Trong tiến trình cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, thời gian qua, các cấp hội nông dân tỉnh tích cực đồng hành, hỗ trợ hội viên chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp điều kiện thổ nhưỡng và nhu cầu thị trường.
Từ những diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả, vườn tạp thu nhập thấp, nhiều hộ đã vươn lên khá nhờ chuyển sang nuôi trồng các loại cây, con có giá trị kinh tế cao, từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân nông thôn.
 |
| Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh- Quảng Thanh Tú (thứ 2 từ phải qua) tìm hiểu mô hình trồng chanh không hạt xuất khẩu của Tổ chi hội nghề nghiệp xã Song Lộc. |
Tổ chức sản xuất gắn với liên kết
Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở một số địa phương trong tỉnh hiện nay không chỉ là thay đổi giống cây mà còn gắn với tổ chức lại sản xuất theo mô hình kinh tế tập thể, tạo nền tảng liên kết bền vững trong sản xuất và tiêu thụ. Tại ấp Số 7, xã Càng Long, mô hình tổ hợp tác (THT) bưởi da xanh đang phát huy hiệu quả rõ nét cả về kinh tế lẫn tổ chức sản xuất.
Thành lập từ năm 2021 với 15 thành viên, đến nay, THT bưởi da xanh ấp Số 7 đã phát triển lên 22 thành viên, với tổng diện tích sản xuất gần 10ha; trong đó có hơn 8,8ha đang cho trái, sản lượng thu hoạch trên 165 tấn bưởi hàng năm, đạt doanh thu hàng tỷ đồng.
Không chỉ nâng cao thu nhập cho thành viên, THT còn tạo việc làm cho 49 lao động nhàn rỗi tại địa phương. Đáng chú ý, toàn bộ diện tích bưởi của tổ đã được chứng nhận VietGAP với thời hạn 3 năm, nhờ áp dụng quy trình sản xuất an toàn, hạn chế sử dụng phân bón hóa học và thuốc BVTV.
Ông Nguyễn Văn Thanh- Tổ trưởng THT bưởi da xanh ấp Số 7 cho biết, trước đây hộ sản xuất nhỏ lẻ, nên chi phí cao, chất lượng không đồng đều dẫn đến đầu ra thiếu ổn định. Khi liên kết lại, thành viên được tập huấn kỹ thuật, thống nhất quy trình chăm sóc, từ đó sản phẩm dễ tiêu thụ hơn.
“Việc đạt chứng nhận VietGAP giúp sản phẩm tạo niềm tin với thương lái và doanh nghiệp, giá bán ổn định hơn so với sản xuất riêng lẻ”, ông Thanh nói.
Từ mô hình điểm tại ấp Số 7, địa phương đã nhân rộng tại ấp Số 5 với 10 hộ tham gia, từng bước hình thành vùng sản xuất bưởi da xanh tập trung, đáp ứng yêu cầu thị trường về chất lượng và truy xuất nguồn gốc.
Theo bà Nguyễn Thị Hồng Thảo- Chủ tịch Hội Nông dân xã Càng Long, hiệu quả mô hình cho thấy khi nông dân được định hướng và hỗ trợ kịp thời, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng sẽ mang lại giá trị bền vững.
Thời gian qua, Hội Nông dân xã luôn tích cực tuyên truyền chủ trương cơ cấu lại nông nghiệp; phối hợp tổ chức tập huấn kỹ thuật xử lý ra hoa, chăm sóc theo tiêu chuẩn VietGAP. Tổ chức hướng dẫn nông dân sử dụng phân hữu cơ, thuốc BVTV sinh học nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Hiện xã Càng Long thực hiện 5 dự án vay vốn từ Quỹ Hỗ trợ nông dân tỉnh, với 65 hộ tham gia, tổng số tiền 2,12 tỷ đồng; trong đó có 1 dự án trồng bưởi da xanh, 1 dự án cây ăn trái và 3 dự án nuôi bò sinh sản. Năm 2025, Hội Nông dân xã hỗ trợ địa phương thành lập mới 2 THT và 3 HTX nông nghiệp, nâng tổng số toàn xã có 4 HTX đang hoạt động.
Các mô hình kinh tế tập thể từng bước giúp nông dân chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị. Bên cạnh đó, hội quản lý 3 dự án Quỹ Hỗ trợ nông dân với tổng vốn 1,12 tỷ đồng cho 46 hộ vay phát triển sản xuất; phối hợp Ngân hàng Chính sách xã hội quản lý 11 tổ tiết kiệm và vay vốn với dư nợ gần 18,9 tỷ đồng, tạo nguồn lực quan trọng để hội viên mạnh dạn đầu tư chuyển đổi cây trồng, vật nuôi.
Từ hiệu quả của THT bưởi da xanh ấp Số 7, có thể thấy khi nông dân được “tiếp sức” đúng lúc, đúng hướng, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng không chỉ nâng cao thu nhập mà còn góp phần hình thành nền sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững. Đây cũng là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục nhân rộng mô hình kinh tế tập thể hiệu quả, xây dựng vùng chuyên canh bưởi da xanh chất lượng cao trong thời gian tới.
Nâng chất kinh tế tập thể
Quán triệt Nghị quyết số 20-NQ/TW, ngày 16/6/2022 của Trung ương về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới, Hội Nông dân tỉnh đã xây dựng kế hoạch cụ thể, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên tham gia THT, HTX gắn với chuỗi giá trị ngành hàng.
Từ năm 2022 đến nay, các cấp hội nông dân trong tỉnh đã tổ chức hơn 910 cuộc tuyên truyền, tập huấn, tọa đàm với trên 22 ngàn lượt cán bộ, hội viên tham dự. Hiện toàn tỉnh có khoảng 365 HTX nông nghiệp với hơn 37,4 ngàn thành viên; 3,669 ngàn THT, tổ liên kết với trên 68,3 ngàn thành viên. Nhiều HTX đã chủ động cung ứng vật tư đầu vào, liên kết tiêu thụ sản phẩm với doanh nghiệp, từng bước chuyển tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang làm kinh tế nông nghiệp.
Hội Nông dân tỉnh hiện quản lý Quỹ Hỗ trợ nông dân với tổng nguồn vốn 145,6 tỷ đồng, triển khai 474 dự án cho 4,904 ngàn hộ vay. Đồng thời, Hội Nông dân tỉnh phối hợp Ngân hàng Chính sách xã hội quản lý dư nợ trên 4,6 ngàn tỷ đồng qua 2,493 ngàn tổ tiết kiệm và vay vốn; phối hợp Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý dư nợ 3,939 ngàn tỷ đồng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn. Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh- Quảng Thanh Tú cho rằng, mặc dù số lượng THT, HTX tăng qua các năm, nhưng chất lượng hoạt động chưa đồng đều; quy mô còn nhỏ, năng lực quản trị và sức cạnh tranh còn hạn chế. Liên kết giữa HTX với doanh nghiệp ở một số nơi chưa thật sự bền vững.
 |
| Bà Nguyễn Thị Hồng Thảo- Chủ tịch Hội Nông dân xã Càng Long (bên phải) tham quan mô hình trồng bưởi da xanh của hội viên. |
Thời gian tới, Hội Nông dân tỉnh tiếp tục nâng cao nhận thức hội viên về phát triển chuỗi giá trị; đẩy mạnh ứng dụng khoa học- công nghệ và chuyển đổi số trong HTX; hỗ trợ xây dựng thương hiệu, sản phẩm OCOP và mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước, xuất khẩu. Đồng thời, chú trọng đào tạo, bồi dưỡng năng lực quản trị cho cán bộ THT, HTX; tạo điều kiện để mô hình kinh tế tập thể tiếp cận vốn vay, chính sách đất đai và nguồn nhân lực trẻ.
Chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững đang từng bước đi vào thực chất, tạo chuyển biến rõ nét trong sản xuất nông nghiệp của tỉnh. Khi nông dân được tổ chức lại sản xuất theo mô hình liên kết, có sự đồng hành của Hội Nông dân tỉnh và sự hỗ trợ đồng bộ của các ngành, địa phương, hiệu quả kinh tế được nâng lên, đời sống người dân được cải thiện, tạo nền tảng xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững trong giai đoạn phát triển mới của tỉnh.
Bài, ảnh: THANH NGHI
