Thời gian qua, Công an tỉnh đã triển khai nghiêm túc, hiệu quả kế hoạch và văn bản chỉ đạo của Bộ Công an, tham mưu cấp ủy, chính quyền chỉ đạo tăng cường công tác quản lý về khoáng sản (KS); luôn phát huy vai trò nòng cốt, chủ động phối hợp tuần tra, kịp thời phát hiện vụ việc vi phạm, góp phần kiềm chế và làm giảm hành vi vi phạm pháp luật; xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân vi phạm ngay tại cơ sở, giảm đáng kể hình thành “điểm nóng” phức tạp về khai thác KS trái phép.
 |
| Lực lượng công an tạm giữ phương tiện liên quan đến khai thác cát trái phép. |
Mở đợt cao điểm chống khai thác khoáng sản trái phép
Thời gian qua, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh đã tham mưu Ban Giám đốc Công an tỉnh tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo các ngành, các cấp tăng cường công tác phối hợp, quản lý nhà nước trên lĩnh vực đất đai, tài nguyên KS, kịp thời phát hiện những sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý để có biện pháp khắc phục. Bên cạnh đó, có biện pháp xử lý trách nhiệm đối với địa phương để xảy ra tình trạng khai thác KS trái phép kéo dài, làm mất an ninh trật tự tại địa phương, gây bức xúc trong Nhân dân.
Theo thống kê, thực hiện đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm bảo vệ an ninh trật tự Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 (từ ngày 12/12/2025-1/2/2026), Công an tỉnh đã phát hiện 44 vụ, 61 đối tượng vi phạm về khai thác KS trái phép (trong này có 13 vụ khai thác KS trái phép, còn lại là tàng trữ, vận chuyển cát trái phép), phạt hành chính 7 vụ, 11 đối tượng với số tiền trên 214 triệu đồng, tịch thu trên 186m3 cát sông.
Để tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, Ban Giám đốc Công an tỉnh đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường mở nhiều đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm khai thác cát sỏi trái phép trên địa bàn; lập chuyên án đấu tranh với khai thác, vận chuyển và tiêu thụ cát, sỏi xây dựng trái phép; xem xét khởi tố hình sự một số vụ án trọng điểm để góp phần răn đe, giáo dục.
Phối hợp với đơn vị có liên quan và chính quyền địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền trong Nhân dân về quy định pháp luật liên quan đến hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán KS; vận động chủ bến bãi, cơ sở kinh doanh vật liệu xây dựng nêu cao tinh thần tự giác, tự ý thức, cam kết không buôn bán, tàng trữ KS không rõ nguồn gốc, không tiếp tay cho hành vi vi phạm pháp luật.
Điển hình vào ngày 14/1/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Cao Hoàng Trung (SN 1990, ngụ ấp Thanh Bình 1, xã Tân Thành Bình) để điều tra về hành vi can tội vi phạm quy định về khai thác tài nguyên.
Theo hồ sơ, vào khoảng 1 giờ, ngày 30/6/2025, Tổ công tác của Công an tỉnh tuần tra, phát hiện quả tang Trung đang thực hiện hành vi khai thác cát trái phép trên tuyến sông Hàm Luông thuộc thủy phận xã Tân Thành Bình, huyện Mỏ Cày Bắc, tỉnh Bến Tre (nay là xã Tân Thành Bình, tỉnh Vĩnh Long). Tại thời điểm kiểm tra, Trung không xuất trình được giấy tờ có liên quan đến việc khai thác cát sông, khối lượng cát sông đo được trong khoang chứa của ghe là 54,656m3.
Trước đó, ngày 1/11/2024, Trung đã bị Chủ tịch UBND huyện Mỏ Cày Bắc, tỉnh Bến Tre xử phạt về hành vi “Khai thác cát lòng sông mà không có giấy phép khai thác KS của cơ quan nhà nước có thẩm quyền”; Trung đã chấp hành xong quyết định xử phạt vào ngày 4/11/2024 nhưng chưa hết thời hạn được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính thì tiếp tục tái phạm. Kết quả trưng cầu giám định xác định số cát thu được trong vụ khai thác ngày 30/6/2025 là KS. Kết quả xác định vị trí nơi xảy ra vụ việc khai thác do Trung thực hiện không được UBND tỉnh Bến Tre (trước sáp nhập) cấp phép khai thác KS cho bất cứ tổ chức, cá nhân nào.
Xử lý nghiêm hành vi vi phạm
Theo đánh giá của cơ quan công an, đối tượng cầm đầu, tổ chức khai thác KS trái phép thường lựa chọn những nơi vắng, không có người qua lại để thực hiện hành vi vi phạm.
Một số công ty, doanh nghiệp được cấp giấy phép khai thác chưa chấp hành nghiêm pháp luật bảo vệ môi trường và KS như: khai thác không đúng thiết kế mỏ, thực hiện không đúng, đầy đủ nội dung đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt, gây ảnh hưởng đến đời sống người dân xung quanh khu vực khai thác.
Triển khai kế hoạch kiểm tra, xử lý “điểm nóng” về khai thác khoáng sản
Ngày 31/3, Công an tỉnh tổ chức hội nghị triển khai kế hoạch của Công an tỉnh về việc thành lập chốt kiểm tra, xử lý “điểm nóng” về khai thác KS trên địa bàn tỉnh. Thiếu tướng Nguyễn Thanh Hải- Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an tỉnh chủ trì hội nghị.
Các chốt được triển khai sau chuyến khảo sát thực địa trên tuyến sông Tiền, sông Cổ Chiên, sông Hàm Luông của Ban Giám đốc Công an tỉnh nhằm thực hiện có hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động khai thác KS, bảo vệ môi trường.
Nhiệm vụ của chốt là phối hợp với công an các đơn vị thực hiện bố trí phương tiện, trang bị kỹ thuật, công cụ hỗ trợ và thiết bị cần thiết để tăng cường tuần tra, kiểm tra xử lý hành vi khai thác KS và vận chuyển, tàng trữ, tiêu thụ cát không có nguồn gốc hợp pháp trên địa bàn quản lý; kiểm tra, xử lý phương tiện không đăng ký, không đăng kiểm và phương tiện hoán cải có gắn máy móc, thiết bị bơm hút cát trái phép và lập hồ sơ xử lý theo quy định góp phần bảo vệ tài nguyên KS, bảo vệ môi trường và bảo đảm tình hình an ninh trật tự tại địa phương.
Thiếu tướng Nguyễn Thanh Hải yêu cầu công an các đơn vị trên địa bàn tỉnh rà soát, lên danh sách, lập hồ sơ đối tượng có điều kiện, khả năng hoặc có biểu hiện nghi vấn hoạt động khai thác KS trái phép để quản lý, đấu tranh; kịp thời tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo sở, ban, ngành có liên quan và UBND xã, phường đẩy mạnh tuyên truyền về hành vi hoán cải, thiết bị bơm, hút phương tiện; biển cấm ở những nơi cấm đậu.
Thực hiện tốt công tác phối hợp địa bàn giáp ranh trong công tác quản lý trên các lĩnh vực có liên quan đến hoạt động khai thác KS; tăng cường tuần tra, kiểm soát tập trung xử lý nghiêm hành vi vận chuyển, tàng trữ, mua, bán trái phép KS; lên sơ đồ tuyến sông, địa bàn trọng điểm, phức tạp để bố trí lực lượng, phương tiện, biện pháp đấu tranh kịp thời.
Tại địa bàn xã Lục Sĩ Thành, thực hiện chỉ đạo của Giám đốc Công an tỉnh, Công an xã Lục Sĩ Thành đã tăng cường công tác tuần tra, xử lý các đối tượng khai thác KS trái phép. Theo báo cáo từ ngày 1/7/2025-8/2/2026, Công an xã Lục Sĩ Thành đã phối hợp với các đơn vị liên quan phát hiện và bắt giữ 20 vụ, 20 đối tượng vi phạm về khai thác, tàng trữ cát không có hóa đơn, chứng từ. Qua đó đã xử lý vi phạm hành chính 16 vụ với số tiền trên 75 triệu đồng.
Trung tá Nguyễn Hoàng Anh- Trưởng Công an xã Lục Sĩ Thành cho biết: “Các đối tượng lợi dụng thời điểm ban đêm, ngày nghỉ để tổ chức khai thác KS trái phép, sau đó vận chuyển đi tiêu thụ, có trường hợp đối tượng khi lực lượng công an phát hiện, nhảy sông bỏ trốn hoặc chống đối. Tại thời điểm kiểm tra, đa phần các đối tượng không xuất trình được giấy phép khai thác do cơ quan có thẩm quyền cấp”.
Đại tá Lê Văn Tư- Phó Giám đốc Công an tỉnh cho biết: “Ban Giám đốc thường xuyên chỉ đạo công an các đơn vị, địa phương chủ động, phối hợp chặt chẽ với lực lượng có liên quan tăng cường đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật về lĩnh vực tài nguyên KS trên địa bàn. Công an tỉnh đã mở nhiều đợt cao điểm về xử lý hành vi khai thác KS trái phép và triển khai có hiệu quả biện pháp phòng ngừa, thu thập, củng cố tài liệu, chứng cứ chứng minh tội phạm và kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm hành vi vi phạm”.
Với phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” trong đấu tranh với hành vi khai thác KS trái phép, thời gian tới, Công an tỉnh tiếp tục tham mưu UBND tỉnh ban hành văn bản chỉ đạo các cấp, các ngành tổ chức triển khai đồng bộ biện pháp công tác, đẩy mạnh tuyên truyền, cho ký cam kết đối với chủ cơ sở kinh doanh bến bãi vật liệu xây dựng, chủ phương tiện chấp hành nghiêm quy định của pháp luật trong hoạt động kinh doanh, khai thác cát, sỏi.
Bố trí các tổ công tác tăng cường tuần tra kiểm soát, tập trung vào những khu vực giáp ranh, điểm phức tạp về khai thác cát, sỏi trái phép; chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm hành vi khai thác cát, sỏi trái phép.
Bài, ảnh: PHẠM HƠN
