Xác định văn hóa là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển bền vững, tỉnh đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, hướng tới xây dựng con người phát triển toàn diện, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, đưa văn hóa trở thành sức mạnh cho sự phát triển trong giai đoạn mới.
 |
| Lễ hội truyền thống, sinh hoạt cộng đồng của đồng bào dân tộc được bảo tồn và phát huy. |
Đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển bền vững
Theo ông Dương Hoàng Sum- Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa-TT-DL, tỉnh là vùng đất giàu giá trị lịch sử, văn hóa, nổi bật với truyền thống yêu nước, tinh thần cách mạng hào hùng được hun đúc qua nhiều thế hệ; là nơi hội tụ và giao thoa hài hòa giá trị văn hóa của cộng đồng các dân tộc vùng ĐBSCL. Trải qua quá trình hình thành và phát triển, nhiều giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể được gìn giữ, bồi đắp.
Tỉnh có hệ thống di sản văn hóa phong phú từ các di tích lịch sử- văn hóa, danh lam thắng cảnh, làng nghề truyền thống, lễ hội dân gian, nghệ thuật trình diễn dân gian và tri thức dân gian của cộng đồng các dân tộc đã góp phần tạo nên bản sắc văn hóa đặc trưng của địa phương.
Nhận thức về vị trí, vai trò của văn hóa trong hệ thống chính trị và đời sống xã hội tiếp tục được nâng lên. Các cấp, các ngành từng bước quan tâm gắn kết phát triển văn hóa với phát triển kinh tế- xã hội.
Theo ông Thạch Suông- người có uy tín trong đồng bào dân tộc Khmer của ấp Trà Kim, xã Cầu Ngang, trong những năm qua, đồng bào các dân tộc luôn nhận được sự quan tâm của cấp ủy Đảng, chính quyền, phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động trên địa bàn xã được triển khai sâu rộng, sát với tình hình thực tế, tạo được sự đồng thuận và hưởng ứng tích cực trong Nhân dân. Việc duy trì và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc luôn được quan tâm giữ gìn như tiếng nói, chữ viết, các loại hình nghệ thuật truyền thống của đồng bào dân tộc. Các lễ hội truyền thống, sinh hoạt cộng đồng của đồng bào dân tộc được giữ gìn, bảo tồn và phát huy.
Tỉnh ủy vừa ban hành Chương trình hành động số 34-CTr/TU nhằm thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam gắn với xây dựng văn hóa, con người Vĩnh Long giai đoạn 2025-2030, định hướng đến năm 2045.
Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 phấn đấu 100% xã, phường có thiết chế văn hóa và ít nhất 90% thiết chế này hoạt động thường xuyên, hiệu quả.
Công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản là nội dung then chốt. Tỉnh cam kết hoàn thành tu bổ, tôn tạo 100% di tích quốc gia đặc biệt và ít nhất 70% di tích cấp quốc gia hiện có.
Đặc biệt, xu hướng chuyển đổi số được lồng ghép mạnh mẽ thông qua mục tiêu số hóa 100% di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia và ít nhất 70% di tích cấp tỉnh vào năm 2030.
Về xây dựng môi trường văn hóa và phát triển con người, tập trung vào 8 giá trị cốt lõi: yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo.
Chỉ tiêu cụ thể như tỷ lệ gia đình văn hóa, ấp/khóm văn hóa đạt trên 99% được duy trì bền vững. Một nội dung mang tính đột phá là việc phát triển công nghiệp văn hóa.
Tỉnh xác định sẽ tập trung vào lĩnh vực thế mạnh như truyền hình, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, du lịch văn hóa và thủ công mỹ nghệ. Mục tiêu đặt ra là ngành công nghiệp văn hóa sẽ đóng góp 5% vào GRDP của tỉnh vào năm 2030 và tăng lên 7% vào năm 2045.
Để đảm bảo các nội dung trên được thực hiện, tỉnh triển khai kế hoạch bảo đảm nguồn lực. Ngân sách nhà nước sẽ bố trí tối thiểu 2% tổng chi hàng năm cho văn hóa và sẽ tăng dần theo lộ trình phát triển.
Khơi thông nguồn lực cho phát triển văn hóa
Ông Dương Hoàng Sum nhấn mạnh, trong bối cảnh hiện nay, việc xây dựng con người Vĩnh Long phát triển toàn diện, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, có tri thức, có kỹ năng sống, năng lực làm việc trong môi trường hiện đại và có tinh thần trách nhiệm với cộng đồng cần phải được xác định là nhiệm vụ lâu dài.
 |
| Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Vĩnh Long đáp ứng yêu cầu phát triển giai đoạn mới. |
Giải pháp đầu tiên là phải đổi mới tư duy và nâng cao nhận thức. Quán triệt sâu sắc quan điểm phát triển văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị và xã hội. Văn hóa là “sức mạnh mềm”, là nguồn lực nội sinh cho phát triển. Tỉnh sẽ chuyển từ mô hình “quản lý văn hóa” sang “quản trị phát triển văn hóa”.
Tỉnh cũng sẽ ban hành các cơ chế đặc thù ưu tiên cho công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số và bảo tồn di sản. Các chính sách đãi ngộ nghệ nhân, nghệ sĩ và hỗ trợ người thực hành di sản văn hóa phi vật thể sẽ được nghiên cứu kỹ lưỡng để khuyến khích sự cống hiến.
Bên cạnh nguồn lực nhà nước, tỉnh đẩy mạnh xã hội hóa, huy động mạnh mẽ sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng thông qua mô hình hợp tác công- tư (PPP) trong đầu tư dịch vụ văn hóa.
Trong phát triển nguồn nhân lực, chú trọng đào tạo cán bộ quản lý và nhân lực sáng tạo nội dung số. Việc ứng dụng công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), thực tế ảo (VR/AR) trong sản xuất và quản lý văn hóa sẽ được ưu tiên để thích ứng với kỷ nguyên số.
Cùng với đó, khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa để phát triển du lịch thông minh, xanh và bền vững. Nổi bật là các sản phẩm đặc trưng như tàu hủ ky Bình Minh, khoai lang Bình Tân, hay các lễ hội gạch gốm Mang Thít, lễ hội dừa… sẽ được kết nối để hình thành chuỗi giá trị đặc sắc.
Việc gắn bảo tồn di sản với sinh kế cộng đồng không chỉ giúp gìn giữ bản sắc mà còn tạo ra động lực tăng trưởng kinh tế cho người dân.
Tỉnh cũng sẽ triển khai chiến lược ngoại giao văn hóa, xây dựng kho dữ liệu quảng bá đa ngôn ngữ để đưa hình ảnh con người và sản phẩm văn hóa tỉnh ra thế giới.
Theo đồng chí Kim Ngọc Thái- Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, chúng ta xác định rõ rằng phát triển không chỉ dừng lại ở tăng trưởng kinh tế, mà còn phải hướng tới nâng cao toàn diện chất lượng cuộc sống của Nhân dân. Không chỉ tập trung vào xây dựng kết cấu hạ tầng, mà còn phải vun đắp niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc; đồng thời khơi dậy và phát huy mạnh mẽ sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc, gắn với phát triển du lịch cộng đồng.
Với những nội dung triển khai bài bản và giải pháp trọng tâm, tỉnh hướng tới mục tiêu xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc, nơi con người là trung tâm và là động lực cho mọi sự phát triển. Đây chính là chìa khóa để vững bước vào kỷ nguyên mới, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ
