Các cửa khẩu Hữu Nghị, Lào Cai và Móng Cái sẽ là các đầu mối quan trọng trong các dự án đầu tư xây dựng mới các tuyến đường sắt kết nối Việt Nam - Trung Quốc từ nay tới 2030.
Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Bộ Xây dựng điều chỉnh đã định hướng, mạng đường sắt Việt Nam kết nối xuyên Á, kết nối Á - Âu thông qua đường sắt Trung Quốc tại các cửa khẩu Hữu Nghị, Lào Cai và Móng Cái.
Trong đó, sẽ ưu tiên đầu tư xây dựng mới các tuyến đường sắt kết nối Trung Quốc trong cả 2 giai đoạn trước và sau năm 2030.
 |
| Tàu khách liên vận từ Trung Quốc đến ga Đồng Đăng (Lạng Sơn). ẢNH: TẠ HẢI |
Cụ thể, các tuyến kết nối với đường sắt Trung Quốc gồm: Hà Nội - Đồng Đăng, Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái.
Tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng từ điểm nối ray đường sắt biên giới Việt Nam - Trung Quốc (tỉnh Lào Cai) đến ga Nam Hải Phòng (TP.Hải Phòng) quy mô đầu tư đường đôi, khổ 1.435 mm, chiều dài khoảng 363 km.
Tuyến sẽ bố trí đường nhánh kết nối một số khu bến cảng thuộc cảng biển Hải Phòng như Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn, Đình Vũ. Tuyến đã được khởi công từ tháng 12.2025, hiện trong giai đoạn lập báo cáo nghiên cứu khả thi.
Tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng (Lạng Sơn), có điểm đầu tại ga Bằng Tường Đông trên tuyến đường sắt tốc độ cao Nam Ninh - Bằng Tường (Trung Quốc) và điểm cuối tại ga Gia Lâm (Hà Nội).
Sau khi vượt qua biên giới Trung - Việt, tuyến đi qua tỉnh Lạng Sơn và tỉnh Bắc Ninh, kết nối vào ga Gia Lâm (Hà Nội). Điểm nối ray được bố trí tại biên giới hai nước. Tổng chiều dài chính tuyến trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam khoảng 146 km, trong đó chiều dài cầu 31 km, hầm 9 km, toàn tuyến dự kiến bố trí 11 ga.
Tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái có điểm đầu tại ga Đông Hưng (Trung Quốc), điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng. Sau khi vượt qua biên giới Trung - Việt, tuyến đi qua TP.Quảng Ninh và TP.Hải Phòng, kết nối với ga Nam Hải Phòng của tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng mới.
Điểm nối ray được bố trí tại khu vực biên giới hai nước. Tổng chiều dài chính tuyến trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam khoảng 174 km, trong đó chiều dài cầu 76 km, hầm 8,09 km; toàn tuyến dự kiến bố trí 14 ga.
Theo Cục Đường sắt Việt Nam, các tuyến đường sắt đều được phía Trung Quốc hỗ trợ, phối hợp với các cơ quan Việt Nam lập quy hoạch. Đơn vị tư vấn đang làm việc với các địa phương có tuyến đường sắt đi qua để thống nhất quy hoạch và hoàn thành báo cáo đầu kỳ. Các bên sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để phấn đấu hoàn tất quy hoạch trong năm 2026.
3 tuyến đường sắt này sẽ tạo kết nối liền mạch giữa hệ thống đường sắt Việt Nam và Trung Quốc, qua đó đặt nền tảng cho việc hình thành mạng lưới đường sắt liên thông giữa các quốc gia ASEAN và Trung Quốc. Đặc biệt, cả 3 tuyến đều có thể mở rộng kết nối tới châu Âu, thúc đẩy việc tổ chức các đoàn tàu liên vận từ Việt Nam đi Trung Quốc - châu Âu.
Cũng theo Cục Đường sắt Việt Nam, năm 2025, đường sắt liên vận Việt Nam - Trung Quốc vận chuyển hơn 1 triệu tấn hàng hóa, tăng gần 30% so với năm trước, cho thấy xu hướng chuyển dịch ngày càng rõ sang vận tải đường sắt trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Tuy nhiên, với năng lực khai thác đường sắt hiện nay, sản lượng hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường sắt giữa Việt Nam và các thị trường này vẫn còn rất nhỏ so với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai nước.
Tính riêng năm 2025, tại cửa khẩu quốc tế Đồng Đăng, kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường sắt chỉ chiếm khoảng 5% tổng lượng hàng hóa xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Do đó, việc đầu tư các dự án mới nhằm tăng tốc kết nối đường sắt liên vận quốc tế thông qua Trung Quốc hiện nay, là thuận lợi nhất để vận chuyển hàng hóa đến Trung Quốc cũng như vận chuyển đến các nước khu vực châu Âu, Trung Á, Mông Cổ và Liên bang Nga.
Theo thanhnien.vn
