Ngày 9/4, Tổ đại biểu số 12 (gồm 31 đại biểu của 3 đoàn: Vĩnh Long, Điện Biên và Hà Tĩnh) đã tham gia thảo luận các dự án luật: Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).
 |
| Đại biểu Nguyễn Thanh Phong phát biểu thảo luận. |
Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Thanh Phong - Phó Trưởng Ban Nội chính Tỉnh ủy, Phó Giám đốc Công an tỉnh cho rằng, tại khoản 5 Điều 2 dự thảo Luật quy định: “Sổ hộ tịch bao gồm sổ giấy và sổ điện tử để xác định hoặc ghi các sự kiện, thông tin hộ tịch quy định tại Điều 3 của Luật này”. Việc quy định như vậy vô hình chung dẫn đến song trùng hai loại sổ hộ tịch (vừa văn bản giấy, vừa văn bản điện tử), không phù hợp với xu thế hiện nay. Đại biểu đề nghị điều chỉnh lại theo hướng: “Sổ hộ tịch bao gồm sổ điện tử hoặc sổ giấy trong trường hợp có quy định của pháp luật”, nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm dần sổ hộ tịch giấy, bảo đảm tính đồng bộ, hiện đại và thuận tiện trong quản lý.
Tại khoản 8 Điều 2 dự thảo Luật quy định: “Quê quán của cá nhân được xác định theo quê quán của cha hoặc quê quán của mẹ theo thỏa thuận của cha, mẹ khi đăng ký khai sinh; trường hợp cha, mẹ không thỏa thuận được thì xác định theo tập quán”. Đại biểu đề nghị cần làm rõ việc xác định theo tập quán là theo nơi sinh, nơi đăng ký hộ tịch hay theo tập quán của cha hoặc mẹ. Đại biểu đề xuất ưu tiên xác định theo tập quán của mẹ để bảo đảm tính thống nhất và khả thi trong thực tiễn.
Ngoài ra, tại Điều 3 dự thảo Luật quy định về nội dung đăng ký hộ tịch, đại biểu đề nghị bổ sung thêm nội dung “xác định lại dân tộc”, bởi trong thực tế có nhiều trường hợp xác định lại dân tộc theo người cha hoặc theo người mẹ, hoặc trong trường hợp là con nuôi khi đã xác định được cha, mẹ ruột. Đây là quyền cơ bản của cá nhân được quy định tại Điều 29 của Bộ luật Dân sự năm 2015.
Đối với nội dung quy định “Nguyên tắc đăng ký hộ tịch, khai thác, chia sẻ dữ liệu hộ tịch” tại Điều 8 của dự thảo Luật, đại biểu đề nghị bổ sung thêm một khoản quy định nguyên tắc “ưu tiên cho dân tộc ít người, dân tộc yếu thế”. Việc bổ sung nguyên tắc này được đánh giá là phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng về công tác dân tộc, đồng thời bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật hiện hành.
Đối với Điều 13 của dự thảo Luật quy định “Các hành vi bị nghiêm cấm”, đại biểu đề nghị bổ sung thêm hành vi “từ chối việc đăng ký hộ tịch hợp pháp của công dân”; đồng thời, bổ sung tại khoản 8 Điều 13 nội dung quy định “người có thẩm quyền quyết định đăng ký hộ tịch thực hiện việc đăng ký hộ tịch cho bản thân và người thân của mình”. Bởi trong thực tế, người có thẩm quyền đăng ký hộ tịch cho con ruột của mình dễ dẫn đến sai phạm. Vì vậy, đại biểu cho rằng cần cấm việc đăng ký hộ tịch cho bản thân và người thân (như vợ, chồng, con ruột) để bảo đảm phù hợp với thực tiễn.
 |
| Đại biểu Võ Văn Hội phát biểu thảo luận. |
Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long Võ Văn Hội - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội bày tỏ sự thống nhất với việc sửa đổi Luật Hộ tịch là rất cần thiết. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu điều chỉnh lại bố cục Chương I “Những quy định chung” trong dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) để bảo đảm tính logic trong lập pháp.
Đối với Điều 4 dự thảo Luật quy định “Quyền, nghĩa vụ đăng ký hộ tịch của cá nhân”, đại biểu đề nghị bổ sung thêm một khoản quy định: “Cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho trẻ em bị bỏ rơi theo quy định của Luật Trẻ em”.
Ngoài ra, đại biểu đề nghị chuyển nội dung quy định tại khoản 1 Điều 24 vào khoản 4 Điều 2 “Giải thích từ ngữ” để bảo đảm tính hợp lý trong cấu trúc dự thảo Luật, vì nội dung này mang tính chất giải thích từ ngữ. Bên cạnh đó, tại Điều 26 dự thảo Luật quy định “Khai thác thông tin trong cơ sở dữ liệu hộ tịch”, đại biểu đề nghị bổ sung quy định: “Khai thác thông tin phải được sự đồng ý của chủ thể dữ liệu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác”, nhằm bảo đảm quyền riêng tư của cá nhân và phù hợp với quy định của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân.
YẾN NHƯ (lược ghi)
