Ngày 21/2/2024, Bộ Văn hóa-TT-DL đã ghi danh “Lễ hội Văn Thánh miếu thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long” vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Hàng năm, trong các dịp lễ hội Văn Thánh miếu, người dân Vĩnh Long và các tỉnh- thành về đây để tưởng nhớ tiền nhân hữu công; bày tỏ niềm tự hào về truyền thống văn hóa của vùng đất được mệnh danh “Địa linh sinh nhân kiệt”. Trong đó, Lễ Xuân Đinh- là một trong những ngày lễ lớn được tổ chức tại đây.
Văn Thánh miếu Vĩnh Long được khởi công năm 1864 và hoàn thành năm 1866. Đây là thiết chế văn hóa chính thống của triều đình Huế tại Nam Bộ. Văn Thánh miếu được Bộ Văn hóa- Thông tin- Thể thao và Du lịch Quyết định công nhận là di tích văn hóa cấp quốc gia vào ngày 25/3/1991. Các dịp lễ hội ở nơi đây do Hội Chấn hưng Văn Thánh miếu trước kia và sau này là Ban quản lý di tích Văn Thánh miếu cùng người dân địa phương tổ chức. Các nghi lễ mang ảnh hưởng lễ hội đình làng nhưng vẫn đảm bảo tính trang nghiêm theo chuẩn mực truyền thống, đáp ứng nhu cầu tâm linh của cộng đồng và có giá trị to lớn về mặt lịch sử - văn hóa.
Hàng năm tại điện Đại Thành trong Văn Thánh miếu có các lễ cúng Xuân Đinh và Thu Đinh (trong đó, Lễ Xuân Đinh- ngày đinh đầu tháng 2 âm lịch của mùa xuân và lễ Thu Đinh- ngày đinh cuối tháng 8 âm lịch của mùa thu). Tại Tụy Văn Lâu có lễ vía cụ Phan Thanh Giản vào các ngày mùng 4 và mùng 5 tháng bảy âm lịch, lễ cúng vọng các trung thần liệt tử vào các ngày 12 và 13 tháng mười âm lịch. Vào dịp diễn ra lễ hội, Văn Thánh miếu đón đông đảo du khách thập phương về tham dự.
Năm 2026, Lễ Xuân Đinh được tổ chức vào ngày 24/3. Cùng với các nghi lễ truyền thống, Sở Văn hóa-TT-DL tổ chức nhiều hoạt động tại di tích như: chương trình giáo dục tìm hiểu về di tích Văn Thánh miếu; tổ chức các trò chơi dân gian; biểu diễn thể dục dưỡng sinh; hoạt động cho chữ thư pháp…
Theo ông Thạch Bồi- Phó Giám đốc Sở Văn hóa-TT-DL, thông qua việc tổ chức các nghi thức lễ truyền thống và các hoạt động văn hóa, nghệ thuật tại lễ hội Văn Thánh miếu nhằm góp phần tuyên truyền, giáo dục cho các thế hệ hôm nay và mai sau về lịch sử hình thành và phát triển vùng đất Vĩnh Long, về truyền thống đấu tranh dựng nước và giữ nước của cha ông và giáo dục lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc. Đồng thời, nâng cao hơn nữa ý thức, trách nhiệm của các ngành, các cấp và Nhân dân trong việc bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa của địa phương.
 |
| Lễ Xuân Đinh tại Văn Thánh miếu Vĩnh Long là lễ hội truyền thống quan trọng, diễn ra vào ngày đinh đầu tiên của tháng 2 âm lịch hàng năm để tri ân đức Khổng Tử và các bậc tiền nhân. |
 |
| Năm 2024, “Lễ hội Văn Thánh miếu thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long” được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. |
 |
| Biểu diễn thể dục dưỡng sinh trong khuôn viên di tích Văn Thánh miếu. |
 |
| Đoàn viên phường Phước Hậu chơi trò chơi dân gian. |
 |
| Các đoàn viên thường xuyên tổ chức hoạt động tìm hiểu di tích, thực hiện công trình thanh niên tại di tích. |
 |
| Đông đảo các em học sinh đến tham gia chương trình ngoại khóa, tìm hiểu về lịch sử hình thành, bảo tồn và phát huy giá trị di tích Văn Thánh miếu. |
 |
| Các em học sinh dâng hương tưởng nhớ các bậc tiền nhân. |
 |
| Sở Văn hóa-TT-DL tổ chức hoạt động cho chữ thư pháp nhân ngày Lễ Xuân Đinh tại Văn Thánh miếu. |
PHƯƠNG THƯ (Thực hiện)
