Hoàn thiện pháp luật về an toàn giao thông

Với những nỗ lực vượt bậc của các ngành, các cấp từ Trung ương đến địa phương, hệ thống pháp luật liên quan đến công tác đảm bảo trật tự, ATGT ngày càng đồng bộ, hiệu quả, góp phần quan trọng vào việc giữ vững kỷ cương, đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản của người dân.

Cảnh sát giao thông tuần tra, kiểm soát đảm bảo trật tự, ATGT.

Bước đột phá về pháp luật

Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết công tác bảo đảm trật tự, ATGT năm 2025 tổ chức vào ngày 6/1/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà- Chủ tịch Ủy ban ATGT quốc gia đánh giá, thời gian qua, công tác bảo đảm trật tự, ATGT đạt kết quả tích cực trên nhiều chỉ tiêu, thể hiện ở việc hoàn thiện chính sách, pháp luật và thể chế.

Theo báo cáo của Ủy ban ATGT quốc gia, giai đoạn 2021-2025 ghi nhận bước đột phá trong công tác đảm bảo trật tự, ATGT, đặc biệt là việc xây dựng và thông qua các thể chế lớn như: Luật Trật tự, ATGT đường bộ, Luật Đường bộ. Riêng năm 2025, lần đầu tiên triển khai đồng bộ hệ thống pháp luật mới về trật tự, ATGT đường bộ, cùng Nghị định số 168 đã tạo nên bước đột phá trong việc cải thiện ý thức của người tham gia giao thông.

Công tác chuyển đổi số được triển khai mạnh mẽ, ứng dụng hệ thống giám sát và xử lý vi phạm thông qua trí tuệ nhân tạo.

Theo ông Lê Kim Thành- Phó Chủ tịch Chuyên trách Ủy ban ATGT quốc gia, trên cơ sở định hướng của Đảng, giai đoạn 2021-2025, các bộ, ngành đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua số lượng lớn văn bản quy phạm pháp luật. Riêng tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua 51 luật, 39 nghị định, trong đó có nhiều văn bản liên quan trực tiếp đến công tác bảo đảm trật tự, ATGT.

Năm 2025, Ủy ban ATGT quốc gia ban hành 3 kế hoạch và các văn bản phối hợp các bộ, ngành, địa phương thực hiện các giải pháp liên ngành đảm bảo trật tự, ATGT, phòng tránh các vụ tai nạn giao thông (TNGT) đặc biệt nghiêm trọng, cùng với đó là các hoạt động tuyên truyền có tính lan tỏa trên phạm vi toàn quốc.

Với vai trò nòng cốt trong công tác thực thi pháp luật về trật tự, ATGT, Bộ Công an ban hành nhiều chỉ thị, điện chỉ đạo và kế hoạch chuyên đề tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm. Bộ cũng đã tham mưu xây dựng các nghị định quan trọng, đặc biệt là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh trật tự làm cơ sở tổ chức thực hiện từ đầu năm 2026.

Ông Lê Kim Thành cho biết thêm, trong khi nhu cầu vận tải tiếp tục tăng cao, vận tải hàng hóa, hành khách tăng trưởng 15-22% cả về lượng vận chuyển và luân chuyển nhưng kết quả cho thấy TNGT tiếp tục được kéo giảm. Điều này thể hiện kỷ cương được tăng cường, ý thức người tham gia giao thông có chuyển biến rõ rệt.

Cùng với việc triển khai đồng bộ hệ thống pháp luật mới về trật tự, ATGT đường bộ đã tạo bước chuyển rõ nét từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực thi nghiêm minh, thống nhất trên toàn quốc. Nhiều thủ tục trong đăng ký phương tiện, sát hạch, cấp giấy phép lái xe, đăng kiểm được đơn giản hóa, từng bước thực hiện trực tuyến, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Việc ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong công tác bảo đảm trật tự, ATGT tiếp tục được tăng cường. Các hệ thống camera giám sát, thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe được khai thác ngày càng hiệu quả, hỗ trợ tích cực cho công tác phát hiện, xử lý vi phạm, quản lý hoạt động vận tải.

Đồng bộ các giải pháp

Qua nghe báo cáo của Ủy ban ATGT quốc gia và các địa phương, cơ quan chức năng, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà cho rằng, TNGT vẫn là một vấn nạn lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng, tài sản của Nhân dân, đến an toàn xã hội và sự phát triển bền vững của đất nước. Mặc dù số vụ TNGT có xu hướng giảm, nhưng nguy cơ, rủi ro tai nạn đối với các loại hình giao thông vẫn còn cao. Do vậy, vấn đề ATGT đang đặt ra những thách thức rất lớn, không chỉ vấn đề tai nạn mà còn cả ùn tắc giao thông.

Dẫn chứng số liệu của Ủy ban ATGT quốc gia về số người chết do TNGT năm 2025 là hơn 10.400 người, Thiếu tướng Đỗ Thanh Bình- Cục trưởng Cục CSGT (Bộ Công an) cho rằng con số này vẫn ở mức cao, tức bình quân mỗi ngày có 28,2 người “ra khỏi nhà và không trở về” là điều hết sức đau xót. Trên đường bộ, TNGT chết người chủ yếu xảy ra ở quốc lộ (36%), thấp nhất là ở cao tốc (1,12%). Về thời điểm xảy ra tai nạn, Thiếu tướng Đỗ Thanh Bình thông tin: nhiều nhất là chiều tối và ban đêm.

Nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và những năm tiếp theo, ông Lê Kim Thành cho biết: Tiếp tục kiềm chế và kéo giảm bền vững TNGT trên cả 3 tiêu chí, khắc phục tình trạng ùn tắc giao thông trên các trục chính, đầu mối trọng điểm. Mục tiêu cụ thể là giảm 50% thương vong so năm 2020.

Để giảm TNGT, Thiếu tướng Đỗ Thanh Bình đề cập đến 3 vấn đề: người tham gia giao thông, phương tiện và hạ tầng giao thông. Trong đó, quan tâm giáo dục pháp luật cho người điều khiển phương tiện, trang bị những kiến thức, kỹ năng an toàn khi điều khiển phương tiện, tham gia giao thông. Cân bằng giữa kinh tế và đảm bảo an toàn, cần đầu tư nâng cấp hạ tầng giao thông hiện đại từ thành thị đến nông thôn, quản lý chặt chẽ các loại phương tiện, nhất là xe container và các phương tiện loại lớn phục vụ kinh doanh vận tải.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà lưu ý việc đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe không chỉ dừng ở khả năng điều khiển phương tiện mà phải gắn với ý thức trách nhiệm và tuân thủ pháp luật. Bộ Công an, Cục CSGT nên có giải pháp đảm bảo 90%, tiến tới 100% người điều khiển phương tiện không vi phạm nồng độ cồn. Đồng thời, cần xem hành vi điều khiển phương tiện khi có nồng độ cồn là hành vi nguy hiểm, là tội phạm.

Chủ trì chiến dịch kiểm soát phương tiện kinh doanh vận tải hành khách, hàng hóa, làm rõ nguyên nhân vi phạm từ người lái, chủ doanh nghiệp, công tác kiểm soát và điều kiện hạ tầng. Cùng với đó là các giải pháp về kiểm định, đánh giá an toàn kỹ thuật phương tiện, phát triển giao thông công cộng và các loại hình giao thông xanh, xây dựng chương trình giáo dục pháp luật giao thông trong nhà trường.

Bài, ảnh: NGUYỄN THỊNH