hảo A.

Tiếp cận nghệ thuật truyền thống

Những ngày đầu hè, chùa Thlôk, xã Nhị Trường luôn nhộn nhịp học sinh đến học chữ Khmer. Hè năm nay, chùa mở 12 lớp Ngữ văn Khmer, thu hút hơn 200 học sinh theo học. Sơn Ánh Kiệt, học sinh lớp 8 Trường THCS Hiệp Hòa cho biết, năm nào em cũng đăng ký tham gia lớp học hè tại chùa. Ngoài học chữ, em có dịp tìm hiểu thêm về truyền thống văn hóa dân tộc. Buổi sáng em được học cách đọc, viết chữ Khmer; chiều cùng bạn bè tham gia sinh hoạt, tập luyện văn nghệ.

Ánh Kiệt chia sẻ: “Em học chữ Khmer tại chùa từ khi còn nhỏ. Qua các buổi học, em đọc và viết tốt hơn, hiểu thêm về phong tục, tập quán của dân tộc mình. Ngoài giờ học, em còn tham gia đội sa dăm của địa phương. Càng học, càng tập múa em càng thấy yêu văn hóa Khmer hơn và muốn góp phần gìn giữ những giá trị truyền thống của dân tộc”.

Tại chùa Ô Kà Đa, một ngôi chùa nằm ở vùng sâu của xã Hưng Mỹ, các lớp Ngữ văn Khmer vẫn đều đặn được duy trì mỗi dịp hè. Năm nay, chùa mở 6 lớp học, thu hút hơn 100 học sinh trong ấp và khu vực lân cận. Em Kim Bảo Yến, học sinh lớp 3/2, Trường Tiểu học Phước Hảo A, chăm chỉ học chữ Khmer, tích cực tham gia CLB Rô băm của chùa và thường được chọn biểu diễn dịp lễ hội, văn nghệ tại địa phương.

Bảo Yến cho biết: Con rất thích đi học chữ Khmer và tập múa ở chùa. Khi múa cùng các bạn con thấy rất vui; con thích được mặc trang phục truyền thống để biểu diễn. Học chữ Khmer giúp con đọc được sách Khmer, còn tập múa giúp con biết thêm nhiều điều về văn hóa của dân tộc mình”.

Nếu các lớp Ngữ văn Khmer giúp học sinh giữ gìn tiếng nói, chữ viết dân tộc thì các đội văn nghệ lại là nơi nuôi dưỡng tình yêu đối với nghệ thuật truyền thống. Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghệ thuật Khmer, ông Trần Sang (hơn 70 tuổi, ở ấp Tân Trung Giồng A, xã Tiểu Cần) vẫn đều đặn dịp hè dành thời gian truyền dạy múa sa dăm, múa chằn, múa khỉ cho các đội văn nghệ thanh thiếu niên trong vùng. Tại Khóm 15, phường Nguyệt Hóa hàng trăm học trò đã được ông hướng dẫn, nhiều người trở thành nòng cốt trong các đội văn nghệ ở địa phương.

Theo ông Sang, mùa hè là thời điểm thuận lợi để học sinh tiếp cận với nghệ thuật dân gian truyền thống. Nhiều em ban đầu chỉ đến xem cho vui nhưng sau vài buổi tập đã yêu thích thì gắn bó với múa sa dăm, múa chằn. Điều làm tôi vui nhất là các em học động tác và hiểu được ý nghĩa văn hóa của từng điệu múa. Đây không đơn thuần là hoạt động văn nghệ, mà còn là trách nhiệm gìn giữ bản sắc dân tộc. Nhiều em ban đầu còn rụt rè, nhưng sau thời gian tập luyện đã mạnh dạn hơn, tự tin biểu diễn dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây, Sêne Đôlta hay sự kiện văn hóa tại địa phương.

Môi trường giáo dục toàn diện trong dịp hè

Đối với nhiều học sinh ở nông thôn, mùa hè không có nhiều điều kiện tham gia lớp năng khiếu hay hoạt động trải nghiệm. Chính vì vậy, các lớp Ngữ văn Khmer và hoạt động văn hóa, văn nghệ tại chùa đã trở thành điểm đến ý nghĩa đối với thanh thiếu niên Khmer.

Ông Trần Sang thực hiện nghi thức chúc phúc học sinh trở lại Đội múa Sa dăm Khóm 15, phường Nguyệt Hóa để tập luyện dịp hè.

Thầy Thạch Phát- Tổng phụ trách Đội Trường THCS Hiệp Hòa, Ủy viên BCH Xã Đoàn Nhị Trường cho biết, thông qua các lớp học và hoạt động văn nghệ, các em được học tiếng nói, chữ viết dân tộc, được giáo dục về truyền thống, đạo đức và ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa. Việc tham gia đội văn nghệ giúp các em có môi trường sinh hoạt lành mạnh, hạn chế sa đà vào trò chơi điện tử. Nhiều học sinh sau khi tham gia hoạt động hè trở nên tự tin, năng động hơn, biết quan tâm đến gia đình và tích cực tham gia hoạt động cộng đồng.

Ông Thạch Mu Ni- Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo cho biết, việc duy trì lớp bổ túc văn hóa tiếng Khmer tại chùa luôn được tỉnh quan tâm thực hiện. Ngoài hỗ trợ sách giáo khoa, học bạ cho học sinh, tỉnh tạo điều kiện để đội ngũ sư sãi, Achar và giáo viên tham gia giảng dạy được bồi dưỡng chuyên môn, hưởng chế độ hỗ trợ kinh phí theo quy định. Qua đó, góp phần bảo tồn tiếng nói, chữ viết của đồng bào Khmer, đồng thời giúp thế hệ trẻ thêm hiểu, thêm yêu và có ý thức gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình.

Ông Thạch Mu Ni nhấn mạnh: Thông qua các lớp học, thế hệ trẻ được tiếp cận trực tiếp với tiếng nói, chữ viết và những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Hoạt động văn nghệ như múa sa dăm, múa chằn góp phần tạo môi trường giáo dục văn hóa sinh động, giúp các em thêm yêu quê hương, dân tộc.

Bài, ảnh: SU CHỊA