Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cảnh báo xung đột tại Trung Đông sẽ gây sức ép đáng kể lên các nền kinh tế châu Á, khiến tốc độ tăng trưởng của khu vực đông dân nhất thế giới chậm lại. Trong khi đó, Hàn Quốc xác định cần cải tổ mô hình phát triển kinh tế nhằm đối phó cuộc khủng hoảng địa - chính trị.
 |
| Căng thẳng tại Eo biển Hormuz tác động lớn đến các nền kinh tế châu Á. Ảnh: GETTYIMAGES |
Kinh tế châu Á giảm tốc
Theo dự báo của ADB, tăng trưởng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương nhiều khả năng giảm xuống còn 5,1% trong các năm 2026 và 2027, thấp hơn mức 5,4% của năm 2025. Tuy nhiên, nếu xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran kéo dài tới quý III năm nay, mức tăng trưởng có thể giảm sâu hơn, xuống còn 4,7% trong năm nay và 4,8% vào năm tới.
Nhà kinh tế trưởng của ADB Albert Park nhận định rằng, việc giá năng lượng tăng cao sẽ gây tổn thất thu nhập đáng kể đối với khu vực vốn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng. Giá nhiên liệu cao không chỉ làm tăng chi phí sản xuất và giá tiêu dùng, mà còn đè nặng áp lực lạm phát do gián đoạn chuỗi cung ứng và điều kiện tài chính thắt chặt, từ đó làm suy yếu tăng trưởng. Kể cả trong trường hợp giá năng lượng hạ nhiệt, những yếu tố này vẫn có thể khiến khu vực đối mặt nguy cơ tăng trưởng ảm đạm. Trong kịch bản xấu hơn, lạm phát có thể tăng lên tới 5,6% năm 2026, cao hơn đáng kể mức dự báo 3,6% cho năm 2026 và 3,4% năm 2027.
Căng thẳng tại Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu khí quan trọng của thế giới - đang tạo ra những tác động lớn ngoài lĩnh vực năng lượng. Giá phân bón và nhiên liệu tăng kéo chi phí nông nghiệp tăng theo, có thể khiến nông dân giảm đầu vào sản xuất, năng suất thấp hơn và làm gia tăng nguy cơ mất an ninh lương thực. Bên cạnh đó, bất ổn thương mại liên quan chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng được dự báo sẽ tiếp tục gây sức ép lên hoạt động đầu tư trong khu vực.
ADB nhận định, kinh tế Trung Quốc sẽ tăng trưởng lần lượt 4,6% và 4,5% trong hai năm 2026 và 2027, giảm so mức dự báo 5% trước đó do thị trường bất động sản tiếp tục suy yếu và xuất khẩu chậm lại. Trong khi đó, ADB nâng dự báo tăng trưởng của Hàn Quốc năm 2026 lên 1,9% nhờ xuất khẩu chất bán dẫn tăng mạnh, tiêu dùng nội địa cải thiện, kỳ vọng các chính sách tài khóa mở rộng, cùng việc cắt giảm lãi suất để hỗ trợ phục hồi nhu cầu. Dự báo này tương đồng với đánh giá của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Viện Nghiên cứu phát triển Hàn Quốc.
Tuy nhiên, ADB cũng lưu ý vẫn tồn tại nhiều rủi ro như khả năng Mỹ gia tăng các biện pháp thuế quan, hoạt động sản xuất trì trệ và biến động về nhu cầu chip liên quan trí tuệ nhân tạo (AI). Dự báo của ADB được xây dựng trên giả định căng thẳng Trung Đông sớm hạ nhiệt. Trong trường hợp xung đột kéo dài, tăng trưởng thực tế có thể sẽ thấp hơn nữa.
Hàn Quốc ứng phó tác động
Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung khẳng định “xứ sở kim chi” đang đứng trước bước ngoặt phải cải tổ căn bản mô hình kinh tế, do xung đột ở Trung Đông đang gây ra những tác động tiêu cực đến nền kinh tế nước này vốn phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng. Phát biểu ý kiến tại cuộc họp Hội đồng Cố vấn kinh tế quốc gia ở Thủ đô Seoul, Tổng thống Lee Jae Myung cảnh báo tình hình an ninh ở Trung Đông vẫn khó lường, dù Mỹ, Israel và Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn tạm thời trong hai tuần. Trong ngắn hạn, xung đột đang đe dọa trực tiếp đến kinh tế Hàn Quốc, còn về dài hạn, đây là thời điểm Hàn Quốc cần thay đổi cấu trúc kinh tế một cách toàn diện.
Tổng thống Hàn Quốc kêu gọi thúc đẩy đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, giảm phụ thuộc vào khu vực Trung Đông, đồng thời đẩy nhanh chuyển đổi công nghiệp. Ông nhấn mạnh cần hướng tới một xã hội dựa trên năng lượng tái tạo, phát triển các động lực tăng trưởng mới như lò phản ứng mô-đun nhỏ thế hệ mới, AI và robot.
Những cảnh báo của nhà lãnh đạo Hàn Quốc được đưa ra trong bối cảnh tuyến vận tải chiến lược qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng. Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc cho hay vẫn tồn tại nhiều yếu tố chưa chắc chắn, gồm cả khả năng Iran áp phí quá cảnh qua Eo biển Hormuz. Theo ước tính của bộ này, nếu phí quá cảnh được áp dụng, giá dầu thô có thể tăng thêm 1-2%, kéo theo giá xăng trong nước tăng khoảng 0,5%.
Ngoài cải tổ mô hình kinh tế, Chính phủ Hàn Quốc cũng quyết định duy trì mức trần giá xăng, dầu diesel và dầu hỏa trong hai tuần tới nhằm hạn chế tác động tới người dân, cùng các ngành vận tải, nông nghiệp và thủy sản. Giới phân tích nhận định việc tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và chuỗi cung ứng, sẽ là ưu tiên cấp bách của “xứ sở kim chi” trong bối cảnh môi trường địa - chính trị toàn cầu ngày càng biến động.
Theo nhandan.vn
