Gia đình- nơi gìn giữ những giá trị truyền thống

LTS: Trong cuộc sống hiện đại, khi mà những giá trị truyền thống đứng trước không ít thách thức từ nhịp sống công nghiệp, mạng xã hội phát triển thì gia đình vẫn là điểm tựa quan trọng nhất của mỗi con người. Gia đình hạnh phúc là nền tảng của quốc gia hạnh phúc. Nhân dịp hướng đến Ngày Gia đình Việt Nam 28/6, xin giới thiệu loạt bài “Gia đình- nơi gìn giữ những giá trị truyền thống”, nhằm ghi nhận những bài học kinh nghiệm, cách làm hay trong các gia đình văn hóa tiêu biểu trên địa bàn tỉnh.

Kỳ 1: “Trường học” đầu tiên cho việc giáo dục đạo đức, lối sống

Những năm qua, cùng với việc triển khai Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2030 (theo Quyết định số 2238/QĐ-TTg) và Chương trình giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình đến năm 2030 (theo Quyết định số 96/QĐ-TTg), tỉnh đã đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục các giá trị gia đình, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ mỗi mái ấm. Theo Sở Văn hóa- TT-DL, từ năm 2021 đến nay, tỉnh đã biểu dương, khen thưởng 2,88 ngàn hộ gia đình văn hóa tiêu biểu.

Gia đình ông Nguyễn Ngọc Tiếng, xã Lương Phú.

Những bài học đầu tiên từ trong gia đình

Trong căn nhà rợp bóng dừa ở xã Lương Phú, ông Nguyễn Ngọc Tiếng, người thầy giáo về hưu vẫn giữ thói quen đọc sách và cập nhật thời sự mỗi ngày. Gần 40 năm gắn bó với nghề giáo, từng trải qua nhiều vị trí công tác trong ngành giáo dục, ông luôn tâm niệm rằng việc dạy chữ chỉ chiếm một phần, điều quan trọng hơn là dạy làm người.

Ít ai biết rằng tuổi thơ của người thầy đáng kính ấy từng trải qua nhiều mất mát. Cha mất từ khi ông còn nhỏ; mẹ phải đưa các con tha phương mưu sinh. Chính những tháng ngày cơ cực ấy đã hun đúc trong ông ý chí vượt khó và niềm tin rằng chỉ có học tập mới thay đổi được cuộc đời.

Năm 1977, trong hoàn cảnh gia đình còn nhiều thiếu thốn, ông Tiếng quyết tâm theo học ngành sư phạm. Sau khi ra trường, ông gắn bó với sự nghiệp trồng người cho đến ngày nghỉ hưu. Nhưng điều khiến nhiều người nể phục không chỉ là thành thích trong nghề nghiệp mà còn là cách ông xây dựng gia đình.

Ông Tiếng quan niệm, muốn con cái sống tử tế thì trước hết cha mẹ phải là người tử tế. Vì vậy, thay vì áp đặt hay dùng những lời dạy dỗ khô cứng, ông lựa chọn cách làm gương trong từng việc nhỏ hàng ngày. Từ sự chăm chỉ lao động, tinh thần trách nhiệm với công việc đến cách cư xử với hàng xóm láng giềng đều trở thành những bài học trực quan cho con cái. “Trẻ em quan sát cha mẹ nhiều hơn chúng ta nghĩ. Mình sống thế nào thì các con sẽ học theo như thế”, ông Tiếng chia sẻ.

Quan điểm ấy cũng là tinh thần cốt lõi của Chương trình giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình đến năm 2030 của Chính phủ. Trong đó, gia đình được xác định là ngôi trường “đầu tiên” và quan trọng nhất để hình thành nhân cách, lối sống, chuẩn mực đạo đức cho thế hệ trẻ.

Hình thành giá trị sống của mỗi người

Khi xã hội ngày càng phát triển, công nghệ số len lỏi vào mọi ngóc ngách của cuộc sống, nhiều giá trị truyền thống đứng trước những thách thức chưa từng có. Trẻ em có thể tiếp cận kho tri thức khổng lồ trên internet nhưng lại thiếu đi những cuộc trò chuyện với cha mẹ. Nhiều gia đình đủ đầy về vật chất nhưng khoảng cách giữa các thế hệ ngày càng lớn. Trong bối cảnh đó, gia đình vẫn được xem là “trường học đầu tiên”, nơi hình thành nhân cách và định hướng giá trị sống cho mỗi con người.

Vợ chồng anh Hiếu, chị Duyên (bên trái).

Điển hình như cách dạy con của anh Trần Ngọc Anh Hiếu (SN 1979) và chị Trương Thị Duyên, ở ấp Tân Phong Ngoại, xã Phú Túc (xã Tân Thạch, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre cũ) là một hình mẫu gia đình văn hóa tiêu biểu. Anh chị chú trọng việc giáo dục con cẩn trọng trước những cạm bẫy xã hội.

Anh Hiếu cho rằng: “Một trong những trụ cột quan trọng của gia đình văn hóa tiêu biểu chính là việc nuôi dạy con cái chăm ngoan, học giỏi. Vợ chồng tôi có hai người con: Con gái lớn Trần Ngọc Minh Châu (19 tuổi) hiện đang theo học nghề chăm sóc sắc đẹp và con út Trần Ngọc Tú Anh đang học lớp 3. Dù mỗi người có một cách dạy con khác nhau nhưng cả hai đều thống nhất trong việc giáo dục con về đạo đức và kỹ năng sống.

Anh Hiếu chia sẻ: Trong bối cảnh xã hội hiện đại với nhiều tệ nạn phức tạp, vợ chồng tôi đặc biệt chú trọng đến việc giáo dục con cái ý thức tự bảo vệ mình. Bên cạnh, tôi dạy con về lý thuyết, còn đưa ra những lời khuyên rất thực tế về việc sử dụng mạng xã hội và giao lưu bạn bè. Tôi thường dặn dò các con rằng, khi giao du cùng bạn bè, phải thật cẩn trọng để tránh bị kẻ xấu lợi dụng.

Nhiều phụ huynh dành rất nhiều thời gian để lo cho con học thêm, trang bị điện thoại, máy tính, nhưng lại thiếu những cuộc trò chuyện thực sự với con. Không ít trẻ em lớn lên trong sự đầy đủ vật chất nhưng thiếu kỹ năng ứng xử, thiếu khả năng chia sẻ cảm xúc và thiếu những giá trị nền tảng về trách nhiệm và lòng biết ơn.

“Sự quan tâm sâu sát nhưng không gò bó, kết hợp giữa sự nghiêm khắc của mẹ và sự bảo bọc của cha đã giúp các con hình thành ý thức tự giác cao trong học tập và rèn luyện đạo đức. Đó là thành quả của một quá trình bền bỉ, nơi cha mẹ luôn là tấm gương sáng để con cái soi vào và học tập”- anh Hiếu cho biết.

Thông tin từ BCĐ Công tác gia đình, những năm gần đây, công tác gia đình trên địa bàn tỉnh tiếp tục được quan tâm. Hàng ngàn cuộc tuyên truyền, phổ biến kiến thức về xây dựng gia đình hạnh phúc, giáo dục đạo đức, lối sống đã được tổ chức. Nhận thức của người dân về vai trò của gia đình ngày càng được nâng cao. Ở mỗi gia đình ấy có những người cha, người mẹ vẫn kiên trì dạy con bằng sự gương mẫu, xem tình yêu thương, sự tôn trọng và trách nhiệm là nền móng của hạnh phúc.

Bài, ảnh: CẨM TRÚC

(Còn tiếp)