Một trò chơi tuổi nhỏ mà ta vẫn nhớ, là gỡ lấy gân từ những chiếc lá cây đang đà phân rã nằm dán trên mặt đất. Để cho cuống và từng gân lá còn nguyên vẹn, lúc lần giở nó lên, ta phải cực kỳ khẽ khàng, nhẹ nhàng đến nín thở. Hành động không chỉ đòi hỏi sự khéo léo, mà còn phải ăn may. Hy vọng đất không giữ chặt phần xương lá quá. Hy vọng bộ xương ấy chưa đến mức mục bở, chạm vào đâu gãy vỡ đến đó. Đứa chơi giỏi còn có con mắt sành sỏi, biết chọn lá bàng hoặc lá mít để phần xương cứng cỏi, dù bao nắng mưa đã làm phần diệp lục rã trôi.
Nếu ta thích trò này (đám con trai thì không ưa mấy), ta có thể chơi hoài hoài, suốt tuổi thơ, hay là cả đời cũng được. Vườn lúc nào cũng sẵn lá, lớp lớp đang vào cơn tàn rã. Cả những bộ xương lá đã dính chặt vào đất, đã chìm đến quá nửa cũng có vẻ đẹp riêng của chúng. Như tĩnh mạch dưới da. Và mỗi chuyển động trước cơn gió qua như thể làn da của khu vườn đang sởn lên vì hơi lạnh.
 |
| Minh họa: AI |
Hay là bởi liên tưởng ấy mà ta không thấy sự chết ở cách mô lá trôi đi, cách xương lá lút dần, đắm mình dần vào đất. Cả mấy gốc cây đã phân hủy thành đống mùn sau đợt bị cưa thân, cả mấy con trùn đất vì lẽ nào đó làm mồi cho kiến nơi bờ chuối, những mảng rêu cháy quéo dưới nắng, những trái vú sữa non chín héo lìa cuống từ khi chưa tượng hạt, tay chuối khô, cây cau sét đánh cháy đen… Như thể trong vườn không có gì thật sự chết đi, những thứ có vẻ chết thì chỉ là chuyển mình sang một dạng thức sống khác.
Cả khi nhỏ em bốn tuổi đầu, má bầu và nói đớt, đã nằm vào liếp cuối vườn sau một cơn bạo bệnh, cả khi ta biết đất chỉ nhận lấy mà không cách nào trả em lại như cách nó từng hồi sinh cây cỏ, nhưng có những ngày vườn bỗng rợp bướm nâu, một con thu hút ta không phải vì một bên cánh điểm xuyết những chấm vàng, mà bởi nó cứ quanh quẩn mãi bên một khung xương lá tuyệt đẹp, và vẫn là con bướm lớn nhất bầy ấy, một chiều khác đậu vào vai ta, ung dung như đậu trên một nhánh mù u, cánh nhung khép mở chạm vào bên má.
Sau này nhiều lần ngang qua những người xa lạ, ta cứ tự hỏi nếu để tay họ chạm vào má mình, liệu ta sẽ gặp lại cảm giác ấy, thân thuộc đến nao lòng?
NGUYỄN NGỌC TƯ
