Tăng sức hút cho chợ truyền thống

Trong bối cảnh các phương thức kinh doanh ngày càng đa dạng, hệ thống chợ truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế- xã hội, nhất là ở khu vực nông thôn. Trước yêu cầu tiêu dùng ngày càng cao, nhiều địa phương đang từng bước đổi mới chợ truyền thống theo hướng văn minh, an toàn và hiệu quả hơn.

Chợ Hiếu Phụng (xã Hiếu Phụng) được sắp xếp gọn gàng, an toàn, đáp ứng nhu cầu mua sắm của người dân.

Hiệu quả từ thay đổi mô hình quản lý

Theo Sở Công Thương, toàn tỉnh có 401 chợ đang hoạt động. Đến nay, 124 xã, phường đã hoàn thành việc công bố phân hạng, phân loại chợ theo thẩm quyền quản lý. Trong số đó, có 335/401 chợ đủ điều kiện được phân hạng, phân loại, gồm 7 chợ hạng 1, 41 chợ hạng 2 và 287 chợ hạng 3.

Trong đó, có 26 chợ do HTX quản lý, 80 chợ do doanh nghiệp (DN) quản lý, 26 chợ do đơn vị sự nghiệp công lập quản lý và 203 chợ do UBND xã, phường trực tiếp quản lý. Riêng trong năm 2025, không phát sinh việc chuyển đổi mô hình quản lý chợ mới, song các địa phương tiếp tục duy trì, củng cố hiệu quả đối với những chợ đã thực hiện chuyển đổi trước đó.

Các chợ do DN và HTX quản lý, khai thác mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với mô hình ban quản lý chợ. Mô hình này giúp tăng tính chủ động trong công tác đầu tư, xây dựng và quản lý chợ; huy động được nguồn vốn xã hội hóa để cải tạo, nâng cấp, mở rộng chợ; đồng thời, khai thác tốt hơn các dịch vụ đi kèm.

Điển hình là HTX Thương mại Dịch vụ chợ Hiếu Phụng (xã Hiếu Phụng), đơn vị đã chuyển đổi mô hình quản lý chợ từ năm 2019. HTX hiện có 13 thành viên, quản lý hơn 100 tiểu thương kinh doanh. Chợ có diện tích khoảng 2.000m², nằm tại trung tâm xã Hiếu Phụng, thuận lợi cho giao thương, góp phần cải thiện sinh kế cho người dân địa phương. Đến năm 2025, chợ bắt đầu triển khai mô hình chợ an toàn thực phẩm (ATTP), từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ và môi trường kinh doanh.

Ông Phạm Anh Dũng- Giám đốc HTX Thương mại Dịch vụ chợ Hiếu Phụng cho biết: HTX thường xuyên tổ chức tuyên truyền về PCCC, ATTP, niêm yết giá bằng hệ thống loa nội bộ. Việc chuyển đổi mô hình quản lý sang HTX đã tạo ra sự thay đổi rõ nét trong cách vận hành chợ. HTX chủ động hơn trong đầu tư hạ tầng, sắp xếp ngành hàng, giữ gìn vệ sinh và trật tự. Tiểu thương có ý thức hơn vì quyền lợi của mình gắn trực tiếp với hiệu quả hoạt động chung của chợ. Doanh thu ổn định, môi trường kinh doanh an toàn giúp chợ ngày càng thu hút người dân đến mua sắm.

Bên cạnh những hiệu quả đạt được, công tác phát triển và quản lý chợ hiện nay vẫn còn một số hạn chế. Theo ngành chức năng, tình trạng chợ, điểm kinh doanh tự phát vẫn tồn tại, ảnh hưởng đến trật tự đô thị, môi trường và ATGT. Trước áp lực cạnh tranh từ thương mại điện tử và các loại hình bán lẻ hiện đại, hoạt động của nhiều chợ suy giảm; phương thức kinh doanh, chất lượng dịch vụ và mức độ ứng dụng công nghệ của tiểu thương còn chậm đổi mới...

Chuẩn hóa chợ an toàn thực phẩm

Trong năm 2025, tỉnh tiếp tục quan tâm đầu tư xây dựng, nâng cấp, cải tạo hệ thống chợ. Toàn tỉnh có 14 chợ được đầu tư nâng cấp với tổng vốn hơn 9,7 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn ngoài ngân sách khoảng 4,1 tỷ đồng do DN, HTX và đơn vị sự nghiệp công lập đầu tư từ nguồn thu kinh doanh, khai thác chợ; vốn ngân sách nhà nước thực hiện hơn 5,6 tỷ đồng. Toàn tỉnh đang duy trì 19 mô hình thí điểm chợ ATTP và gần 600 điểm kinh doanh thực phẩm đạt tiêu chí vệ sinh ATTP tại các chợ.

Qua quá trình triển khai, nhận thức và ý thức chấp hành các quy định của Nhà nước về sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn của tiểu thương ngày càng được nâng lên. Chất lượng ATTP tại chợ được kiểm soát tốt hơn, hỗ trợ công tác truy xuất nguồn gốc hàng hóa, góp phần bảo vệ sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.

Chợ Tân Hạnh (phường Tân Hạnh) duy trì mô hình chợ an toàn thực phẩm, góp phần tạo môi trường mua bán văn minh, bảo đảm sức khỏe người tiêu dùng.

Việc mở rộng các điểm kinh doanh ATTP không chỉ phục vụ tốt hơn nhu cầu mua sắm của người dân, mà còn giúp tiểu thương hiểu rõ lợi ích lâu dài của mô hình chợ ATTP, từ đó tự giác tuân thủ các quy định.

Tại chợ Tân Hạnh (phường Tân Hạnh), mô hình chợ thí điểm bảo đảm ATTP đã được triển khai và duy trì hiệu quả trong nhiều năm qua. Bà Phạm Thị Thúy- đại diện Ban Quản lý Chợ Tân Hạnh cho biết, hiện chợ có hơn 100 điểm kinh doanh thực phẩm đạt tiêu chí ATTP.

Các tiểu thương tuân thủ nghiêm nội quy chợ, từ việc bán hàng có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo vệ sinh môi trường, giữ gìn an ninh trật tự đến trang bị đầy đủ bảo hộ lao động trong kinh doanh thực phẩm. Ban quản lý chợ thường xuyên đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhắc nhở tiểu thương về quy định ATTP; đồng thời, tổ chức kiểm tra định kỳ các ngành hàng thực phẩm, kiểm soát nhãn mác, bao bì, hạn sử dụng. Đối với thịt gia súc, gia cầm, yêu cầu bắt buộc phải được kiểm dịch và có dấu xác nhận của cơ quan thú y trước khi đưa vào kinh doanh.

Là người thường xuyên mua sắm tại chợ, bà Nguyễn Bích Ngọc (phường Tân Hạnh) cho biết: “Thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, người bán tuân thủ quy định vệ sinh nên người tiêu dùng như tôi yên tâm hơn. Đi chợ vẫn tiện lợi, gần gũi, chất lượng cũng ngày càng được nâng lên”.

Thời gian tới, Sở Công Thương sẽ triển khai kế hoạch phát triển, quản lý chợ giai đoạn 2026-2030, gắn với chuyển đổi mô hình quản lý và chuyển đổi số tại các chợ; đồng thời, tháo gỡ vướng mắc trong công tác phát triển chợ theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Các xã, phường chủ động cân đối nguồn vốn, kêu gọi đầu tư hạ tầng thương mại, tăng cường chỉnh trang, đảm bảo PCCC, ATTP, ổn định thị trường và xử lý dứt điểm tình trạng kinh doanh tự phát. Qua đó, từng bước phát huy vai trò của chợ truyền thống trong tiêu thụ hàng hóa, nâng cao chất lượng và trải nghiệm mua sắm cho người dân.

Bài, ảnh: THẢO TIÊN