Gìn giữ và phát huy nghệ thuật lân - sư - rồng

Lân- sư- rồng là loại hình biểu diễn giàu tính nghệ thuật, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và tạo sân chơi lành mạnh trong cộng đồng. Từ các CLB đến đoàn nghệ thuật cơ sở, nhịp trống dồn dập, sắc lân- sư- rồng rực rỡ, tiếp thêm sức sống cho đời sống văn hóa tinh thần địa phương.

Phong trào lân- sư- rồng phát triển tại nhiều xã, phường, xây dựng đời sống tinh thần phong phú, lành mạnh cho cộng đồng dân cư.

Bảo tồn văn hóa truyền thống

Theo ông Lê Thanh Sang- Chủ tịch Liên đoàn Lân- Sư- Rồng tỉnh, lân- sư- rồng là một loại hình thể thao- nghệ thuật truyền thống có lịch sử lâu đời, vừa mang đậm bản sắc văn hóa của dân tộc, vừa thể hiện tinh thần thượng võ, đoàn kết và khát vọng vươn lên của con người.

Trên thế giới, lân- sư- rồng được xem là môn thể thao biểu diễn giàu giá trị văn hóa, kỹ thuật, được nhiều quốc gia đưa vào hệ thống thi đấu chuyên nghiệp. Tại Việt Nam, lân- sư- rồng được Cục TDTT Việt Nam quan tâm phát triển, đưa vào hệ thống thi đấu toàn quốc, đồng thời là môn thi đấu chính thức tại các kỳ đại hội TDTT toàn quốc.

Ông Lê Thanh Sang cho biết, tại tỉnh, phong trào lân- sư- rồng đã hình thành và phát triển mạnh mẽ tại nhiều xã, phường, góp phần tích cực vào việc bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, xây dựng đời sống tinh thần phong phú, lành mạnh cho Nhân dân. Hiện nay, toàn tỉnh có mạng lưới CLB và đoàn nghệ thuật lân- sư- rồng phân bố rộng khắp, hoạt động tích cực, tạo nên diện mạo sôi nổi cho phong trào thể thao quần chúng của địa phương.

Tính đến năm 2025, trên địa bàn tỉnh có 28 CLB lân- sư- rồng, thu hút gần 2 ngàn hội viên thường xuyên tập luyện và biểu diễn, cùng hàng ngàn thanh thiếu niên yêu thích, tự nguyện tham gia sinh hoạt phong trào ở cơ sở. Ngoài ra, có khoảng 60 đoàn nghệ thuật lân- sư- rồng đang hoạt động độc lập hoặc trực thuộc các CLB, với hơn 1,55 ngàn thành viên. Các đơn vị thường xuyên tham gia biểu diễn phục vụ lễ hội, sự kiện văn hóa, thể thao và thi đấu giao lưu trong, ngoài tỉnh.

Anh Trương Thế Phong- Trưởng Đoàn Lân- Sư- Rồng Tân Hữu cho biết, đoàn thành lập đã được 9 năm, có 40 thành viên. Điều quan trọng để theo đuổi bộ môn này là niềm đam mê cùng với thể lực và sự khéo léo. Điểm cốt lõi làm nên linh hồn của đoàn múa chính là người nghệ nhân thổi hồn vào từng động tác.

Để đạt đến trình độ cao, nghệ nhân phải sở hữu kỹ năng điêu luyện: thân pháp linh hoạt, bước chân vững chắc, khả năng phối hợp nhịp nhàng với bạn diễn, đồng thời cảm nhận sâu sắc tiết tấu âm nhạc. Quan trọng hơn cả là khả năng biểu đạt cảm xúc. Một con lân sống động là con lân biết “cảm”, phải truyền tải được đầy đủ các cung bậc tinh tế như: hỉ, nộ, ái, ố, động, tịnh, nghi…

Diện mạo lân- sư- rồng phải đẹp mới thu hút ánh nhìn, thể hiện ở việc chế tạo công phu, tỉ mỉ đầu lân- sư- rồng, loại có sừng, loại không sừng, thân bằng vải với những họa tiết thêu đẹp mắt. Múa lân và múa sư chỉ cần hai người, múa rồng đòi hỏi sự kết hợp ăn ý từ nhiều người.

Những động tác cơ bản của múa lân như: lân móc chân, lân nhảy lên mừng, lân kẹp bụng, lân đứng lên vai và động tác khó hơn là lân leo cột, lân đi hoa mai thung… Một đoàn hoàn chỉnh không chỉ có người điều khiển đầu lân và đuôi lân, mà còn bao gồm đội trống, thanh la, chập chõa cùng những nhân vật phụ như ông Địa, tạo nên không khí rộn ràng và sống động.

Tạo sân chơi lành mạnh cho người trẻ

Anh Ngô Anh Hoàng- Trưởng Đoàn Lân- Sư- Rồng Hoàng Anh Đường, xã Giồng Trôm, chia sẻ, Đoàn Lân- Sư- Rồng Hoàng Anh Đường được thành lập với mục tiêu bảo tồn và phát huy nghệ thuật truyền thống, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho thanh thiếu niên địa phương.

Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất và nhân lực, đoàn đã từng bước khẳng định vị thế thông qua tinh thần đoàn kết, kỷ luật và niềm đam mê nghệ thuật. Trải qua quá trình hoạt động, đoàn duy trì biểu diễn trong các dịp lễ, Tết, sự kiện văn hóa, tham gia các giải đấu, giao lưu trong và ngoài tỉnh, góp phần lan tỏa hình ảnh văn hóa đặc sắc của địa phương.

“Một trong những hoạt động được chúng tôi quan tâm là đào tạo thế hệ kế cận, thường xuyên mở lớp huấn luyện, truyền dạy kỹ thuật biểu diễn, rèn luyện thể lực và tinh thần kỷ luật cho thanh thiếu niên. Cùng với đó, quan tâm bảo tồn giá trị truyền thống khi các bài biểu diễn được dàn dựng dựa trên nền tảng cổ truyền, kết hợp sáng tạo để phù hợp với thời đại. Mục tiêu hướng đến là gắn kết cộng đồng thông qua hoạt động biểu diễn phục vụ lễ hội, góp phần tạo không khí vui tươi, đoàn kết trong Nhân dân. Thời gian tới, đoàn định hướng tăng cường xã hội hóa, mở rộng giao lưu, học hỏi từ các đoàn trong cả nước. Đồng thời ứng dụng truyền thông số để quảng bá hình ảnh và thu hút giới trẻ tham gia”- anh Ngô Anh Hoàng cho biết.

Ông Lê Thanh Sang- Chủ tịch Liên đoàn Lân- Sư- Rồng tỉnh, cho biết, hướng tới liên đoàn tiếp tục phát triển phong trào lân- sư- rồng trở thành một hoạt động thể thao- văn hóa đặc sắc, góp phần giáo dục thể chất, phẩm chất đạo đức và tinh thần thượng võ cho người tập, đặc biệt là thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên.

Từng bước xây dựng môi trường luyện tập thể thao lành mạnh, mang đậm giá trị nhân văn và bản sắc dân tộc. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá phong trào lân- sư- rồng sâu rộng trong toàn tỉnh, khơi dậy niềm tự hào, tinh thần đoàn kết và ý thức gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống.

Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ