Khẳng định và nâng tầm vị thế của văn hóa

Tổng Bí thư Tô Lâm vừa ký ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa trong giai đoạn mới. Nghị quyết số 80 khẳng định: “Văn hóa và con người vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là nguồn lực nội sinh, động lực và hệ điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững đất nước”.

Đây là sự tái định vị văn hóa trong mô hình phát triển quốc gia, đặt văn hóa vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển bền vững trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới gắn với Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.

Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường đến xã hội và không gian số.

Văn hóa là “hệ điều tiết” cho phát triển bền vững

Theo Nghị quyết số 80, thế giới đang trong tiến trình xác lập trật tự mới với những chuyển biến nhanh, phức tạp chưa từng có. Yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đòi hỏi phải có những chủ trương, quyết sách đột phá mang tính chiến lược, đồng bộ nhằm khắc phục hạn chế, bất cập; chủ động nắm bắt thời cơ, vượt lên thách thức thúc đẩy phát triển văn hóa.

Theo đó “Văn hóa phải đi trước soi đường, thấm vào từng quyết sách phát triển, đề cao giá trị nhân văn, chuẩn mực đạo đức xã hội. Xây dựng và phát triển văn hóa phải thực sự trở thành nền tảng vững chắc, sức mạnh nội sinh của dân tộc và hệ điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững đất nước”.

Trên cơ sở đó, nghị quyết đề ra mục tiêu đến năm 2030 đẩy mạnh xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; thống nhất trong đa dạng; mang đặc trưng dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học, hiện đại. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường đến xã hội và không gian số.

Phát triển văn học, nghệ thuật xứng tầm với lịch sử văn hóa dân tộc và tầm vóc đất nước trong kỷ nguyên mới. Cơ bản hoàn thành việc tu bổ, tôn tạo các di tích quốc gia đặc biệt; phục hồi, bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, nghệ thuật truyền thống có nguy cơ mai một, cần bảo vệ khẩn cấp. Đẩy mạnh phát triển các ngành công nghiệp văn hóa…

Di sản gạch gốm Mang Thít đang được kỳ vọng là sản phẩm du lịch làng nghề đặc sắc ở Vĩnh Long. Ảnh: Phương Thúy

Đáng chú ý, thông điệp “Văn hóa không còn là khẩu hiệu trừu tượng mà đã trở thành quyền lợi và không gian sống của mỗi người dân” được nhấn mạnh bằng việc xác định ngày 24/11 hàng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam” và là ngày nghỉ lễ chính thức, người lao động được hưởng nguyên lương. Nghị quyết số 80 cũng nêu rõ: “Bảo đảm nguồn lực tương xứng cho phát triển văn hóa; bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hàng năm cho văn hóa và tăng dần theo yêu cầu thực tiễn”.

“Chúng tôi đã tiếp cận các nghị quyết cũng như theo dõi các nội dung của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, tôi thấy rằng sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với lĩnh vực văn hóa, đặc biệt là ban hành Nghị quyết số 80 là điều kiện để ngành có thể phát huy, trong điều kiện đầu tư về cơ sở vật chất, đầu tư đồng bộ về lĩnh vực văn hóa. Điều chúng tôi tâm đắc là về chỉ tiêu phấn đấu đến năm 2030 đảm bảo mức chi cho lĩnh vực văn hóa và tỷ lệ tối thiểu là 2% trong ngân sách nhà nước để đầu tư cho phát triển văn hóa và tăng dần hàng năm theo thực tế”- ông Lâm Hữu Phúc- Phó Giám đốc Sở Văn hóa-TT-DL cho biết.

Sớm đưa nghị quyết vào cuộc sống

Nghị quyết số 80 thể hiện rõ ý chí, sự quyết tâm của Đảng ta trong việc phát huy vai trò của văn hóa trong bối cảnh phát triển mới, vì vậy các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương, đặc biệt là người đứng đầu và toàn thể Nhân dân cần phải nhận thức đầy đủ, rõ ràng, sâu sắc và thể hiện quyết tâm chính trị để thực hiện tốt các mục tiêu, nhiệm vụ đã đặt ra. Trong đó, tập trung cho đầu tư phát triển con người và nguồn nhân lực văn hóa, bởi đây được coi là “gốc rễ” của mọi sự sáng tạo, phát triển.

Năm 2026, ngành du lịch Vĩnh Long phấn đấu đạt trên 9,8 triệu lượt du khách.

Ông Trần Văn Thắng- Phó Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật cho biết: “Trước yêu cầu của Đảng về phát triển văn hóa, văn học nghệ thuật theo Nghị quyết Đại hội Đảng vừa qua, trong đó đánh giá vai trò quan trọng của đội ngũ văn nghệ sĩ trí thức. Đội ngũ văn nghệ sĩ chúng tôi mong rằng sẽ được tạo điều kiện thuận lợi trong sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học nghệ thuật nhằm đưa những tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật đến với công chúng. Trong sự phát triển của công nghệ thông tin thì tác phẩm văn học nghệ thuật cũng cần chuyển mình quảng bá tác phẩm bằng công nghệ số và bảo đảm tác quyền cho tác giả”.

Bà Nguyễn Ngọc Thanh- Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa tỉnh chia sẻ: “Tôi rất phấn khởi và kỳ vọng vào Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. Bên cạnh đó, Nghị quyết số 80 khiến chúng tôi tâm đắc vô cùng, tạo động lực cho việc đổi mới văn hóa nghệ thuật về nội dung lẫn hình thức. Chúng tôi luôn quan tâm làm sao gắn với thực tế, có những đổi mới để Nghị quyết số 80 cùng nhiều nghị quyết khác đáp ứng được yêu cầu và thúc đẩy văn hóa phát triển”.

Trong Nghị quyết thực hiện nhiệm vụ chính trị của ngành văn hóa, thể thao, du lịch tỉnh năm 2026, phấn đấu tổng lượt khách đến tỉnh ước đạt trên 9,8 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế gần 1,5 triệu lượt; doanh thu đạt 9.365 tỷ. Tổ chức Đại hội thể thao cấp tỉnh lần thứ X năm 2026.

Phấn đấu phục vụ 1 triệu lượt bạn đọc; luân chuyển đến 100 điểm trường học, với 30 ngàn bản sách; thực hiện trưng bày, triển lãm, tổ chức chương trình giáo dục “Hành trình văn hóa” tại bảo tàng, các di tích, trường học. Đồng thời, tổ chức 10 cuộc thi, liên hoan văn nghệ quần chúng cấp tỉnh và xây dựng chương trình tham gia liên hoan, hội thi cấp khu vực và toàn quốc…

Với rất nhiều chỉ tiêu cụ thể được đặt ra, khi văn hóa thực sự trở thành “hệ điều tiết”, hướng đến một xã hội ổn định, nhân văn và giàu bản sắc, như lời Bác Hồ đã từng căn dặn: “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”.

Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ