Sau hơn 20 năm đưa vào sử dụng, công trình cống Vĩnh Kim (xã Vinh Kim) đang đối mặt với tình trạng sạt lở, sụp lún nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến an toàn công trình và đời sống người dân. Trước diễn biến phức tạp, việc khẩn trương khắc phục sự cố đang trở thành yêu cầu cấp thiết.
 |
| Đồng chí Châu Văn Hòa- Phó Chủ tịch UBND tỉnh (thứ 4 từ trái sang) khảo sát tình hình sạt lở cống Vĩnh Kim. |
Công trình cống Vĩnh Kim được Bộ Nông nghiệp và Môi trường đầu tư xây dựng và đưa vào sử dụng từ năm 2002. Đây là một trong những hạng mục quan trọng thuộc dự án Nam Măng Thít. Dự án có vai trò kiểm soát mặn, giữ ngọt, tạo nguồn nước phục vụ sản xuất, ngăn triều cường, tiêu úng, cải tạo môi trường cho hơn 21 ngàn hecta đất nông nghiệp, đồng thời hỗ trợ phát triển thủy sản, giao thông thủy, bộ và cấp nước sinh hoạt cho người dân trong khu vực.
Tuy nhiên, sau hơn 20 năm khai thác, công trình đang xuất hiện dấu hiệu xuống cấp nghiêm trọng. Cụ thể, khu vực hố tiêu năng thượng và hạ lưu cống đã xảy ra sụt lún, kéo theo tình trạng sạt lở bờ sông ngày càng lan rộng, ăn sâu vào đất liền.
Theo khảo sát của Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Trà Vinh, tại khu vực tiếp giáp hố tiêu năng phía bờ phải (cả trong và ngoài cống, khu vực gần nhà quản lý), cách tim cống khoảng 50-100m đã hình thành nhiều hố xói lớn. Độ sâu hố xói phía trong cống dao động từ -16,09m đến -17,54m; phía ngoài cống từ -17,20m đến -18,87m. Trong khi đó, cao trình mũi cọc thiết kế của thân cống chỉ từ -22,20m đến -23,50m. Phần cọc chịu lực còn ngàm trong đất khoảng 4,6m- mức rất nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của công trình.
 |
| Tình trạng sạt lở tại cống Vĩnh Kim tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sản xuất, giao thông. |
Nguyên nhân ban đầu được xác định là do công trình xây dựng trên nền dòng sông cũ, địa chất yếu, các lớp đất bị xáo trộn trong quá trình thi công. Ngoài ra, vị trí cống nằm ở khúc cong của dòng chảy, chịu tác động mạnh của triều cường từ Biển Đông. Khu vực này có tầng nền đất sét pha cát, độ liên kết kém, dễ bị rửa trôi dẫn đến hình thành hố xói sâu và gây trượt sạt lở nghiêm trọng.
Trước tình hình này, đơn vị quản lý đã triển khai biện pháp khẩn cấp như cắm biển cảnh báo, hạn chế phương tiện thủy neo đậu, qua lại khu vực sạt lở; đồng thời gia cố tạm thời nhằm bảo đảm an toàn. Đơn vị chuyên môn đang khảo sát, đánh giá mức độ hư hỏng để đề xuất phương án xử lý phù hợp, đồng thời xây dựng kế hoạch vận hành cống hợp lý nhằm hạn chế sạt lở tiếp diễn.
Tình trạng sạt lở đã ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sản xuất của người dân. Theo ông Nguyễn Thái Học- Trưởng Ban Nhân dân ấp Rẫy, xã Vinh Kim, khu vực sạt lở dọc tuyến sông đến cống đã làm mất khoảng 1ha đất. Nhiều hộ dân bị thiệt hại về hoa màu và chăn nuôi. Điển hình như hộ ông Lê Văn Tài thiệt hại khoảng 10 triệu đồng do hư hỏng chuồng trại. Ông Võ Thanh Tuấn ngụ cùng ấp cũng thiệt hại hơn 10 triệu đồng diện tích cây ăn trái.
Chính quyền địa phương đã tăng cường kiểm tra, theo dõi và khuyến cáo người dân hạn chế sản xuất, chăn nuôi tại khu vực có nguy cơ cao; đồng thời triển khai biện pháp cảnh báo, gia cố tạm thời nhằm giảm thiểu thiệt hại.
Diễn biến sạt lở ngày càng phức tạp, người dân địa phương mong muốn ngành chức năng sớm có giải pháp hiệu quả, đặc biệt là đầu tư xây dựng hệ thống kè kiên cố dọc tuyến sông để ổn định lâu dài, giúp người dân yên tâm sản xuất. Đơn vị quản lý đã kiến nghị cơ quan chức năng xem xét đưa công trình vào danh mục đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 để sớm bố trí vốn khắc phục.
Trong chuyến khảo sát thực tế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh- Châu Văn Hòa nhấn mạnh, đây là công trình có vai trò quan trọng đối với sản xuất và giao thông khu vực, do đó cần khẩn trương triển khai giải pháp khắc phục.
Đơn vị liên quan nhanh chóng khoanh vùng, cắm biển cảnh báo, hạn chế phương tiện tải trọng lớn lưu thông; đồng thời sớm khảo sát, đánh giá chính xác mức độ sạt lở để đề xuất phương án xử lý hiệu quả. Về lâu dài, cần tập trung gia cố nền móng, xây dựng hệ thống kè bảo vệ, kiểm soát tải trọng phương tiện và tăng cường quan trắc, cảnh báo sớm nhằm bảo đảm an toàn công trình và ổn định đời sống người dân.
Bài, ảnh: MỸ NHÂN
