Tỉnh kiến nghị Bộ Văn hóa-TT-DL hỗ trợ nhiều cơ chế, chính sách và dự án trọng điểm để phát triển văn hóa (VH). Đây là giải pháp quan trọng nhằm đưa VH thực sự trở thành động lực phát triển trong giai đoạn mới.
 |
| Tham quan bên trong Di tích Quốc gia đặc biệt Đồng Khởi Bến Tre. |
Nguồn lực bảo tồn di sản, đầu tư thiết chế VH, phát triển công trình VH tiêu biểu và công nghiệp VH là những vấn đề tỉnh đặc biệt quan tâm. Từ thực tiễn đạt nhiều kết quả, tỉnh kiến nghị Bộ Văn hóa-TT-DL hỗ trợ nhiều cơ chế, chính sách và dự án trọng điểm, tạo nền tảng để VH thực sự trở thành động lực phát triển trong giai đoạn mới.
Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh từ ngày 1/7/2025, tỉnh có quy mô lớn với hơn 3,38 triệu dân, sở hữu hệ thống di sản phong phú gồm 214 di tích được xếp hạng. Trong đó có 2 di tích quốc gia đặc biệt, 19 di sản VH phi vật thể quốc gia và 3 bảo vật quốc gia. Đây là lợi thế lớn để tỉnh phát triển VH gắn với du lịch (DL) và công nghiệp VH.
Những năm qua, công tác quản lý nhà nước về VH tiếp tục được tăng cường. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống VH” gắn với xây dựng NTM, đô thị văn minh được triển khai sâu rộng, nâng cao đời sống tinh thần của người dân. Đến nay, toàn tỉnh có gần 98,8% hộ đạt gia đình VH; hơn 99,3% ấp, khóm, khu phố đạt danh hiệu VH. Việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội có nhiều chuyển biến tích cực.
Hệ thống thiết chế VH tiếp tục được đầu tư đồng bộ. Toàn tỉnh hiện có đầy đủ nhà VH cấp xã; hàng ngàn nhà VH ấp, khóm, khu phố cùng hàng ngàn sân thể thao, CLB VH, thể thao, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ của Nhân dân. Phong trào phát triển VH đọc được duy trì với hơn 2,3 triệu lượt bạn đọc.
Năm 2025, tỉnh có thêm 3 di sản được đưa vào danh mục di sản VH phi vật thể quốc gia, nâng tổng số lên 19 di sản. Việc ứng dụng chuyển đổi số (CĐS) thông qua công nghệ 3D/VR360, mã QR và camera AI từng bước được triển khai, góp phần quảng bá giá trị di sản đến du khách.
Định hướng tới, tỉnh đang xây dựng đề án lớn về phát triển DL, thể dục thể thao, bảo tồn di tích; hoàn thiện Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển VH Việt Nam nhằm phát triển toàn diện VH, con người tỉnh, bảo tồn di sản và nâng cao vị thế địa phương.
Đồng chí Dương Hoàng Sum- Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa-TT-DL tỉnh, cho biết sau khi mở rộng không gian phát triển, địa phương có điều kiện thuận lợi để hình thành sản phẩm VH, DL đặc trưng, đẩy mạnh CĐS, phát triển công nghiệp VH và liên kết vùng nhằm khai thác hiệu quả giá trị VH đặc sắc.
Dù đạt nhiều kết quả, tỉnh nhìn nhận vẫn còn khó khăn sau khi hợp nhất đơn vị hành chính. Quy mô quản lý lớn hơn, số lượng di tích, thiết chế VH và cơ sở tín ngưỡng tăng mạnh trong khi nguồn lực đầu tư hạn chế. Nhiều công trình xuống cấp, việc CĐS và xây dựng sản phẩm DL có sức cạnh tranh vẫn cần thêm nguồn lực.
Xuất phát từ thực tiễn, UBND tỉnh kiến nghị Bộ Văn hóa-TT-DL hỗ trợ nhiều nội dung quan trọng nhằm tạo động lực phát triển lâu dài. Tỉnh đề nghị Trung ương quan tâm bố trí nguồn lực, cơ chế triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển VH giai đoạn 2026-2030; sớm phê duyệt quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi 2 di tích quốc gia đặc biệt gồm Mộ và Khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu và Di tích Đồng Khởi Bến Tre; bổ sung bến Cồn Tàu cùng bến Thạnh Phong vào hồ sơ đề nghị xếp hạng Quần thể di tích quốc gia đặc biệt Đường Hồ Chí Minh trên biển.
Tỉnh đề xuất hỗ trợ đầu tư Dự án phát huy giá trị Di tích Văn Thánh Miếu; xem xét xếp hạng di tích quốc gia đối với quần thể Khu lưu niệm nữ tướng Nguyễn Thị Định; hỗ trợ cải tạo, nâng cấp Đền thờ đồng chí Huỳnh Tấn Phát trở thành khu lưu niệm.
Tỉnh kiến nghị xây dựng Bảo tàng Nông nghiệp ĐBSCL gắn với Khu tưởng niệm Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt; hỗ trợ bảo tồn Khu lò gạch gốm Mang Thít hơn 100 năm tuổi thành sản phẩm DL đặc trưng cấp quốc gia và đưa địa danh, danh nhân tiêu biểu của tỉnh vào hệ thống điểm đến “địa chỉ đỏ” của cả nước. Trong năm 2026, tỉnh được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phân bổ 170 tỷ đồng cho Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển VH, tạo nguồn lực bảo tồn di sản, hoàn thiện thiết chế VH và thúc đẩy CĐS.
Đồng chí Nguyễn Thị Bé Mười- Phó Chủ tịch UBND tỉnh, cho rằng việc hỗ trợ cơ chế, chính sách và nguồn lực sẽ tạo điều kiện để tỉnh bảo tồn hiệu quả hệ thống di sản, hoàn thiện thiết chế VH, thúc đẩy CĐS, phát triển công nghiệp VH, từng bước đưa VH trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển kinh tế- xã hội nhanh và bền vững của địa phương.
Ngày 24/6/2026, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa-TT-DL làm việc với tỉnh về tình hình phát triển VH, thể thao, DL và nhiệm vụ trọng tâm năm 2026. Trên cơ sở tập trung đánh giá kết quả đạt được, đại biểu đã trao đổi kiến nghị của tỉnh về cơ chế, nguồn lực và đầu tư cho dự án VH trọng điểm.
Bài, ảnh: THẠCH THẢO
