Chủ động ứng phó sự cố, thiên tai

Với đặc điểm địa hình sông nước, ven biển, tỉnh Vĩnh Long thường xuyên đối mặt nguy cơ sạt lở, triều cường, ngập úng, dông lốc, cháy, nổ. Do vậy, công tác phòng thủ dân sự cần được triển khai theo hướng chủ động phòng ngừa, sẵn sàng ứng phó và khắc phục hậu quả.

Diễn tập các phương án PCCC và cứu nạn, cứu hộ.

Đồng bộ các giải pháp

Vĩnh Long có nhiều tuyến sông lớn, địa hình sông nước, ven biển nên nguy cơ sạt lở bờ sông, bờ biển, triều cường, ngập úng, dông lốc, cháy nổ và các tình huống sự cố, thảm họa khác luôn hiện hữu, tác động trực tiếp đến tính mạng, tài sản của Nhân dân, hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh.

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, sự hướng dẫn của Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia, Bộ Tư lệnh Quân khu 9, sự phối hợp của các sở, ban, ngành, địa phương và sự đồng thuận của Nhân dân, công tác phòng thủ dân sự được triển khai trên nhiều mặt.

Báo cáo của Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự tỉnh cho thấy, công tác chỉ đạo, điều hành từng bước đi vào nền nếp; các phương án ứng phó được rà soát; hoạt động phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ, phòng cháy, chữa cháy, ứng phó sự cố được chủ động hơn. Vai trò của lực lượng tại cơ sở cũng từng bước được phát huy.

Công tác phòng ngừa được chú trọng từ khâu theo dõi, dự báo. 6 tháng đầu năm 2026, các cơ quan chức năng thường xuyên cập nhật tình hình thời tiết, khí hậu của thế giới, quốc gia, khu vực ĐBSCL và trên địa bàn tỉnh; nâng cao chất lượng dự báo, nhất là dự báo sớm những tình huống, diễn biến phức tạp về thời tiết. Các số liệu về hạn hán, xâm nhập mặn, mưa lũ, triều cường được cung cấp kịp thời cho Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự tỉnh, các sở, ban, ngành và địa phương phục vụ công tác chỉ đạo, ứng phó.

Tỉnh Vĩnh Long phối hợp với các cơ quan nghiên cứu, nhà khoa học triển khai nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ trong phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai. Các mô hình viễn thám, quan trắc, theo dõi, giám sát được ưu tiên nghiên cứu, ứng dụng.

Các phương án, kế hoạch phòng thủ dân sự ứng phó sự cố, phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn được xây dựng phù hợp từng đối tượng, địa phương, ngành, lĩnh vực. Công nghệ thông tin và các phương tiện truyền thông hiện đại, nhất là internet, mạng xã hội, được tăng cường sử dụng để đưa thông tin đến đông đảo người dân.

Công tác tuyên truyền, giáo dục về ứng cứu thảm họa, sự cố thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, ứng phó sự cố tràn dầu, hóa chất độc xạ, phòng cháy nổ, cháy rừng, cứu sập được các cơ quan, đơn vị quan tâm. Hệ thống tổng đài 112 đặt tại Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh được duy trì nghiêm chế độ trực.

Lực lượng chuyên trách, kiêm nhiệm thực hiện nhiệm vụ phòng thủ dân sự, ứng phó sự cố, phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn được xây dựng theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Cùng với đó là tăng cường cơ sở vật chất, nâng cao năng lực đội ngũ tham mưu; thường xuyên cập nhật, nắm chắc diễn biến thời tiết, sẵn sàng lực lượng, phương tiện khi có tình huống xảy ra.

Công tác huấn luyện, diễn tập được cấp ủy, chỉ huy các cấp tập trung lãnh đạo, chỉ đạo. Nội dung, chương trình, phương pháp huấn luyện và khả năng phối hợp, kỹ năng sử dụng trang thiết bị phòng thủ dân sự được nâng lên. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự đã cử hơn 1.500 lượt cán bộ tham gia tập huấn, triển khai các nội dung liên quan công tác phòng thủ dân sự, vận hành phương tiện thủy nội địa phục vụ ứng phó sự cố thiên tai, tìm kiếm cứu nạn.

Chủ động ứng phó từ sớm, từ xa, từ cơ sở

Khi xảy ra thiên tai, chính quyền, đoàn thể tại các địa phương kịp thời hỗ trợ, động viên người dân, thực hiện phương châm “4 tại chỗ”, huy động lực lượng giúp các hộ dân di chuyển người, tài sản đến nơi an toàn. Các xã, phường tập trung phòng, chống triều cường, phân công cán bộ bám địa bàn xung yếu, gia cố bờ bao, xử lý những khu vực bị ảnh hưởng và theo dõi chặt diễn biến triều cường.

Chủ tịch UBND phường Trường Long Hòa- Nguyễn Hoàng Hải cho biết, Đảng ủy, UBND phường xác định phòng thủ dân sự là công tác trọng tâm trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị địa phương, gắn với phát triển kinh tế- xã hội, củng cố quốc phòng- an ninh, bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân.

Với quan điểm “phòng là chính, chủ động ứng phó, khắc phục kịp thời khi xảy ra thiên tai, sự cố”, phường Trường Long Hòa vận động Nhân dân chủ động phòng, chống thiên tai, duy trì chế độ trực và củng cố đội xung kích với 147 thành viên, gồm công an, quân sự, các tổ chức chính trị- xã hội, thành viên tổ an ninh trật tự các khóm. Phương châm “4 tại chỗ” được cụ thể hóa trong phương án ứng phó sự cố, thiên tai; xác định rõ người chỉ huy, lực lượng chính, phương tiện huy động và công tác hậu cần.

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật, kỹ năng phòng thủ dân sự ở một số địa phương chưa thật sự sâu rộng; nhận thức và kỹ năng ứng phó của người dân chưa có chuyển biến mạnh.

Sạt lở bờ sông, bờ biển vẫn diễn biến phức tạp, phát sinh nhiều điểm mới trong khi nguồn lực xử lý, khắc phục còn hạn chế. Trang thiết bị, phương tiện chuyên dùng phục vụ cứu hộ, cứu nạn, nhất là phương tiện hoạt động trên biển và vùng sông nước, còn thiếu. Năng lực của lực lượng trực tiếp làm công tác phòng thủ dân sự ở cơ sở còn hạn chế, công tác đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn.

Đồng chí Trần Trí Quang- Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự tỉnh Vĩnh Long quán triệt quan điểm: Phòng thủ dân sự trước hết là bảo vệ tính mạng, tài sản và cuộc sống bình yên của Nhân dân; mọi phương án, kế hoạch và sự chuẩn bị phải xuất phát từ thực tế, lấy phòng là chính, chủ động ứng phó từ sớm, từ xa, từ cơ sở.

Với tinh thần chung là “không chủ quan, không bị động, không trông chờ, không để bất ngờ trong mọi tình huống”, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu cơ quan thường trực Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự tỉnh là Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cần tiếp tục rà soát, cập nhật, hoàn thiện các phương án ứng phó với từng loại hình thiên tai, sự cố, thảm họa, nhất là bão mạnh, siêu bão, sạt lở bờ sông, bờ biển, triều cường và tìm kiếm cứu nạn trên biển. Công an tỉnh rà soát, bổ sung phương án ứng phó cháy lớn, cháy phức tạp; tăng cường kiểm tra an toàn phòng cháy, chữa cháy và tổ chức thực tập, diễn tập cứu hộ, cứu nạn có huy động nhiều lực lượng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương hoàn thiện kế hoạch phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn trên địa bàn tỉnh; phải cụ thể, có trọng tâm, có địa chỉ, có thời gian và có nguồn lực thực hiện; rà soát các công trình, dự án liên quan, quan tâm những khu vực chưa khép kín hệ thống thủy lợi và nghiên cứu giải pháp đập tạm ngăn mặn khi mặn ở mức cao, xâm nhập sâu.

Các công trình phòng thủ dân sự được xây dựng kiên cố.

Lưu ý việc xây dựng và triển khai kịch bản ứng phó với El Nino giai đoạn 2026-2027, đồng chí Trần Trí Quang yêu cầu các sở, ngành phải xác định từng vùng có nguy cơ ảnh hưởng, mức độ ảnh hưởng và giải pháp ứng phó tương ứng; kiểm tra các khu vực có nguy cơ sạt lở, xử lý ngay những điểm có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng, tài sản của người dân.

“Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự các xã, phường là lực lượng trực tiếp, gần dân nhất và là tuyến đầu trong phòng thủ dân sự. Từ nay đến cuối năm, nhất là thời gian cao điểm từ tháng 9 đến tháng 11, các địa phương phải chủ động ứng phó triều cường, mưa lớn, ngập lụt, sạt lở; kiểm tra, gia cố đê bao, bờ bao, cống, đập; vận hành hiệu quả trạm bơm, cống ngăn triều; bám sát địa bàn xung yếu và theo dõi chặt những khu vực sạt lở nghiêm trọng trên sông Cổ Chiên, sông Hậu, sông Măng Thít”- Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo.

Bên cạnh, các địa phương phải chuẩn bị đầy đủ vật tư, phương tiện, trang thiết bị, nhu yếu phẩm thiết yếu theo phương châm “4 tại chỗ”; tăng cường tuyên truyền trực tiếp đến từng hộ dân, nhất là người cao tuổi, trẻ em, hộ nghèo, hộ neo đơn về kỹ năng phòng tránh thiên tai, sơ tán và thoát hiểm. Chủ tịch UBND xã, phường, Trưởng Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự cấp xã phải chủ động từ sớm, từ xa, từ cơ sở, xử lý ngay khi sự cố mới phát sinh, không để sự cố nhỏ trở thành tình huống phức tạp, kéo dài.

Bài, ảnh: NGUYỄN THỊNH