Trong không gian phát triển mới, tỉnh đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng đối mặt yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực.
Xác định con người là yếu tố quyết định sức cạnh tranh và sự phát triển bền vững, tỉnh đặt mục tiêu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao vào vị trí đột phá chiến lược, gắn đào tạo với nhu cầu thực tiễn, chuyển đổi số và thu hút, giữ chân nhân tài.
 |
| Đồng chí Trần Văn Lâu- Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy cùng lãnh đạo tỉnh chụp ảnh lưu niệm với các đồng chí nguyên là lãnh đạo Trung ương, Tỉnh ủy và chuyên gia, nhà khoa học tại hội thảo góp ý dự thảo Nghị quyết của Tỉnh ủy về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của tỉnh. |
Nhu cầu lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao
Theo đồng chí Trần Trí Quang- Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, bước vào giai đoạn phát triển mới, con người, tri thức, khoa học- công nghệ và năng lực đổi mới sáng tạo là những yếu tố quyết định lợi thế cạnh tranh dài hạn. Tỉnh đang đứng trước một không gian phát triển mới. Quy mô lớn hơn, không gian kinh tế rộng hơn, nguồn lực và tiềm năng đa dạng hơn; đồng thời cũng đặt ra yêu cầu lớn hơn về năng lực quản trị, chất lượng lao động và khả năng tổ chức, khai thác nguồn lực mới.
Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, nếu hạ tầng là “phần cứng” của nền kinh tế thì nguồn nhân lực chất lượng cao chính là “phần mềm” quyết định hiệu quả vận hành và sức cạnh tranh của toàn bộ hệ thống. Đây cũng là lý do Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030 xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những khâu đột phá chiến lược.
Thực tiễn nguồn nhân lực hiện nay của tỉnh có nhiều ưu điểm là: Tỷ lệ lao động qua đào tạo tăng dần qua từng năm và năm 2025 ước đạt 74,21%. Tỷ lệ lao động có bằng cấp/chứng chỉ đạt 38,94%, cao hơn so với bình quân cả nước (28,3%). Tỉnh có hệ sinh thái 4 trường ĐH, 2 phân hiệu, 52 cơ sở giáo dục nghề nghiệp- quy mô lớn thứ hai vùng ĐBSCL. Đồng thời, có lực lượng lao động dồi dào với 2,1 triệu (50% dân số) đang ở thời kỳ dân số vàng. Đội ngũ cán bộ, công chức và lực lượng lao động bước đầu đáp ứng tốt yêu cầu vận hành mô hình chính quyền điện tử, chuyển đổi số và kinh tế số,...
Nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao của tỉnh tập trung vào lĩnh vực khoa học- công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đến năm 2030 là 20,783 ngàn người. Đến năm 2030, sẽ đáp ứng được nhu cầu nhân lực chất lượng cao phục vụ cho lĩnh vực giáo dục và đào tạo, thu hút và đào tạo 6,324 ngàn thạc sĩ và 68 tiến sĩ. Bên cạnh đó, giai đoạn 2026-2030, cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho lĩnh vực y tế, thu hút và đào tạo 522 nhân lực có trình độ ĐH và 1,588 ngàn nhân lực sau ĐH. Cung ứng lao động cho doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh với lĩnh vực công nghiệp sản xuất, chế biến, chế tạo là 36 ngàn lao động…
Đồng bộ giải pháp đào tạo, thu hút và giữ chân nhân tài
Dù có nhiều lợi thế, công tác đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật cao hiện nay còn một số khó khăn như: chất lượng nguồn nhân lực chưa đồng đều, trong đó kỹ năng thực hành và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn còn hạn chế. Đặt biệt là R&D và lĩnh vực thuộc nhóm công nghệ chiến lược chưa có phòng Lab trọng điểm phục vụ môi trường đào tạo chuyên sâu.
Tình trạng “thừa lao động phổ thông, thiếu lao động có trình độ cao” khi thiếu hụt chuyên gia đầu ngành, nhân lực trình độ cao trong ngành công nghệ mũi nhọn (trí tuệ nhân tạo AI, tự động hóa, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, logistics,...). Cùng với đó là hiện tượng “chảy máu chất xám” về trung tâm kinh tế lớn (TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ…) gây khó khăn cho tỉnh về việc thu hút và giữ chân nhân tài tại tỉnh.
 |
| Nguồn nhân lực với tri thức khoa học- công nghệ và năng lực đổi mới sáng tạo là những yếu tố quyết định lợi thế cạnh tranh dài hạn. Trong ảnh: Cơ sở sản xuất sản phẩm từ mật hoa dừa Sokfarm (xã Tiểu Cần). |
Với định hướng chiến lược phát triển mới của tỉnh giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2050 tập trung vào việc đưa địa phương trở thành trung tâm kinh tế biển và năng lượng tái tạo của vùng ĐBSCL. Theo Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh được phê duyệt đầu năm 2026, tỉnh xác định khoa học- công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là 1 trong 3 đột phá chiến lược then chốt, yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao càng cấp thiết.
TS Nguyễn Thị Phương- Phó Giám đốc Phân hiệu Học viện Hành chính và Quản trị công tại TP Hồ Chí Minh, chia sẻ, để nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng và chuyển giao nguồn nhân lực chất lượng cao, cần có sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo, bồi dưỡng với những định hướng và hành động cụ thể.
Cơ quan quản lý nhà nước cấp tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng đồng bộ, linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng khu vực lao động. Đồng thời xây dựng và triển khai chương trình đào tạo, bồi dưỡng gắn với nhu cầu thực tiễn và yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Cần bố trí nguồn lực thỏa đáng, nghiên cứu chính sách hỗ trợ tài chính cho lĩnh vực ưu tiên, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát; hoàn thiện cơ chế luân chuyển, điều động và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là tại cấp cơ sở.
Doanh nghiệp cần tăng cường đầu tư cho đào tạo tại chỗ, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng nghề, kỹ năng số và tác phong công nghiệp cho người lao động. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý để bảo đảm nội dung đào tạo sát với thực tiễn sản xuất, kinh doanh. Các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng, cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình và phương thức đào tạo theo hướng mở, linh hoạt và gắn chặt với nhu cầu của thị trường lao động. Tăng cường đào tạo theo năng lực, chú trọng kỹ năng thực hành, kỹ năng số, ngoại ngữ và khả năng thích ứng của người học.
Đề xuất giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của tỉnh, PGS.TS Nguyễn Minh Hòa- Giám đốc ĐH Trà Vinh đề nghị cần ban hành khung cơ chế đãi ngộ nhân tài, đặc biệt trong lĩnh vực chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh, thích ứng biến đổi khí hậu và giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao.
ĐH Trà Vinh cam kết tiên phong tham gia Hội đồng Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của tỉnh; phát huy thế mạnh đa ngành- đa chức năng (Trường Y Dược, Viện Dừa ĐBSCL, Trung tâm Trí tuệ nhân tạo, Viện Công nghệ Sinh học, Trường CLASKA…); sẵn sàng đảm nhận vai trò đầu mối hợp tác quốc tế Việt Nam- Campuchia về đào tạo nguồn nhân lực cho cả vùng ĐBSCL.
Đồng chí Trần Văn Lâu- Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy cho biết, định hướng phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh giai đoạn 5 năm (2026-2030) và tầm nhìn dài hạn đều xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là nhiệm vụ trọng tâm, đột phá và nhấn mạnh việc tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu các ngành kinh tế mới.
Thời gian tới, xây dựng nghị quyết của Tỉnh ủy về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tỉnh giai đoạn 2025-2030, định hướng đến năm 2045 có tầm quan trọng, ảnh hưởng lớn và liên quan đến tất cả các ngành, lĩnh vực, cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị và toàn xã hội. Thực hiện giải pháp đào tạo, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng thị trường lao động hiện tại và xây dựng, phát triển thị trường lao động bền vững trong tương lai.
Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ
