"Sốt đất" còn được gọi là Whitmore, một bệnh lý nhiễm trùng ở người và động vật do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra.
Vừa qua, Bộ Y tế Thái Lan cho biết đang theo dõi sát diễn biến dịch bệnh Melioidosis (sốt đất), sau khi ghi nhận 732 ca mắc và 23 ca tử vong trong khoảng thời gian từ đầu năm đến ngày 16/4.
Trong đó, khu vực Đông Bắc Thái Lan đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Riêng Văn phòng Phòng chống Dịch bệnh khu vực 7 (đặt tại thành phố Khon Kaen) đã ghi nhận 68 ca nhiễm và 2 trường hợp tử vong, còn khu vực 9 có tổng cộng 129 ca mắc và 8 người tử vong. Chính phủ Thái Lan cảnh báo nguy cơ lây lan dịch bệnh trong cộng đồng, đặc biệt tại các khu vực nông thôn.
 |
| Bệnh Melioidosis do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei - loại vi khuẩn được tìm thấy trong đất và nước tù đọng gây ra. (Ảnh Internet) |
Cảnh giác "sốt đất" - căn bệnh xuất hiện từ bùn đất
TS.BS Đỗ Văn Dũng, Giảng viên cao cấp Trường Đại học Y Dược TP.HCM cho biết Melioidosis hay "sốt đất" còn được gọi là Whitmore, một bệnh lý nhiễm trùng ở người và động vật do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra.
Khi vi trùng xâm nhập, nó gây ra những triệu chứng rất dễ nhầm lẫn các bệnh thông thường giống viêm phổi như sốt cao, lạnh run, ho, khó thở; giống bệnh lao với biểu hiện sốt nhẹ kéo dài, sụt cân, ho dai dẳng; giống viêm da với biểu hiện nổi mụn mủ, áp xe, sưng đau ngoài da.
Tại Việt Nam, trường hợp bệnh Melioidosis đầu tiên được báo cáo vào năm 1925. Những nghiên cứu gần đây ở nước ta cho thấy, bệnh phân bố ở nhiều tỉnh thành phía Bắc và phía Nam. Đáng chú ý, tỷ lệ tử vong do bệnh Melioidosis lên đến hơn 40%, nhất là các trường hợp sốc nhiễm khuẩn và viêm phổi nặng.
Theo bác sĩ Dũng, vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây bệnh Melioidosis là trực khuẩn có khả năng tồn tại trong những điều kiện khác nhau như môi trường nghèo chất dinh dưỡng, môi trường khô hạn hay axit. Tuy nhiên, tác nhân này dễ bị tiêu diệt bởi tia cực tím.
Đường xâm nhập vào cơ thể người thường gặp nhất của vi khuẩn này là qua da bị trầy xước. Những người thường xuyên tiếp xúc với đất và nước bị nhiễm vi khuẩn nhưng không sử dụng bảo hộ lao động phù hợp là đối tượng nguy cơ cao mắc bệnh.
Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng tần suất mắc cao nhất là người 40-60 tuổi. Vì có điều kiện tiếp xúc với mầm bệnh nhiều, nên nam giới thường có tỷ lệ mắc Melioidosis cao hơn nữ giới.
Chuyên gia phân tích, bệnh Melioidosis hay xảy ra ở người thường xuyên tiếp xúc với đất và nước, như nông dân, công nhân xây dựng, người làm vườn, quân nhân…
Khoảng 80% người mắc có một hoặc nhiều bệnh nền như đái tháo đường, nghiện rượu, bệnh phổi, thận mạn tính. Trong đó, quan trọng hơn cả là đái tháo đường không được kiểm soát tốt đường huyết. Bệnh cũng có thể gặp ở người trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.
 |
| Các triệu chứng của bệnh “sốt đất” bao gồm từ sốt cao cấp tính và khó thở đến áp xe mãn tính và nhiễm trùng da - (Ảnh: Internet) |
Chưa có vaccine, phòng bệnh là quan trọng
Bác sĩ Dũng chia sẻ, triệu chứng của bệnh có thể cấp tính như sốt cao, suy hô hấp, tụt huyết áp hoặc biểu hiện sốt kéo dài, viêm khớp, loét hoại tử một hay nhiều vùng da trên người, đôi khi có biểu hiện lâm sàng giống bệnh cảnh lao.
"Nhiều trường hợp tổn thương da dạng loét, hoại tử một hoặc nhiều nơi trên cơ thể. Có lẽ vì thế, thời gian gần đây có người gọi Whitmore là bệnh do nhiễm vi khuẩn ăn thịt người. Cách gọi không đúng này gây hiểu nhầm, hoang mang cho người dân", bác sĩ Dũng nhận định.
Cũng theo vị chuyên gia, biểu hiện lâm sàng thường không thể phân biệt Whitmore với các bệnh nhiễm khuẩn cấp và mạn tính khác. Nhân viên y tế cần nghĩ đến tình trạng này khi người bệnh sốt và có một hay nhiều yếu tố nguy cơ, như công việc có tiếp xúc với đất và nước, kèm theo bệnh lý mạn tính như đái tháo đường, thận mạn. Từ đó, tiến đến phân lập được vi khuẩn trong máu hay trong các dịch của cơ thể khi chẩn đoán xác định.
Đến nay vẫn chưa có vaccine phòng bệnh Melioidosis. Biện pháp phòng ngừa chính là tránh tiếp xúc trực tiếp với đất và nguồn nước bị nhiễm khuẩn, bằng cách sử dụng đồ bảo hộ như mang găng tay cao su, đi ủng.
- Khi có vết thương nhiễm bẩn đất hoặc nước môi trường.
- Cần rửa ngay với xà phòng và nước sạch.
- Che chắn vết thương hở, tránh tiếp xúc với đất hoặc nước cho đến khi vết thương lành hoàn toàn.
- Không ăn thức ăn hoặc dùng nước uống chưa qua xử lý có thể nhiễm vi khuẩn.
- Khi ra ngoài, cần tránh mưa lớn và các đám mây bụi, che chắn tốt đường hô hấp.
Khi cơ thể có những dấu hiệu không khỏe, người dân không nên tự điều trị tại nhà mà cần đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, tư vấn, chẩn đoán và can thiệp đúng.
Theo vov.vn
