Trước diễn biến của xâm nhập mặn, chính quyền địa phương đã chủ động xây dựng kịch bản ứng phó, vận hành linh hoạt các công trình thủy lợi để bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Tại cống Vũng Liêm, các phương án đóng- mở cống được tính toán sát theo độ mặn, con nước và nhu cầu thực tế, góp phần đảm bảo nguồn nước ngọt, bảo vệ an toàn cho diện tích nông nghiệp và sinh hoạt của người dân.
 |
| Cống Vũng Liêm (xã Trung Thành) được vận hành đóng- mở linh hoạt để bảo vệ sản xuất nông nghiệp. |
Thời gian qua, các địa phương đã chủ động xây dựng và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thủy lợi theo hướng linh hoạt, thích ứng. Trọng tâm là kiểm soát xâm nhập mặn, giữ nguồn nước ngọt và bảo đảm đủ nước phục vụ sản xuất nông nghiệp cũng như nhu cầu sinh hoạt của người dân.
Tại Vũng Liêm, các công trình thủy lợi được điều hành theo từng giai đoạn cụ thể, căn cứ sát vào tình hình thực tế và độ mặn trên các tuyến sông, kênh rạch để điều tiết nguồn nước hợp lý. Các thông tin về độ mặn, lịch vận hành cống được cập nhật thường xuyên đến từng xã, ấp để người dân chủ động trữ nước, chăm sóc lúa và vườn cây ăn trái, giúp người dân kịp thời áp dụng các biện pháp phòng, chống xâm nhập mặn phù hợp với từng vùng, hạn chế thấp nhất thiệt hại.
Theo Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Miền Nam, trong tháng 3/2026, ranh mặn 4 g/lít ảnh hưởng sâu nhất trên các cửa sông Cửu Long xuất hiện sâu nhất vào các kỳ triều cường từ 2-5/3 (khoảng 40-45km) và từ 17-20/3 (khoảng 42-45km), trong đó lưu ý xâm nhập mặn ở kỳ triều cường cuối tháng 3/2026 cao hơn so với nửa đầu tháng 3/2026. Trên sông Cổ Chiên, ranh mặn 4 g/lít xâm nhập sâu nhất từ 50-55 km, so với mùa kiệt các năm 2025 thấp hơn từ 6-11km, năm 2020 thấp hơn từ 13-18km, năm 2016 thấp hơn từ 10-15km, xấp xỉ đến cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 5km.
Theo đó, để bảo vệ sản xuất cho gần 18 ngàn hecta lúa Đông Xuân 2025-2026, trên 3,5 ngàn hecta cây màu của các xã Càng Long, An Trường, Nhị Long, Quới Thiện, Trung Thành, Trung Ngãi, Hiếu Phụng, Quới An… công ty đã lập kế hoạch vận hành cống Vũng Liêm tháng 3/2026.
Ông Lê Tự Do- Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Miền Nam cho biết: Trong tháng 3/2026, cống Vũng Liêm vận hành đóng, mở linh hoạt; khi nguồn nước đảm bảo yêu cầu dùng nước (độ mặn tại vàm sông < 1‰), cống vận hành lấy nước hoặc tiêu nước khi cần thiết; trường hợp nguồn nước không đảm bảo yêu cầu dùng nước (độ mặn tại vàm sông > 1‰), cống vận hành đóng để ngăn mặn, trữ ngọt.
Trong thời gian đóng cống ngăn mặn, tùy tình hình thực tế, công trình sẽ linh hoạt vận hành mở vài giờ (khi triều rút) để giải quyết giao thông thủy và tiêu môi trường. Trong trường hợp xảy ra tình trạng hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, công ty phối hợp với Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh về phương án vận hành cụ thể.
Trường hợp xảy ra ô nhiễm nguồn nước trong vùng sản xuất (phía đồng), công ty phối hợp với các cơ quan liên quan xác định nguyên nhân, nguồn gây ô nhiễm nguồn nước và vận hành linh hoạt cống Vũng Liêm, để hỗ trợ tiêu ô nhiễm khi điều kiện kỹ thuật cho phép. Ngoài việc vận hành cống để kiểm soát nguồn nước, công ty cũng sẽ tiến hành công tác vận hành bảo trì công trình theo quy định.
Theo ông Lê Thống Nhất- Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi, để chủ động triển khai các biện pháp ngăn mặn, trữ ngọt đảm bảo nhu cầu nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt của người dân, Chi cục đã thông báo đến chính quyền địa phương, người dân ở xã Trung Ngãi, Quới An và các xã bị ảnh hưởng trực tiếp trong vùng phục vụ của hệ thống thủy lợi Nam Măng Thít lịch vận hành các cống: Vũng Liêm, Cái Tôm, Nàng Âm. Cụ thể, ngày 4/3, 6/3, 8/3, cống Vũng Liêm đóng hoàn toàn để ngăn mặn; ngày 5/3, 7/3, 9/3, vận hành ra 2 cửa trong thời gian khoảng 1 giờ để phục vụ giao thông thủy. Các cống Nàng Âm, Cái Tôm phối hợp vận hành cùng cống Vũng Liêm trong để đảm bảo ngăn mặn, trữ ngọt. Khi độ mặn giảm dưới 0,5‰ các cống sẽ mở thoáng 2 chiều.
Ông Lê Quang Răng- Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Để chủ động ứng phó với tình hình xâm nhập mặn trên địa bàn tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường chuyển thông tin dự báo xâm nhập mặn trên các sông tỉnh Vĩnh Long đến các cơ quan, đơn vị và đề nghị tiếp tục theo dõi chặt chẽ, thường xuyên cập nhật các bản tin cảnh báo xâm nhập mặn. Tùy theo chức năng nhiệm vụ và tình hình thực tế, có phương án chủ động ứng phó kịp thời; đồng thời, báo cáo tình hình ảnh hưởng của xâm nhập mặn trên địa bàn quản lý khi có tình huống đột xuất xảy ra.
Bài, ảnh: NGUYÊN KHANG
