Củng cố quốc phòng- an ninh vững chắc là nền tảng giữ ổn định địa bàn, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế- xã hội. Thời gian qua, tỉnh đã từng bước cụ thể hóa yêu cầu này trong lãnh đạo, quy hoạch, đầu tư, xây dựng hạ tầng lưỡng dụng và hình thành thế trận phòng thủ từ cơ sở.
Nhiệm vụ quan trọng
 |
| Giảng dạy giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên Trường ĐH Cửu Long. |
Là địa bàn trọng điểm nằm ở trung tâm vùng ĐBSCL, tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng trong thế trận phòng thủ chung của Quân khu 9. Tỉnh ủy, UBND tỉnh luôn xác định triển khai công tác quân sự, quốc phòng là nhiệm vụ quan trọng của cả hệ thống chính trị, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế- xã hội với củng cố quốc phòng- an ninh.
Theo đồng chí Nguyễn Quỳnh Thiện- Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, công tác triển khai Luật Quốc phòng tại tỉnh đã trải qua 2 giai đoạn với những bước chuyển mang tính lịch sử. Trong đó, giai đoạn trước khi sáp nhập, công tác quán triệt, cụ thể hóa Luật Quốc phòng đã được triển khai với 10 văn bản quy phạm pháp luật cốt lõi được ban hành, gồm nghị quyết của HĐND và đề án của UBND tỉnh. Cùng với đó, 84 lớp quán triệt luật được tổ chức cho hơn 5,6 ngàn lượt cán bộ, công chức, viên chức trong hệ thống chính trị.
Theo đồng chí Nguyễn Quỳnh Thiện, với nền tảng pháp lý và công tác quán triệt được thực hiện tốt từ trước đã tạo điều kiện để quá trình chuyển giao bộ máy diễn ra ổn định, thông suốt, không để hình thành khoảng trống, điểm yếu trong thế trận bảo vệ Tổ quốc.
Những yêu cầu quốc phòng được đưa vào quá trình hoạch định và thực hiện nhiệm vụ phát triển. 100% dự án đầu tư công và dự án thu hút đầu tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh bảo đảm yếu tố về quốc phòng. Dự án giao thông trọng điểm, hạ tầng đô thị, đê điều được thiết kế theo hướng lưỡng dụng, vừa phục vụ dân sinh, vừa có thể chuyển đổi thành đường cơ động, căn cứ hậu phương, điểm sơ tán dân khi có tình huống.
Cách tiếp cận này cũng thể hiện ở việc tận dụng công trình, kết cấu hạ tầng sẵn có phục vụ nhiệm vụ phòng thủ. Tỉnh đã xây dựng 124 công trình phòng tránh, 318 vọng quan sát, thông báo, báo động phòng không nhân dân và trang bị hệ thống súng chế áp flycam để quản lý chặt chẽ vùng trời.
Quốc phòng được củng cố bằng công trình, trang thiết bị và được đưa vào đời sống thông qua công tác giáo dục, huấn luyện. Đến nay, toàn tỉnh có 88 xã, phường được công nhận là cấp xã trọng điểm về quốc phòng. Công tác giáo dục quốc phòng và an ninh cho học sinh tiểu học, THCS được lồng ghép trong các môn học tại 762 cơ sở giáo dục phổ thông, gồm 450 trường tiểu học và 312 trường THCS.
Riêng chương trình học kỳ quân đội, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh phối hợp với Tỉnh Đoàn, Sở GD-ĐT tỉnh tổ chức 27 lớp cho 3,3 ngàn học sinh tiểu học và THCS tham gia. Tại Trường ĐH Cửu Long, việc giáo dục quốc phòng và an ninh được triển khai gắn với chương trình đào tạo. Năm 2026, nhà trường tổ chức khóa huấn luyện giáo dục quốc phòng và an ninh cho hơn 2,7 ngàn sinh viên.
Với 4 học phần theo chương trình quy định tại Thông tư số 05/2020/TT-BGDĐT của Bộ GD-ĐT, sinh viên được tham quan thực tế tại khu di tích lịch sử, khu lưu niệm trên địa bàn tỉnh. Những hoạt động này mở rộng phạm vi của công tác quốc phòng từ lực lượng chuyên trách đến cán bộ, học sinh, sinh viên và người dân, tạo sự gắn kết giữa giáo dục nhận thức với rèn luyện kỹ năng và trách nhiệm đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
Tạo thế trận từ cơ sở
Nếu hành lang pháp lý là nền tảng, xây dựng khu vực phòng thủ là vấn đề trực tiếp tạo nên năng lực phòng thủ của địa phương. Với không gian địa bàn rộng lớn sau sắp xếp, yêu cầu này càng quan trọng hơn đối với công tác quốc phòng, quân sự địa phương.
Theo đồng chí Nguyễn Quỳnh Thiện, tỉnh xác định xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc là một trong những nội dung trọng yếu, trong đó xây dựng thế trận trong khu vực phòng thủ là nền tảng. Qua hơn 8 năm triển khai thực hiện Luật Quốc phòng, cơ quan quân sự đã tham mưu xây dựng, điều chỉnh 270 văn kiện tác chiến, 105 văn kiện kế hoạch B cấp tỉnh.
Đặc biệt, tỉnh đưa chỉ tiêu xây dựng thế trận trong khu vực phòng thủ vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh và kế hoạch phát triển kinh tế 5 năm từng nhiệm kỳ. Trên tinh thần đó, công tác quốc phòng được đặt trong tổng thể nhiệm vụ lãnh đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền, thay vì chỉ là nhiệm vụ của lực lượng vũ trang.
Nguồn lực dành cho xây dựng và hoạt động khu vực phòng thủ trong giai đoạn 2021-2025 đạt khoảng 1,79 ngàn tỷ đồng. Trong đó, khoảng 315 tỷ đồng được bố trí xây dựng công trình chiến đấu, hơn 97 tỷ đồng mua sắm trang thiết bị; hơn 1,115 ngàn tỷ đồng dành cho công tác huấn luyện và 260 tỷ đồng cho diễn tập các cấp. Tỉnh đưa vào quy hoạch tổng thể 3 khu căn cứ chiến đấu và 7 khu căn cứ hậu phương.
Năng lực vận hành cơ chế khu vực phòng thủ được thể hiện qua các cuộc diễn tập. Lực lượng chức năng kiểm tra sẵn sàng động viên 34 lượt tiểu đoàn dự bị. Trong phòng, chống thiên tai, thảm họa và cứu hộ, cứu nạn, lực lượng vũ trang tỉnh đã huấn luyện, phổ biến kỹ năng ứng phó cho trên 90 ngàn lượt người; tổ chức 23 cuộc diễn tập với hơn 2,625 ngàn người tham gia. Khi dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, trên 1,8 ngàn lực lượng thường trực và hơn 4 ngàn lượt dân quân tự vệ đã tham gia với hàng chục ngàn ngày công.
Từ thực tiễn địa phương đặt ra vấn đề cần được nghiên cứu khi hoàn thiện Luật Quốc phòng, đồng chí Nguyễn Quỳnh Thiện kiến nghị bổ sung khái niệm về tác chiến điện tử, chiến tranh không gian mạng, chiến tranh năng lượng,... phù hợp với hình thái chiến tranh, tác chiến hiện đại, làm cơ sở cho việc chỉ đạo và lập phương án tác chiến tại cơ sở.
Đối với công tác quy hoạch, đầu tư xây dựng công trình quân sự trong khu vực phòng thủ, tỉnh kiến nghị Bộ Quốc phòng và bộ, ngành Trung ương nghiên cứu quy định theo vùng, phù hợp với tính chất, nhiệm vụ phòng thủ của từng địa bàn.
Việc kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng khu vực phòng thủ với phát triển kinh tế- xã hội đã tạo sự gắn kết giữa yêu cầu bảo vệ địa bàn và quá trình phát triển của tỉnh. Những công trình lưỡng dụng, nguồn lực đầu tư cho khu vực phòng thủ, công tác huấn luyện, diễn tập và xây dựng thế trận từ cơ sở củng cố tiềm lực quốc phòng- an ninh, góp phần giữ vững ổn định, tạo nền tảng để tỉnh phát huy nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội trong không gian phát triển mới.
Bài, ảnh: NGUYỄN THỊNH
