Chủ động ứng phó diễn biến nguồn nước mùa lũ

Nguồn nước tại ĐBSCL đang chuyển sang giai đoạn mùa lũ với mực nước đầu nguồn sông Cửu Long được dự báo tăng nhanh trong những tháng tới. Các địa phương cần chủ động theo dõi diễn biến nguồn nước, thủy triều để kịp thời triển khai các phương án ứng phó.

Mực nước tại trạm Kratie (Campuchia).

Nguồn nước ĐBSCL dự báo tăng nhanh

Từ tháng 7 đến tháng 9/2026, mực nước tại các trạm trên dòng chính sông Mekong được dự báo biến đổi chậm, có xu hướng tăng dần trong tháng 7 và gia tăng từ đầu tháng 8 đến tháng 9. Tổng lượng dòng chảy từ thượng nguồn sông Mekong qua trạm Kratie (Campuchia) về ĐBSCL được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm từ 15-25%.

Tại các vùng đầu nguồn Tân Châu, nội đồng Đồng Tháp Mười và Tứ giác Long Xuyên, mực nước có xu hướng tăng dần trong tháng 7, sau đó tăng từ nửa cuối tháng 8 đến tháng 9. Đến cuối tháng 9/2026, mực nước cao nhất tại Tân Châu được dự báo khoảng 3,00-3,50m, xấp xỉ báo động I và cao hơn cùng kỳ năm 2025 từ 0,10-0,15m.

Tuy nhiên, đến ngày 22/7, mực nước đầu nguồn ĐBSCL vẫn ở mức thấp; mực nước tại Kratie và Tân Châu thấp hơn trung bình nhiều năm và cùng kỳ năm 2025. Theo Viện Quy hoạch Thủy lợi miền Nam, mực nước tại các trạm đầu nguồn sông Cửu Long, nội đồng Đồng Tháp Mười và Tứ giác Long Xuyên sẽ tăng nhanh trong thời gian tới, khả năng đạt mức cao nhất vào cuối tháng 9 đến đầu tháng 10. Tại Tân Châu, mực nước có thể đạt khoảng 3,60-3,80m, xấp xỉ hoặc cao hơn báo động I; tại Châu Đốc khoảng 3,35-3,45m, dưới báo động II từ 0,05-0,15m và thấp hơn năm 2025.

Dưới tác động của thủy triều và dòng chảy từ thượng nguồn, mực nước tại các trạm trên sông Cửu Long được dự báo ở mức cao. Tại Mỹ Thuận và Cần Thơ, mực nước cao nhất năm có thể xuất hiện vào giữa tháng 10 và tháng 11, dao động từ 2,20-2,30m, cao hơn báo động III từ 0,20-0,40m nhưng thấp hơn cùng kỳ năm 2025.

Viện Quy hoạch Thủy lợi miền Nam nhận định, từ nay đến cuối mùa lũ năm 2026, đặc biệt trong giai đoạn từ nay đến cuối tháng 9, nguy cơ xuất hiện nhiều bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có thể gây mưa lớn trên lưu vực hạ lưu sông Mekong, làm mực nước trên dòng chính sông Mekong và lũ đầu nguồn sông Cửu Long tăng cao.

Vĩnh Long chủ động ứng phó diễn biến nguồn nước

Tại Vĩnh Long, nguồn nước cũng được dự báo tiếp tục gia tăng từ tháng 7 đến tháng 9/2026. Theo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh, tháng 7 là thời kỳ kết thúc mùa cạn, mực nước tại các trạm trên địa bàn tỉnh bắt đầu tăng dần và dao động theo các kỳ triều cường. Tổng lượng nước qua Mỹ Thuận được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Trong những tháng tới, mực nước trên các sông trong tỉnh tiếp tục tăng. Đỉnh triều cao nhất từ tháng 8 đến tháng 9 có khả năng đạt xấp xỉ hoặc vượt báo động III từ 0,05-0,10m. Từ tháng 7 đến tháng 9/2026, địa bàn tỉnh có khả năng chịu ảnh hưởng của nước dâng do thủy triều vào các kỳ triều đầu và giữa tháng.

Mực nước tại các trạm trên sông Tiền và các sông trong khu vực được dự báo tăng dần từ tháng 7 đến tháng 9. Tại Mỹ Thuận, mực nước cao nhất dự báo tăng từ khoảng 155cm trong tháng 7 lên 190cm vào tháng 9. Xu hướng tương tự cũng được ghi nhận tại các trạm Chợ Lách, Bến Trại, Trà Vinh, Mỹ Hóa, An Thuận và Bình Đại.

Theo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh, tình hình xâm nhập mặn tại Vĩnh Long được dự báo giảm nhanh trong tháng 7 và không còn ảnh hưởng đến địa bàn tỉnh trong tháng 8 và tháng 9/2026. Trong khi đó, mực nước chân triều được dự báo thấp hơn cùng kỳ năm 2025 và trung bình nhiều năm. Nguồn nước gia tăng trong mùa mưa kết hợp với triều cường có thể tác động đến môi trường, giao thông thủy và các hoạt động kinh tế - xã hội.

Theo ông Trương Hoàng Giang, Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh, đỉnh triều cao từ tháng 8 đến tháng 9 có khả năng đạt xấp xỉ hoặc vượt báo động III. Do đó, các địa phương và ngành chức năng cần theo dõi sát diễn biến mực nước và thủy triều để chủ động triển khai các phương án ứng phó phù hợp.

Nguồn nước gia tăng trong mùa mưa kết hợp với thủy triều đòi hỏi các địa phương chủ động theo dõi, triển khai phương án ứng phó.

Ông Đặng Thanh Lâm, Viện trưởng Viện Quy hoạch Thủy lợi miền Nam, kiến nghị các địa phương theo dõi chặt chẽ thông tin dự báo từ Ủy hội sông Mekong quốc tế (MRC), Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh và dự báo nguồn nước vùng ĐBSCL của Viện Quy hoạch Thủy lợi miền Nam để kịp thời xây dựng kế hoạch ứng phó phù hợp.

Trước diễn biến nguồn nước chuyển sang giai đoạn mùa lũ, việc theo dõi sát mực nước, lượng mưa và thủy triều có ý nghĩa quan trọng đối với công tác điều hành, khai thác và sử dụng nguồn nước. Đối với Vĩnh Long, xu hướng mực nước và triều cường gia tăng trong những tháng tới đòi hỏi các địa phương chủ động cập nhật thông tin, triển khai các phương án ứng phó phù hợp nhằm hạn chế tác động đến sản xuất, giao thông, môi trường và đời sống người dân.

Bài, ảnh: TRÀ MY