Trang sách gọi xuân về

Như một món quà đáng mong đợi trước thềm xuân, những quyển sách Tết ấm nồng niềm vui và kỷ niệm, giữ gìn những giá trị truyền thống và trao lại cho thế hệ hôm nay qua từng câu chuyện nhỏ. Những cuốn sách Tết giàu giá trị tinh thần, góp phần gìn giữ nếp đọc sách ngày xuân, bồi đắp văn hóa đọc trong mỗi gia đình Việt.

Những nhà sách tại tỉnh đã dành góc riêng cho sách Tết.

“Gõ cửa” mùa xuân

Sách Tết đã có từ cách đây gần trăm năm. Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Ngọc Hoài Nam, sách Tết lần đầu được xuất bản là cuốn “Sách xem Tết” năm Mậu Thìn 1928 của Tân Dân Thư Quán. Đây là cuốn sách mở đường cho thể loại sách Tết ở Việt Nam, nội dung chủ yếu là văn hài đàm và thơ vui của các cây bút nổi tiếng thời bấy giờ, mục đích mang lại cho độc giả những tiếng cười sảng khoái, những câu chuyện lời thơ giải trí nhẹ nhàng dí dỏm vào ngày đầu năm.

Được độc giả đón nhận nồng nhiệt, sách Tết từ đó nở rộ cho tới năm 1945. Nhà nghiên cứu Nguyễn Ngọc Hoài Nam cho biết: Ấn phẩm sách độc đáo cho ngày Tết kể từ khi ra đời vào mùa xuân Mậu Thìn năm 1928 cho tới năm 1945 rất phong phú, đa dạng, đã có một vị trí đáng kể trong sinh hoạt văn học từ Bắc tới Nam, và cả vùng Đông Dương, với sự tham gia của nhiều tác giả và nhóm bút thuộc các trào lưu phong cách khác biệt, như Tân Dân Thư Quán, Nam Ký Thư Quán, Tự Lực Văn Đoàn, Quốc Học Thư Xã… Một số cái tên nổi bật là: “Sách chơi xuân 1929”, “Sách Tết Nam Kỳ”, “Sách Tết nắng xuân”, “Sách Tết đời nay”… và cuốn cuối cùng là “Sách xuân” của NXB Xây Dựng (1958).

Qua một thời gian im ắng, từ năm 2019, Công ty CP Văn hóa Đông A phát hành “Sách Tết Kỷ Hợi”, nối lại truyền thống làm sách Tết. Một số đơn vị xuất bản cũng tham gia làm sách Tết, tạo thành trào lưu đẹp mỗi dịp năm mới.

Những ấn phẩm mà mỗi năm chỉ xuất hiện một lần nên sách Tết không chỉ được chăm chút về nội dung mà còn được đầu tư công phu về phần mỹ thuật. Bước sang năm thứ 8, Công ty CP Văn hóa Đông A tiếp tục mang đến độc giả giai phẩm “Sách Tết Bính Ngọ 2026- Hợp tuyển văn thơ nhạc họa chủ đề mùa xuân và ngày Tết”. Cuốn sách lên kệ từ giữa tháng 12/2025, đưa mùa xuân gõ cửa trong những tản văn, truyện ngắn, thơ nhạc cùng phần tranh minh họa giàu mỹ cảm.

Qua 5 phần, tuyển tập “Sách Tết Bính Ngọ 2026” có sự tham gia của các cây bút nhiều thế hệ. Các bài viết mang dấu ấn mùa xuân của nhiều tác giả: Nguyễn Thị Minh Thái (Ấm cúng bữa cơm gia đình Việt), đạo diễn Xuân Phượng (Ba người khăn đóng áo dài trong kháng chiến), Ma Văn Kháng (Thì thầm hoa nở), Nguyễn Thị Thu Huệ (Quay lại những ngày xưa), Nguyễn Tường Bách (Rồi lại xuân)… Người đọc được trở về với những ký ức quen thuộc của Tết xưa, sự ấm áp của bữa cơm gia đình Việt, lắng nghe tiếng thì thầm hoa nở, đắm chìm trong những vần thơ mang theo khát vọng và niềm tin mới…

Nét đẹp văn hóa

Cùng với âm nhạc, phim, ảnh, lịch, báo Tết… thì sách Tết cũng là một “món ăn tinh thần” không thể thiếu để “nhâm nhi” trong ngày Tết. Lật giở từng trang sách, say sưa trong câu chữ, đọc sách Tết trở thành một thú vui tao nhã mỗi dịp xuân về. Và trong những năm gần đây, không ít người đã chọn sách Tết như món quà lì xì cho người thân, bạn bè.

Đây là năm thứ 6 NXB Kim Đồng cho ra mắt “Nhâm nhi Tết”. Tuyển tập năm 2026 gồm 21 sáng tác, mang đến những câu chuyện mùa xuân đầy màu sắc, bối cảnh trải dọc miền đất nước. Xuyên suốt các trang sách là hình ảnh con ngựa, biểu tượng của sự bền bỉ, tự do, trung thành và khát vọng vươn xa, được thể hiện sinh động qua văn chương, hội họa. Điểm mới của ấn phẩm năm nay là có phần truyện tranh với nội dung thú vị, ý nghĩa dành cho các em nhỏ.

Một món quà ý nghĩa mà nhà thơ Lữ Mai gửi tặng các em nhỏ dịp Tết này là tập thơ “Tết Trường Sa quê em”. Với nhân vật trung tâm là cô bé Hạt Dưa, 6 tuổi, sinh ra và lớn lên ở Trường Sa. Thông qua lăng kính trẻ thơ, tác phẩm đưa bạn đọc đến ngày Tết ở nơi đầu sóng ngọn gió với hình ảnh hoa đào, cây nêu, những con tàu mang quà Tết từ đất liền, mâm cỗ năm mới bên thềm sóng. Thông qua những câu thơ bốn, năm chữ, nhà thơ Lữ Mai gửi gắm thông điệp về lòng biết ơn người lính nơi đảo xa. Chị nói: “Tôi mong bạn đọc có thể cảm nhận: Để có một cái Tết đủ đầy, đã có những người lặng thầm đứng gác giữa mùa xuân”.

Một ấn phẩm độc đáo của Tết này khi kết hợp giữa “cổ tích” và Tết là “Truyện “cổ Tết” hiện đại” của tác giả Trần Tuyết Mai. Những câu chuyện vui tươi, thông minh, trong trẻo kể về phong tục, tập quán dân gian trong ngôn ngữ hiện đại mới mẻ sẽ giúp bạn đọc nhỏ thêm yêu ngày Tết đoàn viên. Tác giả Trần Tuyết Mai chia sẻ: “Tôi nhận ra hình như chưa có ai sáng tác truyện cổ tích về Tết cả. Vậy nên tác phẩm này được ra đời, với tiêu đề ngụ ý chơi chữ phát âm giống với từ “cổ tích”. Tôi hy vọng các bạn nhỏ thời mạng xã hội, robot và máy bay vẫn có thể gặp lại Tết diệu kỳ trong những món ăn...”.

Ngoài những quyển sách mới ra mắt, tủ sách “Có hẹn về nhà ăn Tết” gồm nhiều tác phẩm đã xuất bản trước đây cũng là một góc nhỏ ấm áp và đầy hoài niệm dành cho những người con xa quê.

Những quyển sách Tết góp phần mang tới những ấn phẩm ý nghĩa đầu năm để khuyến khích văn hóa đọc phát triển. Còn gì tuyệt vời hơn khi truyền thống xưa sống dậy ngay trong lòng thế giới hiện đại. Lắng lại và cảm nhận không khí Tết ngập tràn, đứng giữa mùa xuân, đọc sách Tết, lòng sẽ… vui như Tết.

Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ