Tập trung chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả

Thời gian qua, việc siết chặt trách nhiệm trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả luôn được ưu tiên hàng đầu.

Theo đó, BCĐ quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (BCĐ 389 quốc gia) yêu cầu các bộ, ngành, địa phương lấy kết quả thực hiện làm thước đo trách nhiệm người đứng đầu; kiên quyết “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, nhằm tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Vĩnh Long tăng cường các biện pháp kiểm tra, kiểm soát thị trường, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Diễn biến phức tạp, thủ đoạn tinh vi

Theo báo cáo của Văn phòng Thường trực BCĐ 389 quốc gia, trong năm 2025, hoạt động mua bán, vận chuyển hàng cấm; buôn lậu; vận chuyển trái phép hàng hóa; gian lận thương mại và hàng giả tiếp tục diễn biến phức tạp trên hầu khắp các tuyến, địa bàn từ biên giới đất liền, tuyến biển, đường hàng không đến nội địa và không gian mạng.

Đáng chú ý, hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có chiều hướng gia tăng ở một số lĩnh vực. Các đối tượng lợi dụng thủ tục đơn giản đối với hàng hóa quá cảnh, miễn thuế cho hàng tạm nhập tái xuất, gửi kho ngoại quan để trà trộn hàng vi phạm với hàng nhập khẩu chính ngạch, thẩm lậu vào thị trường trong nước, lừa dối người tiêu dùng là hàng chính hãng “xách tay”... Bên cạnh đó, hàng giả, hàng kém chất lượng tiếp tục thâm nhập sâu vào thị trường nội địa, gia tăng trên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh.

Không ít vụ việc cho thấy thủ đoạn ngày càng tinh vi như: sử dụng giấy tờ giả để thành lập doanh nghiệp “ma”; mua bán hóa đơn khống; chuyển tiền trái phép; trục lợi thuế giá trị gia tăng… gây thất thu ngân sách và rủi ro lớn cho người tiêu dùng.

Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động doanh nghiệp, Nhân dân hưởng ứng, tham gia tích cực, có trách nhiệm trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả.

Năm 2025, các lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện, bắt giữ, xử lý hơn 123,5 ngàn vụ việc vi phạm, giảm 10% so với năm 2024. Trong đó, có hơn 9,4 ngàn vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu; hơn 109 ngàn vụ gian lận thương mại, gian lận thuế; gần 5 ngàn vụ hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tổng số thu nộp ngân sách nhà nước gần 15,4 ngàn tỷ đồng. Khởi tố hình sự trên 3 ngàn vụ với hơn 5 ngàn đối tượng.

Tại Vĩnh Long, công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả được BCĐ 389 tỉnh triển khai quyết liệt.

Trong năm 2025, lực lượng chức năng tỉnh đã kiểm tra, kiểm soát gần 5 ngàn vụ, lập biên bản hơn 1,8 ngàn vụ (trong đó có 4 vụ hàng cấm là ma túy trôi dạt vào bờ biển, không xác định chủ sở hữu), xử phạt vi phạm hành chính hơn 1,8 ngàn vụ với tổng số tiền phạt hơn 33,7 tỷ đồng.

Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước gần 83,5 tỷ đồng (kể cả thu tồn). Vi phạm tập trung ở những mặt hàng tiêu dùng phổ biến, có thương hiệu; thủ đoạn chủ yếu là thay đổi nhãn mác, gây nhầm lẫn về nguồn gốc, xuất xứ, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng.

Ra quân thường xuyên, ưu tiên hàng đầu

Từ thực tiễn công tác, nhiều địa phương đã kiến nghị Chính phủ sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm nâng cao hiệu quả phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Theo đó, đề xuất áp dụng chế tài xử phạt mạnh hơn đối với hành vi sản xuất, vận chuyển, tiêu thụ hàng giả, coi đây là hành vi cố ý, cần xử lý tương xứng mức độ nguy hiểm. Kiến nghị đầu tư xây dựng các trung tâm kiểm nghiệm, giám định hàng hóa và hệ thống kho bảo quản tang vật tập trung, đạt chuẩn trên toàn quốc. Đề nghị hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ xử lý vi phạm; tăng cường tập huấn cho lực lượng chức năng về các quy định mới trong các bộ luật vừa được Quốc hội ban hành.

Thứ trưởng Bộ Công Thương- Nguyễn Sinh Nhật Tân kiến nghị, thời gian tới các cơ quan chức năng cần tiếp tục tập trung vào hoàn thiện thể chế, ứng dụng công nghệ cao (Big Data, AI), tăng cường liên ngành bám sát thị trường nhận diện thủ đoạn mới, tổ chức các đợt cao điểm kiểm tra, xử lý nghiêm trường hợp vi phạm qua đó tạo môi trường kinh doanh lành mạnh.

Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn- Trưởng BCĐ 389 quốc gia chỉ rõ những tồn tại, hạn chế về chế tài xử lý chưa đủ sức răn đe; hàng giả, hàng kém chất lượng tiếp tục đi sâu vào nội địa, gia tăng trên môi trường thương mại điện tử; số vụ việc bị phát hiện, xử lý chưa phản ánh đúng thực tế; còn tình trạng buông lỏng quản lý, thậm chí tiếp tay, bao che cho vi phạm ở một số nơi. Những tồn tại này không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư, kinh doanh và hội nhập quốc tế.

Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương xác định công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu, mang tính lâu dài, thường xuyên, liên tục. Các lực lượng chức năng phải nắm chắc tình hình, tăng cường nghiệp vụ, tập trung kiểm tra, kiểm soát tại các tuyến, địa bàn, mặt hàng tiềm ẩn rủi ro cao như thương mại điện tử, thuốc chữa bệnh, sữa, thực phẩm chức năng…

Việc ra quân phải được thực hiện thường xuyên, không ngừng nghỉ, với phương châm “xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực”. Mỗi địa bàn, lĩnh vực cần xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm chính; đồng thời tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin để đánh trúng, đánh đúng đối tượng chủ mưu, cầm đầu.

Bài, ảnh: THIỆN CHÍ